Av. MURAT CAN DOLGUN

Kategori: Yabancılar

  • Military Service After Acquiring Turkish Citizenship: The 22-Year Rule, Exemption and Deferment (2026)

    Military Service After Acquiring Turkish Citizenship: The 22-Year Rule, Exemption and Deferment (2026)

    Last updated: 14 September 2026

    One of the most common questions asked by foreign nationals who acquire Turkish citizenship is whether they will be required to perform compulsory military service in Türkiye.

    This issue is particularly important for men who acquire Turkish citizenship through investment, marriage, long-term residence or a decision of the competent Turkish authorities.

    The short answer is:

    Men who acquire Turkish citizenship and are 22 years of age or older in the year in which they become Turkish citizens are, as a general rule, deemed to have completed their military service in Türkiye.

    Men who are 21 or younger in the year they acquire Turkish citizenship, however, may become subject to Turkish military service unless another exemption applies.

    The principal legal provision governing this issue is Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179 (Askeralma Kanunu).

    Official text of Law No. 7179:
    https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/06/20190626-1.htm

    Official information published by the Turkish Ministry of National Defence:
    https://www.msb.gov.tr/Askeralma/icerik/vatandaslik-islemleri

    Does Everyone Who Acquires Turkish Citizenship Have to Perform Military Service?

    No.

    Under Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179, the military service status of a person who subsequently acquires Turkish citizenship depends primarily on his age in the year citizenship is acquired and on other circumstances specified by law.

    Two categories are particularly important.

    A person may be deemed to have completed his military service if:

    1. he is 22 years of age or older in the year in which he acquires Turkish citizenship, or
    2. before acquiring Turkish citizenship, he completed military service in his country of origin or was legally deemed to have completed it and can provide the required evidence.

    Accordingly, a person does not necessarily need to have previously served in another country’s military in order to benefit from the 22-year rule.

    The Most Important Rule: How Is the Age of 22 Calculated?

    This is one of the most important practical points.

    For this purpose, the Turkish Ministry of National Defence does not calculate age according to whether the person’s birthday has already occurred on the exact date Turkish citizenship is acquired.

    Instead, the year of birth is used.

    According to the Ministry’s official guidance, the calculation is made by adding 22 to the person’s year of birth. The month and day of birth are not taken into consideration.

    Official MSB guidance:
    https://www.msb.gov.tr/Askeralma/icerik/vatandaslik-islemleri

    Example: A Man Born in 2004 Acquires Turkish Citizenship in 2026

    2004 + 22 = 2026.

    Therefore, a man born in 2004 who acquires Turkish citizenship at any time during 2026 falls within the 22-year rule.

    Subject to the specific exceptions provided by law, he will therefore be deemed to have completed his military service.

    It does not matter whether his actual birthday has occurred by the date on which Turkish citizenship is acquired.

    Example: A Man Born in 2005 Acquires Turkish Citizenship in 2026

    2005 + 22 = 2027.

    A man born in 2005 who acquires Turkish citizenship during 2026 therefore does not yet fall within the 22-year rule.

    Unless another exemption applies, he may consequently become subject to Turkish military service obligations.

    Do Turkish Citizenship by Investment Applicants Have to Perform Military Service?

    There is no separate military service regime specifically applicable to persons who acquire Turkish citizenship by investment.

    Citizenship by investment is a form of subsequent acquisition of Turkish citizenship under the exceptional citizenship provisions of Turkish nationality legislation.

    Therefore, Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179 is also relevant to male foreign investors who acquire Turkish citizenship.

    For example:

    A man who acquires Turkish citizenship by investment at age 30: Generally deemed to have completed military service.

    At age 25: Generally deemed to have completed military service.

    At age 22: Generally deemed to have completed military service.

    At age 20: May be subject to military service unless another exemption applies.

    Whether citizenship was acquired through a qualifying real estate investment, bank deposit, investment fund or another qualifying investment route does not alter this basic military service rule.

    Official information concerning the acquisition of Turkish citizenship is available from the Turkish Directorate General of Population and Citizenship Affairs:

    https://www.nvi.gov.tr/turk-vatandasliginin-kazanilmasi

    Do I Need to Have Served in My Previous Country’s Military?

    Not necessarily.

    This is a frequent source of confusion.

    Article 43 provides for different circumstances under which a person may be deemed to have completed military service.

    A person who completed military service in his country of origin before becoming a Turkish citizen may rely on that service, subject to the documentary requirements.

    Separately, however, a person who has never performed military service in any country may still be deemed to have completed his Turkish military service if he was 22 or older in the year he acquired Turkish citizenship.

    The Turkish Ministry of National Defence provides an illustrative example in its official FAQ.

    A person born in 1997 who acquired Turkish citizenship on 26 June 2019 and had not performed military service in his former country was nevertheless exempt because he was considered 22 years old in the year in which he became a Turkish citizen.

    Official MSB FAQ:
    https://www.msb.gov.tr/Askeralma/SSS/2a08f056-2597-4652-9ae6-2d467ff0f75f

    What Happens If Turkish Citizenship Is Acquired Before the Age of 22?

    The position is different for men who are 21 or younger in the year they acquire Turkish citizenship.

    If they cannot establish that they had already performed, or were deemed to have performed, military service in their country of origin, they may become subject to the Turkish military service system.

    According to the Ministry of National Defence, their military service may, upon request, be deferred for two years from the date on which Turkish citizenship was acquired.

    Official source:
    https://www.msb.gov.tr/Askeralma/icerik/vatandaslik-islemleri

    This two-year period should not be confused with a permanent exemption.

    Once the deferment period expires, the person’s military status and recruitment procedures must be dealt with under the applicable legislation.

    When Does the Two-Year Military Service Deferment Begin?

    For persons who acquire Turkish citizenship subsequently and remain subject to military service, the special two-year deferment period runs from the date Turkish citizenship was acquired.

    For example, if an eligible person acquires Turkish citizenship on 15 June 2026, his military service may, upon request and provided that the legal requirements are satisfied, be deferred for two years from that date.

    At the end of the deferment period, the relevant military registration and examination procedures may become applicable.

    Does Military Service Completed Abroad Count in Türkiye?

    The timing of the foreign military service is important.

    Military Service Completed Before Acquiring Turkish Citizenship

    Under Article 43 of Law No. 7179, a person may be deemed to have completed his military service in Türkiye if, before acquiring Turkish citizenship, he performed military service in his country of origin or was legally deemed to have performed it and can provide the required documentation.

    The Ministry of National Defence also specifies documentary requirements for foreign military service records.

    Foreign-language documents may need to be translated into Turkish by a sworn translator and notarised.

    Official source:
    https://www.msb.gov.tr/Askeralma/icerik/vatandaslik-islemleri

    Military Service Completed Abroad After Acquiring Turkish Citizenship

    A different analysis applies if military service in another country is performed after Turkish citizenship has already been acquired.

    Being a dual citizen and performing military service in the other country does not necessarily mean that the Turkish military service obligation is automatically discharged.

    Applicable international agreements between Türkiye and the other state may also need to be examined.

    Article 45 of Law No. 7179 contains provisions relevant to the recognition of military service performed in another country.

    Therefore, the assumption that “I served in another country, so I am automatically exempt in Türkiye” should not be made without examining the individual’s circumstances.

    What About Dual Citizens?

    Dual citizenship does not, by itself, provide an exemption from Turkish military service.

    The following matters may need to be considered:

    • when Turkish citizenship was acquired;
    • the person’s year of birth;
    • whether foreign military service was completed before or after Turkish citizenship was acquired;
    • the person’s country of residence;
    • whether an applicable international agreement exists; and
    • whether the individual qualifies for another deferment or military service procedure.

    Turkish citizens residing abroad may also be eligible for specific deferment arrangements or foreign-currency military service (dövizle askerlik) if the statutory requirements are satisfied.

    Can Someone Who Is Deemed to Have Completed Military Service Volunteer to Serve Later?

    As a general rule, no.

    The Ministry of National Defence states that persons who are deemed to have completed military service because they were 22 or older in the year in which they acquired Turkish citizenship are not subsequently enlisted merely because they request to serve.

    This status is therefore not the same as paid military service or a temporary deferment. It is a statutory status under which the person is deemed to have completed military service.

    Are Women Who Acquire Turkish Citizenship Subject to Compulsory Military Service?

    No.

    Law No. 7179 regulates compulsory military service for male Turkish citizens.

    Accordingly, a woman who subsequently acquires Turkish citizenship does not become subject to compulsory military service merely as a consequence of acquiring Turkish citizenship.

    Does the Same 22-Year Rule Apply to Citizenship Acquired Through Descent?

    Not necessarily.

    This is an important exception.

    Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179 specifically excludes certain persons who subsequently acquire Turkish citizenship on the basis of descent (soybağı) from the special rules contained in that provision.

    Therefore, acquiring citizenship through investment, marriage or a decision of the competent authority should not automatically be treated in the same way as a citizenship case based on descent.

    The legal basis on which Turkish citizenship was acquired should always be examined.

    What If a Former Turkish Citizen Reacquires Turkish Citizenship?

    This is another situation requiring separate analysis.

    A person who was previously a Turkish citizen, lost Turkish citizenship and subsequently reacquires it should not automatically be treated in the same manner as a foreign national acquiring Turkish citizenship for the first time.

    The person’s previous Turkish military service status may remain relevant.

    Consequently, a former Turkish citizen who reacquires Turkish citizenship at the age of 30 cannot safely assume that he is exempt merely because he is now older than 22.

    The previous citizenship and military service records should be examined.

    What About the Children of a Person Who Acquires Turkish Citizenship?

    The child’s date of birth and the legal basis on which the child acquired Turkish citizenship are important.

    There may be a legal distinction between children who already existed when their foreign parent acquired Turkish citizenship and children born after the parent became a Turkish citizen.

    Male children born after a parent has acquired Turkish citizenship may generally be treated, for military service purposes, in the same manner as Turkish citizens by birth, depending on the circumstances.

    For family citizenship applications, the military status of male children should therefore be examined separately rather than assuming that the principal applicant’s exemption automatically extends to them.

    How Can I Check My Military Service Status After Becoming a Turkish Citizen?

    Once Turkish citizenship has been registered and a Turkish ID number has been issued, military service information can generally be checked through the Ministry of National Defence services available on e-Devlet (e-Government Gateway).

    Official e-Devlet service:
    https://www.turkiye.gov.tr/mill-savunma-askerligim

    The Ministry of National Defence also allows various military recruitment procedures and document requests to be carried out electronically.

    However, administrative or registration discrepancies can occur.

    For example, a person may appear as subject to military service even though he should be deemed to have completed it under Article 43, or foreign military service documentation may not yet have been reflected in the relevant records.

    In such cases, an application may need to be submitted to the competent military recruitment office for correction of the record.

    Practical 2026 Age Table

    For persons acquiring Turkish citizenship during 2026:

    Born in 2004 or earlier: Generally within the 22-year rule and deemed to have completed military service, subject to the statutory exceptions.

    Born in 2005: Considered below the 22-year threshold for this purpose in 2026. Military service obligations may arise unless another exemption applies.

    Born in 2006: Below the 22-year threshold. Military service obligations may arise.

    The critical point is that the year of birth, rather than the exact birthday, is used for this calculation.

    Frequently Asked Questions

    Do I have to perform military service after becoming a Turkish citizen?

    If you are a man who subsequently acquires Turkish citizenship and you are 22 or older in the year citizenship is acquired, you will generally be deemed to have completed military service, subject to the exceptions provided by law.

    I became a Turkish citizen at 30. Do I have to serve in the Turkish military?

    If you acquired Turkish citizenship for the first time at age 30 and your case does not fall within one of the special categories, such as certain descent-based cases, you will generally be deemed to have completed military service under Article 43.

    I am 22, but my birthday has not happened yet. Am I exempt?

    The calculation is based on the year of birth rather than whether your birthday has occurred. The Ministry’s guidance calculates the relevant year by adding 22 to the year of birth.

    I acquired Turkish citizenship by investment. Do I have to perform military service?

    There is no separate military service rule for citizenship by investment. The general rules applicable to persons who subsequently acquire Turkish citizenship apply.

    Can I obtain Turkish citizenship without completing military service first?

    Yes. Performing Turkish military service is not a general prerequisite for acquiring Turkish citizenship. The person’s military status is determined separately following the acquisition of citizenship.

    I completed military service in my home country. Do I have to serve again in Türkiye?

    If you completed military service in your country of origin before acquiring Turkish citizenship, Article 43 may allow you to be deemed to have completed your military service in Türkiye, provided the relevant requirements and documentary conditions are satisfied.

    Is there a two-year deferment after acquiring Turkish citizenship?

    Eligible persons who remain subject to military service may request a two-year deferment calculated from the date Turkish citizenship was acquired.

    I acquired citizenship after the age of 22, but e-Devlet still shows a military service obligation. What should I do?

    The citizenship acquisition date, year of birth, legal basis for acquiring citizenship and existing military records should be reviewed. If the registration does not correspond with the person’s legal status, an application for correction may be required.

    Conclusion

    For foreign nationals who subsequently acquire Turkish citizenship, 22 is the key age for determining military service status.

    However, the calculation is not based simply on the person’s exact age on the date citizenship is granted.

    Under the Ministry of National Defence’s application of Article 43, the year of birth is decisive.

    For example, a man born in 2004 who subsequently acquires Turkish citizenship at any time in 2026 will generally fall within the 22-year rule and be deemed to have completed his military service.

    For those who acquire citizenship at 21 or younger, military service obligations may arise. A two-year deferment, previous military service abroad, dual citizenship, education and other circumstances may affect the final position.

    Cases involving citizenship through descent, reacquisition of Turkish citizenship, foreign military service or family citizenship applications require particular attention and should not be assessed solely on the person’s current age.

    Legal Assistance from TD Law Firm & Consultancy

    Military service issues following the acquisition of Turkish citizenship can require an individual legal assessment. The date and legal basis of citizenship acquisition, year of birth, previous nationality, military service completed abroad, dual citizenship and existing records held by the Turkish authorities may all affect the outcome.

    TD Law Firm & Consultancy provides legal services concerning Turkish citizenship and foreigners’ law, including the determination of military service status following naturalisation, military service exemptions and deferments, correction of inaccurate military records, applications before the competent military recruitment authorities and the assessment of military service previously completed abroad.

    In particular, foreign nationals who acquire Turkish citizenship by investment are advised to verify their military service status after completion of the citizenship process.

    Where e-Devlet or military recruitment records do not correspond with the person’s legal status, the matter can be reviewed and the appropriate administrative applications can be made.

    Contact TD Law Firm & Consultancy

    For legal assistance regarding Turkish citizenship, military service exemption, military service deferment, citizenship by investment or military registration issues, you may contact:

    TD Law Firm & Consultancy
    Attorney Murat Can Dolğun – Istanbul Bar Association, Registration No. 75860

    Address: Istanbul World Trade Center (IDTM), A2 Block, No. 206, Bakırköy, Istanbul, Türkiye
    Telephone: +90 212 299 44 22
    Mobile / WhatsApp: +90 507 475 44 22
    Email: av.muratcandolgun@gmail.com
    Website: dolgun.av.tr

    When contacting our office, providing your date of birth, date of acquisition of Turkish citizenship, previous nationality and information concerning any military service completed abroad will assist with the preliminary assessment of your case.

    Each case must be assessed according to its individual circumstances. No exemption, deferment or particular administrative outcome can be guaranteed without reviewing the person’s citizenship and military service records.

    Summary

    Men who subsequently acquire Turkish citizenship and are 22 or older in the year citizenship is acquired are generally deemed to have completed military service under Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179. The calculation is based on the year of birth rather than the exact birthday. Men who are 21 or younger may become subject to military service, although a two-year deferment may be available upon request. The same general framework applies to citizenship by investment, while citizenship through descent, reacquisition of Turkish citizenship and military service completed abroad require separate consideration.

  • Türk Vatandaşlığı Kazandıktan Sonra Askerlik: 22 Yaş Kuralı, Muafiyet ve Tecil (2026)

    Güncelleme tarihi: 14 Eylül 2026

    Türk vatandaşlığını sonradan kazanan yabancıların en sık sorduğu sorulardan biri, vatandaşlık sonrasında Türkiye’de askerlik yapmak zorunda olup olmadıklarıdır. Özellikle yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazananlar, evlilik yoluyla vatandaş olanlar veya uzun süre Türkiye’de ikamet ettikten sonra vatandaşlığa kabul edilen kişiler açısından askerlik yükümlülüğü önemli bir konudur.

    Kısa cevap şudur:

    Türk vatandaşlığını sonradan kazanan erkeklerden, vatandaşlığı kazandıkları yıl 22 yaşında veya daha büyük olanlar, kural olarak Türkiye’de askerlik yapmış sayılırlar.

    Buna karşılık vatandaşlığı kazandıkları yıl 21 yaşında veya daha küçük olan erkekler, başka bir muafiyet sebebi yoksa askerlik yükümlülüğü kapsamına girebilirler.

    Bu konuda temel düzenleme, 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 43. maddesidir. Millî Savunma Bakanlığı da uygulamayı ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. (Resmi Gazete)

    Sonradan Türk vatandaşı olan herkes askerlik yapmak zorunda mı?

    Hayır.

    7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 43. maddesine göre Türk vatandaşlığını sonradan kazanan kişiler bakımından askerlik durumu, öncelikle kişinin vatandaşlığı kazandığı tarihteki yaşı ve öğrenim durumu dikkate alınarak belirlenir.

    Kanunda iki önemli grup askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmaktadır:

    1. Türk vatandaşlığını kazandığı yıl 22 yaşında veya daha büyük olanlar,
    2. Türk vatandaşlığını kazanmadan önce geldikleri ülkede askerlik yaptıklarını veya askerlik hizmetini yerine getirmiş sayıldıklarını belgeleyenler.

    Dolayısıyla kişinin daha önce hiç askerlik yapmamış olması, vatandaşlığı 22 yaşında veya daha ileri bir yaşta kazanmışsa tek başına Türkiye’de askerlik yapması gerektiği anlamına gelmez. (Resmi Gazete)

    En önemli kural: 22 yaş nasıl hesaplanıyor?

    Buradaki en önemli ayrıntılardan biri budur.

    Millî Savunma Bakanlığının uygulamasında 22 yaş hesabı yapılırken vatandaşlık kazanılan gün kişinin doğum gününü doldurup doldurmadığına bakılmamaktadır. Doğum yılı esas alınmaktadır.

    MSB’nin açıklamasına göre hesaplama, doğum yılına 22 eklenerek yapılır. Doğum ayı ve günü dikkate alınmaz. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Örnek: 2004 doğumlu kişi 2026 yılında Türk vatandaşı olursa

    2004 + 22 = 2026.

    Bu kişi 2026 yılının hangi ayında vatandaşlık kazanmış olursa olsun, askerlik mevzuatı bakımından 22 yaşında kabul edilir.

    Dolayısıyla, soybağına dayalı özel durumlar dışında, 2004 doğumlu bir erkek 2026 yılında sonradan Türk vatandaşlığı kazanırsa askerlik yapmış sayılır.

    Doğum gününün henüz gelmemiş olması sonucu değiştirmez.

    Örnek: 2005 doğumlu kişi 2026 yılında Türk vatandaşı olursa

    2005 + 22 = 2027.

    Bu nedenle 2005 doğumlu bir kişinin 2026 yılında vatandaşlık kazanması halinde kişi henüz 22 yaş kapsamında değildir.

    Başka bir muafiyet sebebi bulunmuyorsa askerlik yükümlülüğü gündeme gelecektir.

    Bu ayrım uygulamada son derece önemlidir.

    Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazananlar askerlik yapar mı?

    Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanan kişiler için özel ve ayrı bir askerlik sistemi bulunmamaktadır.

    Yatırım yoluyla vatandaşlık, Türk Vatandaşlığı Kanunu çerçevesinde Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması yöntemlerinden biridir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü de yatırım yoluyla vatandaşlığı, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun istisnai vatandaşlık hükümleri kapsamında açıklamaktadır. (Nüfus Müdürlüğü)

    Bu nedenle yatırım yoluyla vatandaşlık kazanan erkekler bakımından da 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 43. maddesi uygulanır.

    Örneğin:

    30 yaşında yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanan erkek: Askerlik yapmış sayılır.

    25 yaşında yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanan erkek: Askerlik yapmış sayılır.

    22 yaşında yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanan erkek: Askerlik yapmış sayılır.

    20 yaşında yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanan erkek: Başka bir muafiyet sebebi yoksa askerlik yükümlülüğü doğabilir.

    Burada vatandaşlığın taşınmaz satın alınarak, banka mevduatı yoluyla, yatırım fonuyla veya diğer yatırım seçeneklerinden biri kullanılarak kazanılmış olması askerlik açısından temel kuralı değiştirmez.

    Vatandaşlığı 22 yaşından sonra kazanan kişinin daha önce askerlik yapmış olması gerekiyor mu?

    Hayır.

    Bu konuda en sık karşılaşılan yanlış bilgilerden biri budur.

    7179 sayılı Kanun iki farklı durumu birbirinden bağımsız olarak kabul etmektedir:

    Kişi vatandaşlığa alınmadan önce kendi ülkesinde askerlik yapmışsa, bunu belgelemesi halinde askerlik yapmış sayılabilir.

    Bunun dışında kişi, daha önce hiçbir ülkede askerlik yapmamış olsa dahi, Türk vatandaşlığını kazandığı yıl 22 veya daha büyük yaştaysa yine askerlik yapmış sayılır. (Resmi Gazete)

    Millî Savunma Bakanlığının kendi sıkça sorulan sorular bölümündeki örnek de oldukça açıktır: 1997 doğumlu olup 26 Haziran 2019 tarihinde Türk vatandaşlığına kabul edilen ve geldiği ülkede askerlik yapmamış kişi, vatandaşlığı kazandığı yıl 22 yaşında olduğu için Türkiye’de askerlikten muaf tutulmaktadır. (Millî Savunma Bakanlığı)

    22 yaşından küçükken Türk vatandaşlığı kazananlar ne olacak?

    Vatandaşlığa alındıkları yıl 21 yaşında veya daha küçük olan erkekler bakımından durum farklıdır.

    Bu kişiler, geldikleri ülkede askerlik yaptıklarını veya askerlik hizmetini yerine getirmiş sayıldıklarını belgelemiyorlarsa, kural olarak Türkiye’deki askerlik sistemine dahil edilirler.

    Millî Savunma Bakanlığına göre bu kişilerin askerlikleri, talepleri halinde vatandaşlığın kazanıldığı tarihten itibaren iki yıl süreyle ertelenebilir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    İki yıllık süre otomatik ve süresiz bir muafiyet anlamına gelmez.

    Erteleme süresinin sona ereceği yıl yoklama işlemleri yapılarak kişinin askerlik durumu belirlenir.

    İki yıllık askerlik ertelemesi ne zaman başlar?

    Sonradan Türk vatandaşlığını kazanan ve askerlik yükümlülüğü devam eden kişiler bakımından özel iki yıllık ertelemenin başlangıç noktası vatandaşlığın kazanıldığı tarihtir.

    Örneğin 15 Haziran 2026 tarihinde Türk vatandaşlığı kazanan ve 22 yaş kuralından yararlanamayan bir kişinin, şartları taşıması halinde askerliği talebi üzerine iki yıl ertelenebilir.

    MSB’nin uygulamasında bu erteleme yoklama yapılmadan gerçekleştirilebilmektedir. Ertelemenin sonunda ise yükümlünün yoklama işlemleri gündeme gelir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Yabancı ülkede yapılan askerlik Türkiye’de geçerli midir?

    Burada iki farklı durumun birbirinden ayrılması gerekir.

    Türk vatandaşlığını kazanmadan önce askerlik yapılmışsa

    7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kişi, Türk vatandaşlığına alınmadan önce geldiği ülkede askerlik yaptığını veya askerlik hizmetini yerine getirmiş sayıldığını belgeleyebiliyorsa Türkiye bakımından da askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılabilir. (Resmi Gazete)

    Millî Savunma Bakanlığı uygulamasına göre yabancı ülkedeki askerlik hizmetini gösteren belgelerin asıllarının sunulması; yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi ve noter tarafından onaylanması gerekir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Türk vatandaşlığı kazanıldıktan sonra yabancı ülkede askerlik yapılmışsa

    Buradaki sistem farklıdır.

    26 Haziran 2019 tarihinde yürürlüğe giren 7179 sayılı Kanun sonrasında, çifte vatandaş olan bir kişinin diğer vatandaşlığını taşıdığı ülkede askerlik yapmış olması her durumda otomatik olarak Türkiye’deki askerlik yükümlülüğünü sona erdirmez.

    İki ülke arasında askerlik hizmetlerinin karşılıklı tanınmasına ilişkin bir anlaşma bulunması halinde anlaşma hükümleri uygulanabilir. 7179 sayılı Kanun’un 45. maddesi de bu konuyu ayrıca düzenlemektedir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Bu nedenle “başka ülkede askerlik yaptım, Türkiye’de otomatik olarak askerlikten muafım” şeklindeki genel kabul her olay bakımından doğru değildir.

    Çifte vatandaş olanlar için durum farklı mı?

    Çifte vatandaşlık tek başına askerlikten muafiyet sağlamaz.

    Kişinin Türk vatandaşlığını ne zaman kazandığı, yabancı ülkedeki askerlik hizmetinin Türk vatandaşlığından önce mi sonra mı yapıldığı, kişinin yaşı, ikamet durumu ve Türkiye ile ilgili ülke arasında uygulanabilir bir uluslararası anlaşma bulunup bulunmadığı ayrı ayrı incelenmelidir.

    Yurt dışında ikamet eden çok vatandaşlık hakkına sahip kişilerin askerliklerinin ertelenmesi ve dövizle askerlik imkanları bakımından ayrıca 7179 sayılı Kanun’un 38 ve 39. maddeleri uygulanabilir. MSB, gerekli şartların bulunması halinde çok vatandaşların bedelli veya dövizle askerlik imkanlarından yararlanabileceğini de belirtmektedir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    22 yaşından büyük olduğu için askerlik yapmış sayılan kişi isterse askere gidebilir mi?

    Kural olarak hayır.

    Millî Savunma Bakanlığı, vatandaşlığa alındığı yıl 22 yaşında veya daha büyük olduğu için askerlik yapmış sayılan kişilerin sonradan istekte bulunmaları halinde dahi silahaltına alınmadığını açıkça belirtmektedir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Dolayısıyla bu statü kişinin tercihine bağlı bir bedelli askerlik veya tecil hakkı değildir. Kanundan doğan bir “askerlik yapmış sayılma” durumudur.

    Kadınlar bakımından askerlik yükümlülüğü var mı?

    7179 sayılı Askeralma Kanunu zorunlu askerlik sistemini erkek Türk vatandaşları bakımından düzenlemektedir.

    Kanunun kapsam maddesinde düzenlemenin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan erkekler için uygulanacağı belirtilmektedir. Bu nedenle sonradan Türk vatandaşlığı kazanan kadınlar zorunlu askerlik yükümlüsü değildir. (Resmi Gazete)

    Soybağı yoluyla sonradan Türk vatandaşlığı kazananlarda aynı 22 yaş kuralı geçerli mi?

    Her durumda değil.

    7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 43. maddesinin üçüncü fıkrası, soybağına bağlı olarak Türk vatandaşlığına sonradan alınan kişilerin bu maddede düzenlenen özel hükümlerden yararlanamayacağını açıkça düzenlemektedir. (Resmi Gazete)

    Bu nedenle bir kişinin vatandaşlığı yatırım, evlilik veya yetkili makam kararıyla sonradan kazanması ile aslında soybağı nedeniyle Türk vatandaşı olduğunun sonradan tespit veya tescil edilmesi aynı hukuki durum değildir.

    Dosya değerlendirilirken vatandaşlığın hangi hukuki sebebe dayanarak kazanıldığı mutlaka incelenmelidir.

    Türk vatandaşlığından çıkıp tekrar vatandaşlığa girenler için 22 yaş kuralı uygulanır mı?

    Genel kural olarak hayır.

    Daha önce Türk vatandaşı olup vatandaşlığı kaybeden ve sonradan yeniden Türk vatandaşlığını kazanan kişiler, ilk defa sonradan vatandaşlığa alınmış kişilerle aynı statüde değerlendirilmez.

    7179 sayılı Kanun ve MSB uygulamasına göre bu kişilerin daha önceki askerlik durumları dikkate alınır ve işlemleri kaldığı hukuki statü üzerinden devam eder. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Bu nedenle, örneğin askerlik yükümlülüğü devam ederken Türk vatandaşlığından çıkan kişinin yıllar sonra 30 yaşında yeniden vatandaşlığa alınması, tek başına “22 yaşından büyük olduğu için askerlikten muaf oldu” sonucunu doğurmaz.

    Sonradan vatandaş olan kişinin çocuğunun askerlik durumu nasıl belirlenir?

    Burada çocuğun ne zaman doğduğu ve Türk vatandaşlığını hangi şekilde kazandığı önemlidir.

    MSB uygulamasında, anne veya babanın yabancı statüsündeyken Türk vatandaşlığına alınması sırasında mevcut olan çocukların askerlik işlemleri ile anne veya baba Türk vatandaşı olduktan sonra doğan çocukların askerlik işlemleri aynı şekilde değerlendirilmemektedir.

    Anne veya baba Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra doğan erkek çocukların askerlik işlemleri, kural olarak aslen Türk vatandaşlarının askerlik işlemleri gibi yürütülür. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Bu nedenle ailece yapılan vatandaşlık başvurularında yalnızca ana başvuru sahibinin değil, erkek çocukların doğum tarihleri ve vatandaşlığı kazanma biçimleri de ayrıca incelenmelidir.

    Vatandaşlık kazanıldıktan sonra askerlik durumu nereden kontrol edilir?

    Türk vatandaşlığı ve T.C. kimlik numarası oluşturulduktan sonra askerlik statüsü öncelikle e-Devlet üzerindeki Millî Savunma Bakanlığı “Askerliğim” hizmetinden kontrol edilebilir. (e-Devlet)

    MSB ayrıca yoklama, askerlik durum belgesi, celp ve sevk gibi birçok işlemin e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebildiğini belirtmektedir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    22 yaş veya daha büyük yaşta vatandaşlığa alınanlar bakımından MSB, muafiyet işleminin kişinin şahsen askerlik şubesine başvurması beklenmeksizin de yapılabildiğini açıklamaktadır. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Bununla birlikte vatandaşlık tescilinden sonra askerlik kaydının sisteme yanlış aktarıldığı, yabancı ülkedeki askerlik hizmetinin görünmediği veya kişinin yükümlü olmadığı halde askerlik yükümlüsü olarak göründüğü durumlarla uygulamada karşılaşılabilir.

    Bu durumda askerlik şubesine başvurarak kaydın hukuki statüye uygun şekilde düzeltilmesi talep edilmelidir.

    2026 için pratik hesaplama tablosu

    2004 ve daha önce doğan erkekler: 2026 yılında Türk vatandaşlığını sonradan kazanmaları halinde, 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesindeki diğer şartlar saklı kalmak üzere, 22 yaş veya daha büyük kabul edilirler ve askerlik yapmış sayılırlar.

    2005 doğumlular: 2026 yılında 21 yaş kapsamında değerlendirilirler. Yabancı ülkede daha önce yapılmış askerlik veya başka bir hukuki sebep yoksa askerlik yükümlülüğü doğabilir.

    2006 doğumlular: 2026 yılında 20 yaş kapsamında değerlendirilirler ve kural olarak askerlik yükümlülüğü gündeme gelir.

    Burada kişinin gün ve ay olarak doğum tarihi değil, doğum yılı ile vatandaşlığın kazanıldığı yıl karşılaştırılmaktadır. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Sık Sorulan Sorular

    Türk vatandaşlığı alınca askerlik yapılır mı?

    Vatandaşlığın kazanıldığı yıl 22 yaşında veya daha büyük olan erkekler, soybağına ilişkin özel durumlar hariç olmak üzere, kural olarak askerlik yapmış sayılır. 21 yaşında veya daha küçük olanlar bakımından ise askerlik yükümlülüğü doğabilir.

    30 yaşında Türk vatandaşı oldum, askerlik yapacak mıyım?

    Türk vatandaşlığını ilk kez sonradan kazandıysanız ve soybağına dayalı özel bir durum yoksa, 30 yaşında vatandaşlık kazanmanız halinde 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi kapsamında askerlik yapmış sayılırsınız.

    22 yaşındayım ama doğum günüm gelmedi. Muaf olur muyum?

    Hesaplamada doğum ayı ve günü esas alınmaz. Doğum yılına 22 eklenir. Bu nedenle vatandaşlık kazanılan yıl itibarıyla 22 yaş hesabına giriyorsanız doğum gününüzün gelip gelmemesi belirleyici değildir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    Yatırım yoluyla Türk vatandaşı oldum. Askerlik yapmam gerekiyor mu?

    Yatırım yoluyla vatandaşlık için ayrı bir askerlik kuralı bulunmamaktadır. Vatandaşlığı kazandığınız yıl 22 veya daha büyük yaştaysanız kural olarak askerlik yapmış sayılırsınız.

    Türkiye’de askerlik yapmadan vatandaşlık alınabilir mi?

    Evet. Askerlik yapmak Türk vatandaşlığının kazanılmasının genel bir ön şartı değildir. Vatandaşlık kazanıldıktan sonraki askerlik statüsü ise 7179 sayılı Askeralma Kanunu hükümlerine göre ayrıca belirlenir.

    Kendi ülkemde askerlik yaptım. Türkiye’de tekrar askerlik yapacak mıyım?

    Türk vatandaşlığını kazanmadan önce geldiğiniz ülkede askerlik yaptığınızı veya askerlik hizmetini yerine getirmiş sayıldığınızı usulüne uygun belgelerle ispatlayabiliyorsanız 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi kapsamında askerlik yapmış sayılabilirsiniz.

    Vatandaşlık aldıktan sonra iki yıl tecil hakkı var mı?

    Vatandaşlığı kazandığı yıl 21 yaşında veya daha küçük olup askerlik yükümlülüğü bulunan kişiler bakımından, talepleri halinde vatandaşlık tarihinden itibaren iki yıllık özel erteleme uygulanabilir. (Millî Savunma Bakanlığı)

    22 yaşından sonra vatandaşlık aldım ama e-Devlet’te askerlik sorunu görünüyor. Ne yapmalıyım?

    Vatandaşlığın kazanıldığı tarih, doğum yılı ve vatandaşlığın kazanılma şekli kontrol edilmeli; gerekirse askerlik şubesine başvurularak 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 43. maddesi uyarınca kaydın düzeltilmesi talep edilmelidir.

    Sonuç

    Türk vatandaşlığını sonradan kazanan yabancılar bakımından askerlik konusunda en önemli sınır 22 yaştır.

    Ancak burada klasik anlamda doğum gününe göre yapılan bir yaş hesabından söz edilmemektedir. MSB uygulamasında doğum yılı esas alınmaktadır.

    Bu nedenle, örneğin 2004 doğumlu bir erkek 2026 yılında Türk vatandaşlığını sonradan kazandığında, vatandaşlığı hangi ay veya gün kazandığına bakılmaksızın 22 yaş kapsamında değerlendirilir ve kural olarak askerlik yapmış sayılır.

    Buna karşılık 21 yaşında veya daha küçükken vatandaşlık kazanan kişiler bakımından askerlik yükümlülüğü, iki yıllık erteleme, daha önce yabancı ülkede yapılan askerlik hizmeti, öğrenim durumu, çifte vatandaşlık ve diğer özel durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.

    Özellikle soybağına bağlı vatandaşlık, yeniden Türk vatandaşlığının kazanılması, ailece vatandaşlık kazanılması veya yabancı ülkede yapılmış askerlik hizmetinin bulunması halinde dosyanın yalnızca kişinin mevcut yaşına bakılarak değerlendirilmesi doğru değildir.

    Resmi Kaynaklar

    7179 sayılı Askeralma Kanunu – Resmî Gazete, 26 Haziran 2019, Sayı 30813: Resmî Gazete’deki kanun metni

    Millî Savunma Bakanlığı – Vatandaşlık İşlemleri: MSB Vatandaşlık İşlemleri sayfası

    Millî Savunma Bakanlığı – Vatandaşlığa Sonradan Alınanların İşlemleri / Sıkça Sorulan Sorular: MSB resmi SSS sayfası

    Millî Savunma Bakanlığı – Askeralma Sıkça Sorulan Sorular: MSB Askeralma SSS

    Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Türk Vatandaşlığının Kazanılması: NVI resmi bilgi sayfası

    Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: NVI vatandaşlık SSS

    e-Devlet – Millî Savunma Bakanlığı Askerliğim Hizmeti: e-Devlet Askerliğim

    Hukuki Bilgilendirme

    Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Askerlik statüsü; vatandaşlığın kazanılma biçimi, vatandaşlık kararının tarihi, doğum yılı, önceki vatandaşlık durumu, yabancı ülkede yapılan askerlik hizmeti, yeniden vatandaşlık kazanılması ve soybağı gibi unsurlara göre değişebilir. Somut olay bakımından askerlik şubesi kayıtları ve vatandaşlık kazanma evrakı birlikte değerlendirilmelidir.

    Özet

    Türk vatandaşlığını sonradan kazanan erkeklerden, vatandaşlığı kazandıkları yıl 22 yaşında veya daha büyük olanlar 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 43. maddesi uyarınca kural olarak askerlik yapmış sayılır. Yaş hesabında doğum ayı ve günü değil doğum yılı esas alınır. 21 yaşında veya daha küçük olan kişiler bakımından askerlik yükümlülüğü doğabilir ve talep halinde vatandaşlığın kazanıldığı tarihten itibaren iki yıllık erteleme uygulanabilir. Yatırım yoluyla vatandaşlıkta da aynı temel sistem geçerlidir. Soybağı, yeniden vatandaşlığa alınma ve yabancı ülkede yapılan askerlik hizmeti ise ayrıca değerlendirilmelidir

    Türk Vatandaşlığı Sonrası Askerlik İşlemlerinde Hukuki Destek

    Türk vatandaşlığının kazanılmasıyla birlikte askerlik statüsünün doğru şekilde belirlenmesi, özellikle sonradan vatandaşlık kazanan kişiler bakımından önem taşımaktadır. Vatandaşlığın kazanıldığı tarih, doğum yılı, vatandaşlığın kazanılma şekli, önceki vatandaşlık, yabancı ülkede yerine getirilen askerlik hizmeti ve çifte vatandaşlık gibi unsurlar sonucu doğrudan etkileyebilir.

    TD Hukuk ve Danışmanlık olarak; Türk vatandaşlığının kazanılması ve vatandaşlık sonrasında ortaya çıkan askerlik işlemleri, askerlik statüsünün tespiti, hatalı kayıtların düzeltilmesi, askerlik şubeleri nezdindeki başvurular, erteleme ve muafiyet işlemleri ile yabancı ülkede yerine getirilen askerlik hizmetinin Türkiye’deki hukuki sonuçları konusunda hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunuyoruz.

    Özellikle yatırım yoluyla veya yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığını kazanan kişilerin, vatandaşlık işlemi tamamlandıktan sonra askerlik durumlarını ayrıca kontrol etmelerini öneriyoruz. E-Devlet veya askerlik kayıtlarında kişinin hukuki durumuyla uyuşmayan bir kayıt bulunması halinde, somut dosya incelenerek ilgili idari merciler nezdinde gerekli başvurular yapılabilir.

    TD Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçerek vatandaşlık ve askerlik durumunuzun hukuki değerlendirmesini talep edebilirsiniz.

    Her başvuru kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilir. Hukuki değerlendirme yapılmadan askerlikten muafiyet, erteleme veya belirli bir idari sonuç konusunda garanti verilmesi mümkün değildir.

    TD Hukuk ve Danışmanlık ile İletişim

    Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra askerlik durumunuzun tespiti, askerlik muafiyeti, erteleme işlemleri, yabancı ülkede yapılan askerlik hizmetinin değerlendirilmesi veya askerlik kayıtlarında ortaya çıkan sorunlar hakkında TD Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

    TD Hukuk ve Danışmanlık
    Av. Murat Can Dolğun – İstanbul Barosu Sicil No: 75860

    Adres: İstanbul Dünya Ticaret Merkezi (İDTM), A2 Blok, No: 206, Bakırköy / İstanbul
    Telefon: 0212 299 44 22
    Mobil / WhatsApp: 0507 475 44 22
    E-posta: av.muratcandolgun@gmail.com
    Web: dolgun.av.tr

    Başvurunuzun ön değerlendirmesinde vatandaşlığı kazandığınız tarih, doğum tarihiniz, önceki vatandaşlığınız ve varsa yabancı ülkedeki askerlik durumunuza ilişkin belgelerin birlikte incelenmesi yararlı olacaktır.

  • Yabancılara Türkiye’de Banka Hesabı Açma Aracılığı: Hangi Hizmetler Yasal, Hangi Vaatler Hukuki Risk Taşır?

    Yabancılara Türkiye’de Banka Hesabı Açma Aracılığı: Hangi Hizmetler Yasal, Hangi Vaatler Hukuki Risk Taşır?

    Türkiye’de yaşayan veya Türkiye ile ticari bağı bulunan yabancıların banka hesabı açma ihtiyacı son yıllarda önemli ölçüde arttı. Buna paralel olarak sosyal medyada özellikle Rusça, İngilizce ve Arapça verilen ilanlarda “Türkiye’de banka hesabı açma”, “ikamet izni olmadan hesap”, “30 dakikada banka hesabı”, “uzaktan hesap açılışı”, “vekaletname olmadan banka kartı”, “bloke kaldırma” ve hatta “adres kaydı yapma” gibi hizmetler sunulduğu görülüyor.

    Bu hizmetlerin tamamını tek başlık altında “yasa dışı” olarak değerlendirmek doğru değildir. Bir yabancıya banka hesabı açılışı konusunda bilgi verilmesi, banka randevusunun organize edilmesi, gerekli belgelerin hazırlanmasına yardımcı olunması veya yabancı müşteriye bankada tercümanlık yapılması kural olarak hukuka aykırı değildir.

    Ancak reklam edilen hizmetin niteliği değiştikçe hukuki değerlendirme de değişmektedir.

    Özellikle “müşteri gelmeden”, “vekaletname olmadan”, “yüzde 100 hesap açılış garantisi”, “adresinizi sisteme kaydederiz”, “bankadaki blokeyi kaldırırız” gibi ifadeler kullanıldığında bankacılık mevzuatı, MASAK yükümlülükleri, nüfus mevzuatı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin kurallar birlikte değerlendirilmelidir.

    Yabancıların Türkiye’de banka hesabı açması yasak mı?

    Hayır.

    Türk vatandaşı olmayan bir kişinin Türkiye’de banka hesabı açması tek başına herhangi bir hukuka aykırılık oluşturmaz. Aynı şekilde kişinin Türkiye’de ikamet izninin bulunmaması da her durumda banka hesabı açamayacağı anlamına gelmez.

    MASAK mevzuatına göre banka hesabı açılması bir “sürekli iş ilişkisi” kurulmasıdır. Bu nedenle banka, hesap açmadan önce müşterisini tanımak ve kimliğini mevzuata uygun şekilde tespit etmek zorundadır.

    5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un 3. maddesi uyarınca yükümlüler, işlem yapan kişinin ve adına veya hesabına işlem yapılan kişinin kimliğini işlemden önce tespit etmek zorundadır. Aynı Kanunun 4. maddesi ise şüpheli işlemlerin MASAK’a bildirilmesini öngörmektedir. (Ministry of Treasury and Finance)

    Türk uyruklu olmayan gerçek kişiler bakımından MASAK düzenlemeleri kapsamında pasaport, ikamet belgesi veya mevzuatın izin verdiği diğer kimlik belgeleri kullanılabilmektedir. Ayrıca adres, meslek, iletişim bilgileri ve iş ilişkisinin mahiyetine ilişkin bilgiler de alınmaktadır. (LEXPERA)

    Dolayısıyla sosyal medyada kullanılan “ikamet izni olmadan banka hesabı” ifadesi tek başına hukuka aykırı bir hizmetin kanıtı değildir.

    Buradaki asıl soru şudur:

    Hesap hangi yöntemle açılmaktadır?

    Hesabı danışman mı açıyor, banka mı?

    Hukuken banka hesabını açan kişi veya danışmanlık şirketi değil, bankadır.

    Bir danışman;

    • gerekli belgeler konusunda bilgi verebilir,
    • vergi numarası işlemlerine yardımcı olabilir,
    • banka randevusu organize edebilir,
    • müşteriye tercümanlık yapabilir,
    • banka şubesine müşteriye eşlik edebilir,
    • bankanın talep ettiği belgelerin hazırlanmasını sağlayabilir.

    Ancak müşterinin kimliğini tespit etmek, müşterinin risk profilini değerlendirmek ve müşteriyle bankacılık ilişkisi kurup kurmamaya karar vermek bankanın sorumluluğundadır.

    Bu nedenle bir danışmanın “biz sizin için hesabı açıyoruz” şeklindeki reklam ifadesi günlük dilde anlaşılabilir olmakla birlikte, hukuki olarak doğru ifade “hesap açılış sürecine aracılık veya danışmanlık ediyoruz” olmalıdır.

    Daha önemlisi, sıradan bir danışmanlık şirketinin bankanın MASAK kapsamındaki müşterini tanı yükümlülüğünün yerine geçmesi mümkün değildir.

    “Uzaktan ve vekaletname olmadan hesap açıyoruz” vaadi neden dikkat çekici?

    Türkiye’de uzaktan müşteri edinimi mümkündür. Ancak bu süreç serbest biçimde gerçekleştirilen bir işlem değildir.

    BDDK tarafından düzenlenen uzaktan müşteri edinimi sistemi; bankanın kontrolündeki teknolojik altyapı, kimlik doğrulama yöntemleri, görüntülü görüşme ve güvenlik kontrolleri çerçevesinde yürütülmektedir. BDDK düzenlemelerinde uzaktan müşteri ediniminin temel modeli T.C. Kimlik Kartı sahibi kişiler üzerinden kurulmuştur. (Banking Reg & Supervision Agency)

    MASAK Genel Tebliği de bankaların uzaktan kimlik tespitini BDDK tarafından belirlenen yöntem ve tedbirlere uygun gerçekleştireceğini açıkça düzenlemektedir. (Ministry of Treasury and Finance)

    Dolayısıyla “uzaktan hesap açma” hukuka aykırıdır şeklinde genel bir sonuç çıkarmak yanlış olur.

    Fakat özellikle Türk vatandaşı olmayan ve Türkiye’de bulunmayan bir kişi bakımından;

    “Türkiye’ye gelmenize gerek yok, vekaletnameye gerek yok, hesabınız ve kartınız açılır”

    şeklindeki bir vaat varsa bunun hangi hukuki yöntemle gerçekleştirildiği açıklanmalıdır.

    Çünkü burada birkaç farklı hukuki ihtimal bulunmaktadır.

    Türkiye’ye gelmeden yabancı adına hesap açılması hiç mümkün değil mi?

    Mümkün olabileceği durumlar vardır.

    MASAK’ın resmi açıklamalarında, belirli şartların sağlanması halinde “üçüncü tarafa güven” mekanizması kullanılarak yurt dışında bulunan kişiler bakımından işlem yapılabileceği belirtilmektedir.

    Ancak burada “üçüncü taraf” herhangi bir danışman veya sosyal medya aracısı değildir.

    Tedbirler Yönetmeliği kapsamında üçüncü tarafa güven mekanizması esas olarak finansal kuruluşlar arasında uygulanabilmektedir. Örneğin bir finansal kuruluş, başka bir finansal kuruluş tarafından yapılan kimlik tespitine mevzuattaki şartların gerçekleşmesi halinde güvenebilir. Nihai sorumluluk ise yine işlem yapan finansal kuruluşa aittir. (Ministry of Treasury and Finance)

    MASAK ayrıca yurt dışında bulunan bir yabancının Türkiye’de hesap açması konusunda vekaletname yönteminin de kullanılabileceğini açıkça belirtmektedir. (Ministry of Treasury and Finance)

    Bu nedenle:

    “Türkiye’ye gelmeden hesap açılması” tek başına hukuka aykırı değildir.

    Fakat:

    “Türkiye’ye gelmeden + vekaletname olmadan + bankanın kendi uzaktan kimlik tespiti yapılmadan + herhangi bir finansal kuruluş tarafından kimlik tespiti yapılmadan” hesap açıldığı ileri sürülüyorsa, işlemin hukuki altyapısının ayrıca açıklanması gerekir.

    Sıradan bir aracının müşterinin pasaport fotoğrafını WhatsApp üzerinden alarak bankanın kimlik tespit yükümlülüğünün yerine geçmesi mümkün değildir.

    “30 dakikada hesap, yüzde 100 garanti” mümkün mü?

    Bir banka hesabının kısa sürede açılması mümkündür. Belgeleri hazır olan ve banka tarafından kabul edilen bir müşterinin işlemi gerçekten kısa sürede tamamlanabilir.

    Ancak “yüzde 100 hesap açılış garantisi” hukuki açıdan daha sorunlu bir ifadedir.

    Çünkü hesap açıp açmama kararı son aşamada bankaya aittir.

    Banka müşterinin;

    • kimliğini,
    • yerleşim durumunu,
    • vatandaşlığını,
    • hesabın açılma amacını,
    • fonların kaynağını,
    • beklenen işlem hacmini,
    • yaptırım ve risk durumunu

    değerlendirebilir.

    MASAK mevzuatı ayrıca müşterinin tanınması kapsamında risk temelli tedbirlerin uygulanmasını öngörmektedir. Şüpheli bir durum bulunması halinde banka MASAK bildirim yükümlülüğü altında da olabilir. (Ministry of Treasury and Finance)

    Dolayısıyla bankanın nihai kararını kontrol etmeyen bir üçüncü kişinin “yüzde 100 hesap açarım” garantisi vermesi en azından hukuken sorgulanması gereken bir reklam iddiasıdır.

    En ciddi konu: “Adres kaydı yapıyoruz”

    Bu tür reklamlarda karşılaşılan en hassas vaatlerden biri de yabancı kişiler adına adres kaydı yapılması ve bunun e-Devlet sisteminde görüneceğinin söylenmesidir.

    Burada iki durum birbirinden tamamen ayrılmalıdır.

    Kişi gerçekten belirtilen adreste yaşıyorsa ve mevzuata uygun belgelerle adres kaydı gerçekleştiriliyorsa bunda sorun yoktur.

    Ancak kişinin gerçekte oturmadığı bir adresin yalnızca ikamet izni, banka hesabı veya başka bir idari işlem için sisteme kaydedilmesi söz konusuysa durum değişmektedir.

    5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve Adres Kayıt Sistemi mevzuatı gerçeğe aykırı adres bildirimini yaptırıma bağlamaktadır.

    Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 2026 yılı için yayımladığı resmi bilgiye göre, gerçeğe aykırı adres beyanında bulunan kişiler hakkında 17.051 TL idari para cezası uygulanmaktadır. (Civil Registry Agency)

    Somut olayın nasıl gerçekleştirildiğine, nüfus müdürlüğüne ne şekilde beyanda bulunulduğuna ve kullanılan belgelerin niteliğine göre ayrıca cezai sorumluluk tartışmaları da gündeme gelebilir.

    Bu nedenle “size adres buluyoruz ve e-Devlet’e kaydediyoruz” şeklindeki hizmetlerde en önemli soru şudur:

    Kişi gerçekten bu adreste mi yaşayacak, yoksa adres yalnızca resmi kayıtlarda kullanılmak üzere mi oluşturuluyor?

    İkinci ihtimal ciddi hukuki risk taşımaktadır.

    “Bankadaki blokeyi kaldırıyoruz” ne anlama geliyor?

    Bu ifade de tek başına hukuka aykırılık göstermez.

    Bir banka hesabındaki bloke;

    • eksik belge,
    • güncellenmemiş müşteri bilgileri,
    • iletişim veya kimlik doğrulama sorunu,
    • bankanın iç güvenlik prosedürü

    gibi basit nedenlerden kaynaklanabilir.

    Bu durumda bir avukat veya danışmanın müşteriye yardımcı olması mümkündür.

    Ancak bloke;

    • MASAK incelemesi,
    • savcılık veya mahkeme kararı,
    • icra işlemi,
    • yaptırım kontrolü,
    • bankanın uyum biriminin incelemesi

    nedeniyle uygulanmışsa, herhangi bir aracının “blokeyi kesin kaldırırım” şeklinde garanti vermesi başka bir durumdur.

    Blokenin hukuki sebebi öğrenilmeden böyle bir sonuç garanti edilemez.

    Rus veya yabancı telefon numarasını banka hesabına bağlamak hukuka aykırı mı?

    Tek başına hayır.

    Bir bankanın yabancı telefon numarası kabul edip etmemesi bankanın teknik ve güvenlik politikasına bağlı olabilir.

    Ancak müşterinin telefon numarasının değiştirilmesi sırasında bankanın kimlik doğrulama mekanizmalarının aşılması, müşterinin bilgisi dışında işlem yapılması veya başka kişilere ait iletişim araçlarının kullanılması söz konusuysa hukuki değerlendirme tamamen değişir.

    Burada önemli olan işlemin sonucu değil, işlemin hangi kimlik doğrulama yöntemiyle yapıldığıdır.

    Pasaport ve banka belgelerinin WhatsApp üzerinden gönderilmesi de ayrı bir risk

    Bu hizmetlerde müşterilerden genellikle;

    • pasaport,
    • ikamet belgesi,
    • adres bilgileri,
    • telefon numarası,
    • vergi numarası,
    • banka hesap bilgileri

    gibi oldukça kapsamlı kişisel veriler talep edilmektedir.

    Bu verileri alan şirket veya kişi bakımından 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veri işleme ve veri güvenliği yükümlülükleri gündeme gelebilir.

    KVKK uyarınca kişisel verilerin belirli, açık ve meşru amaçlarla, ölçülü şekilde işlenmesi ve hukuka aykırı erişimi önleyecek teknik ve idari tedbirlerin alınması gerekmektedir. (KVKK)

    Bu nedenle müşterinin pasaportunun herhangi bir Instagram veya Telegram hesabına gönderilmesi de yalnızca bankacılık hukuku açısından değil, kişisel veri güvenliği bakımından değerlendirilmelidir.

    Peki hukuka uygun bir banka hesabı danışmanlığı nasıl görünür?

    Hukuka uygun çalışan bir danışmanlık modelinde müşteriye sürecin sınırları açıkça anlatılmalıdır.

    Danışman;

    “Hesabı ben açarım” yerine “bankadaki hesap açılış sürecinize yardımcı olurum” demelidir.

    Hangi bankayla işlem yapılacağı, hangi belgelerin gerektiği ve bankanın müşteriyi reddedebileceği açıkça belirtilmelidir.

    Müşterinin kimlik tespiti bankanın öngördüğü yöntemle yapılmalıdır.

    Vekaletname gerekiyorsa usulüne uygun vekaletname kullanılmalıdır.

    Gerçeğe aykırı adres veya belge oluşturulmamalıdır.

    Bankanın MASAK veya uyum kontrollerinin aşılabileceği izlenimi verilmemelidir.

    Ayrıca hizmet sağlayıcının bankanın resmi temsilcisi veya iş ortağı olmadığı durumda reklamların böyle bir izlenim yaratmaması gerekir.

    Böyle bir hizmet almadan önce sorulması gereken 7 soru

    Bir yabancının Türkiye’de banka hesabı açmak için bir aracıdan hizmet alması halinde özellikle şu soruları sorması yararlı olacaktır:

    1. Hesap hangi banka tarafından açılacak?
    2. Ben bankaya şahsen gidecek miyim?
    3. Gitmeyeceksem işlem hangi hukuki yöntemle gerçekleştirilecek?
    4. Vekaletname kullanılacak mı?
    5. Kimlik tespitimi banka nasıl yapacak?
    6. Adres kaydı gerekiyorsa gerçekten yaşayacağım adres mi kullanılacak?
    7. Pasaport ve kişisel bilgilerim kim tarafından, ne kadar süreyle saklanacak?

    Bu sorulara açık ve tutarlı cevap verilemiyorsa işlem gerçekleştirilmeden önce hukuki inceleme yapılması faydalı olacaktır.

    Sonuç: Sorun banka hesabı açmak değil, hesabın nasıl açıldığıdır

    Yabancıların Türkiye’de banka hesabı açması yasaldır.

    İkamet izni bulunmayan bir yabancının belirli şartlar altında banka hesabı açabilmesi de mümkündür.

    Bir danışmanın bu kişilere banka randevusu, belge hazırlığı, tercümanlık ve süreç takibi hizmeti vermesi de tek başına hukuka aykırı değildir.

    Asıl hukuki risk;

    kimlik tespitinin aşılması, banka prosedürlerinin üçüncü kişiler tarafından fiilen ikame edilmesi, gerçeğe aykırı adres veya belge kullanılması, yetkisiz kişilerin müşteri adına işlem yapması veya MASAK ve banka güvenlik mekanizmalarının aşılmaya çalışılması halinde ortaya çıkar.

    Dolayısıyla sosyal medyada görülen:

    “vekaletsiz”, “uzaktan”, “30 dakikada”, “yüzde 100 garanti”, “adres kaydı”, “bloke kaldırma”

    gibi ifadeler tek başlarına suçun kanıtı değildir.

    Ancak bu ifadelerin bir arada kullanıldığı bir hizmet modelinde işlemin hukuki mekanizmasının mutlaka sorgulanması gerekir.

    Özellikle yabancılar hukuku ile bankacılık ve MASAK mevzuatının kesiştiği işlemlerde, işlem gerçekleştirilmeden önce hukuki durumun değerlendirilmesi hem hesap sahibini hem de hizmet sağlayıcısını ileride doğabilecek idari ve cezai risklerden koruyabilir.

    Hukuki destek

    Yabancıların Türkiye’de banka hesabı açması, bankalarla yaşanan kimlik ve uyum sorunları, hesap blokeleri, adres kayıt işlemleri ve yabancılar hukuku ile bağlantılı bankacılık uyuşmazlıkları hakkında TD Hukuk Bürosu ile iletişime geçilerek somut olaya özgü hukuki değerlendirme talep edilebilir.

    Bilgilendirme notu

    Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belirli bir kişi, şirket veya sosyal medya hesabı hakkında suç isnadı veya hukuka aykırılık tespiti içermemektedir. Sosyal medyada kullanılan reklam ifadelerinin hukuka uygunluğu ancak işlemin gerçekte hangi yöntemle gerçekleştirildiğinin, ilgili belgelerin ve somut olayın incelenmesi sonucunda değerlendirilebilir.

    Başlıca kaynaklar

    5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun – MASAK

    MASAK – Uzaktan Kimlik Tespiti Mevzuatı

    MASAK – Sıkça Sorulan Sorular

    BDDK – Uzaktan Kimlik Tespiti Düzenlemeleri

    Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Adres Hizmetleri

    Kişisel Verileri Koruma Kurumu

  • Annesi Türk Vatandaşı Olmasına Rağmen Hiç Kimlik Alamamış Bir Çocuk: İkiz Kardeş, Eski DNA Materyali ve Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davası – İstanbul 40. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 24.10.2024 Tarihli Kararı Üzerinden Uygulama Odaklı Bir İnceleme (Esas No: 2022/664 – Karar No: 2024/291)

    Annesi Türk Vatandaşı Olmasına Rağmen Hiç Kimlik Alamamış Bir Çocuk: İkiz Kardeş, Eski DNA Materyali ve Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi Davası – İstanbul 40. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 24.10.2024 Tarihli Kararı Üzerinden Uygulama Odaklı Bir İnceleme (Esas No: 2022/664 – Karar No: 2024/291)

    Nüfus hukuku uygulamasında bazı dosyalar vardır ki, klasik “kayıt düzeltme” kalıplarının çok ötesine geçer. Özellikle annenin vefat etmiş olması, çocuğun hiç Türk kimliği almamış olması, yabancı ülke kayıtlarının tek dayanak hâline gelmesi ve doğrudan DNA alınmasının fiilen imkânsızlığı, davayı salt hukuki değil; aynı zamanda stratejik bir problem hâline getirir.

    Bu yazıda ele alınan karar, tam da bu niteliktedir.

    Dosyanın Gerçek Problemi: Hukuken Türk, Fiilen Kimliksiz

    Somut olayda davacı, doğumdan itibaren annesi Türk vatandaşı olmasına rağmen, hiçbir aşamada Türkiye Cumhuriyeti kimliği alamamıştı. Anne, uzun yıllar önce Suriye’ye dönmüş, daha sonra da Suriye’de vefat etmişti. Ölüm, Türkiye’de tescil edilmemiş; çocuk ise yalnızca yabancı ülke kayıtlarında yer almıştı.

    Bu noktada mesele, yalnızca “anne Türk mü değil mi?” sorusu değildir. Asıl sorun şudur:

    – Türk vatandaşı olduğu iddia edilen anne ile,

    – Yabancı ülke kayıtlarında yer alan anne,

    gerçekten aynı kişi midir?

    Bu soru cevaplanmadan, ne soybağı ne de vatandaşlık hukukuna ilişkin herhangi bir sonuç üretmek mümkündür.

    Klasik Yolun Kapalı Olması: Doğrudan DNA İmkânsızlığı

    Dosyada en kritik engel şuydu:

    Anne vefat etmişti.

    Mezarına ulaşmak fiilen mümkün değildi.

    Doğrudan biyolojik materyal alınması ihtimali yoktu.

    Bu noktada, uygulamada sıkça karşılaşılan bir yanılgı devreye girer:

    “DNA yoksa ispat da yoktur.”

    Oysa hukuk, imkânsızlık karşısında durmaz; alternatif ispat yollarını arar. Bu dosyada davanın seyri, tam olarak bu aşamada değişti.

    Davanın Kırılma Noktası: İkiz Kardeş ve Eski Adli Tıp Kaydı

    Yapılan araştırmalar sonucunda, vefat eden annenin ikiz kız kardeşinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu ve yıllar önce, tamamen farklı bir dosya kapsamında Adli Tıp Kurumu’na biyolojik materyal verdiği tespit edildi.

    Bu bilgi, dosyanın hukuki mimarisini kökten değiştirdi.

    Çünkü tek yumurta ikizleri bakımından, genetik bilimin kabul ettiği temel gerçek şudur:

    Tek yumurta ikizleri, aynı DNA profiline sahiptir.

    Dolayısıyla;

    – Vefat eden anneye ulaşılamasa dahi,

    – İkiz kardeşine ait daha önce alınmış ve resmî kurumda muhafaza edilen DNA materyali,

    hukuken dolaylı ama son derece güçlü bir ispat aracı hâline gelmiştir.

    DNA Raporu ve Mahkemenin Bilimsel Yaklaşımı

    Mahkeme, Adli Tıp Kurumu’ndan alınan raporda şu bilimsel gerçeği açıkça dikkate almıştır:

    Tek yumurta ikizleri; genetik yapı, kan grubu, cinsiyet ve kalıtsal özellikler bakımından ayırt edilemez niteliktedir. Çevresel farklılıklar, bu genetik aynılığı ortadan kaldırmaz.

    Bu çerçevede yapılan karşılaştırmada, davacı ile ikiz kardeş üzerinden ulaşılan DNA profili arasında son derece yüksek bir biyolojik uyum tespit edilmiştir. Mahkeme, klasik “kesin ispat” anlayışına saplanmadan, bilimsel kesinliğe yakın olasılığı hukuken yeterli kabul etmiştir.

    Bu yaklaşım, soybağı ve nüfus davaları bakımından son derece önemlidir.

    Karar’dan.

    Hukuki Dayanaklar: Kayıt Değil, Gerçek Esastır

    Kararda;

    Türk Medeni Kanunu’nun 282. maddesi uyarınca, soybağının anne ile çocuk arasında doğumla kurulduğu,

    5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36. maddesi gereği nüfus kayıtlarının ancak mahkeme kararıyla düzeltilebileceği,

    Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 30.01.2008 tarihli kararında vurgulanan “nüfus kayıtlarının maddi gerçeği yansıtması gerektiği” ilkesi,

    birlikte değerlendirilmiştir.

    Mahkeme, nüfus kayıtlarını mutlak bir karine olarak değil; aksinin ispatına açık bir başlangıç noktası olarak ele almıştır.

    Sonuç: Kimliksizliğin Hukuken Sonlandırılması

    İstanbul 40. Asliye Hukuk Mahkemesi;

    – Türkiye nüfus kayıtları ile yabancı ülke kayıtlarında yer alan annenin aynı kişi olduğunun tespitine,

    – Davacının biyolojik annesinin Türk vatandaşı olduğunun belirlenmesine,

    – Bu doğrultuda nüfus kayıtlarının düzeltilmesine,

    karar vermiştir. Karar, 24.10.2024 tarihinde verilmiş ve 03.01.2025 tarihinde kesinleşmiştir.

    Bu sonuç, yalnızca bir kayıt düzeltmesi değil; fiilen kimliksiz bırakılmış bir kişinin hukuki varlığının tanınması anlamına gelmektedir.

    Uygulama Açısından Çıkarılacak Notlar

    Bu karar, özellikle şu alanlarda yol göstericidir:

    Annenin vefat etmiş olması, soybağı davasını otomatik olarak imkânsız kılmaz.

    Doğrudan DNA yokluğu, dolaylı bilimsel delillerin değerlendirilmesine engel değildir.

    İkiz kardeş olgusu, nüfus ve soybağı davalarında son derece güçlü bir ispat aracıdır.

    Nüfus hukuku davalarında esas olan, kayıtların şekli değil, maddi gerçeğin tespitidir.

    Son Söz

    Nüfus hukuku, çoğu zaman yorucudur; ancak sonuçları bir insanın tüm hayatını belirler. Bu dosya, hukukun yalnızca içtihatlarla değil; kanun, bilim, mantık ve stratejik düşünceden beslendiğinde nasıl adil sonuçlara ulaşabildiğini gösteren çarpıcı bir örnektir.

  • Yabancılar Hukukunda Özgürlük ve Güvenlik Hakkı: İdari Gözetim İşlemlerine Karşı Hukuki Yolda Aile Birliği ve Alternatif Yükümlülükler

    *


    Yabancı uyruklu bireyler hakkında uygulanan sınır dışı etme (deport) kararları ve buna bağlı idari gözetim tedbirleri, yalnızca idari bir işlem değil; özü itibarıyla kişinin “Kişi Hürriyeti ve Güvenliği” hakkına yönelik ağır bir müdahaledir. Bu nedenle söz konusu tedbirler, yalnızca 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) çerçevesinde değil, hiyerarşik olarak daha üstün olan T.C. Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ekseninde değerlendirilmelidir.

    Ofisimizce takip edilen süreçlerde İstanbul 2. Sulh Ceza Hakimliği ve Edirne 2. Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen güncel emsal kararlar; idari gözetimin “istisnai” bir tedbir olduğunu ve özgürlüğün asıl olduğunu bir kez daha tescillemiştir.

    Bu makalede; Anayasa, AİHS ve ilgili yönetmelikler ışığında idari gözetim kararlarına itirazın hukuki temellerini ve tahliye getiren kritik “ölçülülük” kriterlerini inceleyeceğiz.

    1. Normlar Hiyerarşisi: Özgürlük Asıl, Gözetim İstisnadır

    İdari gözetim kararları, hukuki dayanağını YUKK m. 57/2’den alsa da, bu yetkinin sınırları uluslararası sözleşmelerle çizilmiştir.

    • AİHS Madde 5 ve Anayasa Madde 19: Herkesin kişi hürriyeti ve güvenliğine hakkı vardır. Bir yabancının sınır dışı edilmek üzere tutulması, ancak keyfilikten uzak, yasal ve zorunlu hallerde mümkündür.

    • AİHS Madde 8 ve Anayasa Madde 41: “Aile hayatına saygı hakkı” ve “Ailenin korunması” ilkesi, idari gözetim kararlarında hayati bir rol oynar.

    Mahkemeler, idarenin “kamu düzeni” gerekçesini öne sürdüğü durumlarda dahi, bu anayasal hakları gözeterek şu tespiti yapmaktadır:

    …bir an için idari gözetim işleminin yerinde olduğu düşünülse de…”.

    Bu ifade, YUKK hükümlerinin Anayasa ve AİHS’deki temel hakların önüne geçemeyeceğinin yargısal ilanıdır.

    Emsal Karar’dan


    2. Aile Bütünlüğünün Korunması ve “Çocuğun Üstün Yararı”

    YUKK Uygulama Yönetmeliği ve uluslararası içtihatlar, hassas grupların ve çocuklu ailelerin durumunun ayrıca değerlendirilmesini emreder.

    İstanbul 2. Sulh Ceza Hakimliği, hakkında terör örgütü iltisakı şüphesi veya kamu düzeni tehdidi iddiası bulunan yabancılar için dahi, “bakıma muhtaç çocuğun varlığı” nedeniyle idari gözetimi “ölçüsüz ve orantısız” bulmuştur.  

    Cinsiyet Eşitliği: Babalar İçin Emsal Karar

    Hukuki pratikte genellikle anneler üzerinden yürüyen bu süreçte, ofisimizce alınan emsal kararda Tacikistan uyruklu erkek müvekkilimiz A.S. için de, çocuğun bakım yükümlülüğü ve aile birliği (AİHS m.8) gerekçe gösterilerek tahliye kararı verilmiştir. Bu karar, babaların da idari gözetimden “aile birliği” ilkesiyle kurtulabileceğinin ispatıdır.  

    3. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler Yönetmeliği’nin Uygulanması

    6458 sayılı Kanun’un 57/4. maddesi ve İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler Hakkında Yönetmelik, idareye kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmadan denetleme imkanları sunar (Elektronik izleme, bildirimde bulunma vb.).

    Mahkemeler, kişinin sabit bir ikametgahı (Örneğin Başakşehir gibi ulaşılabilir bir adres) bulunduğunda, idari gözetim yerine bu alternatif tedbirlerin uygulanması gerektiğine hükmetmektedir.

    Kararlarda şu ifade açıkça yer alır:  

    …alternatif tedbirlerle de idari gözetimden umulan faydanın elde edilebileceği…”. 

    Bu durum, “Ölçülülük İlkesi” (Anayasa m. 13) gereğidir. Daha hafif bir tedbirle (imza vs.) amaçlanan kamu yararı sağlanabiliyorsa, kişiyi Geri Gönderme Merkezi’nde tutmak hukuka aykırıdır.

    4. Masumiyet Karinesi ve Adli Süreçler

    Edirne 2. Sulh Ceza Hakimliği’nin verdiği kararda, yabancı hakkında adli bir soruşturma başlatılmış olsa bile, savcılıkça verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) sonrası idari gözetimin devam etmesi “hakkaniyete aykırı” bulunmuştur.  

    Karardan

    Bu karar, Anayasa m. 38’de düzenlenen “Masumiyet Karinesi”nin idari hukuk alanındaki yansımasıdır. Kişi hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet yoksa ve adli süreç lehine sonuçlanmışsa, idari gözetim cezalandırma aracı olarak kullanılamaz.

    Sonuç: Hukuki Destek Neden Şarttır?

    İdari gözetim kararlarına itiraz, sadece bir dilekçe süreci değildir. Bu süreç; Anayasa, AİHS, YUKK ve İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler Hakkında Yönetmelik hükümlerinin harmanlandığı, üst düzey bir hukuki argümantasyon gerektirir.

    Avukatınız, güncel Sulh Ceza Hakimliği kararları ışığında;

    • Müvekkillerin AİHS kapsamındaki aile hayatı haklarını,

    • Alternatif yükümlülüklerin uygulanabilirliğini,

    • İdari gözetimin “son çare” olması gerektiğini savunarak özgürlüğün önünü açmaktadır.

    Unutmayın: Hürriyet asıl, kısıtlama istisnadır.

    MURAT CAN DOLĞUN

    Avukat – TD Hukuk ve Danışmanlık Ofisi

  • Hukuki Bilgi Notu: İzinsiz Yabancı İşçi Çalıştırmada Rücu Edilecek Masraflar ve 2026 Yılı Cezai Yaptırımları

    Hukuki Bilgi Notu: İzinsiz Yabancı İşçi Çalıştırmada Rücu Edilecek Masraflar ve 2026 Yılı Cezai Yaptırımları

    23 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “İzinsiz Çalıştığı İçin Haklarında Sınır Dışı Etme Kararı Alınan Yabancıların Çeşitli Masraflarının İşverenlerinden Tahsili Hakkında Yönetmelik“, öngörülen altı aylık sürenin dolmasıyla birlikte 23 Ocak 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girmiştir.

    Bu bilgi notunda, işveren ve işveren vekillerinin karşı karşıya olduğu güncel mali riskler ve 2026 yılı için belirlenen idari para cezaları ile rücu edilecek masraf kalemleri hukuki bir perspektifle ele alınmıştır.

    1. İşverenin Mali Sorumluluğunun Kapsamı

    Yönetmelik uyarınca, çalışma izni olmaksızın çalıştırıldığı tespit edilen ve sınır dışı (deport) kararı alınan yabancıların, kamu bütçesinden karşılanan aşağıdaki masrafları işverenden tahsil edilecektir:

    • Geri Dönüş (Seyahat) Masrafları: Yabancının ve varsa eşi ile çocuklarının ülkelerine dönüş bilet bedelleri.

    • Sağlık Giderleri: Sınır dışı süreci tamamlanana kadar yapılan acil ve zorunlu sağlık harcamaları.

    • Konaklama (Barınma) Maliyetleri: Yabancının Geri Gönderme Merkezlerinde idari gözetim altında tutulduğu süreye ilişkin barınma giderleri.

    • Hukuki Not: İşverenin konaklama masrafı sorumluluğu en fazla 3 ay ile sınırlandırılmıştır.

    2. 2026 Yılı Güncel Miktarları ve Cezalar

    2026 yılı itibarıyla, izinsiz yabancı çalıştırma fiiline uygulanan idari para cezaları yeniden değerleme oranında artırılmıştır. İşverenler, aşağıda belirtilen cezaların yanı sıra, yukarıda sayılan operasyonel masrafları (uçak bileti, konaklama vb.) ayrıca ödemek zorundadır.

    A. İdari Para Cezaları (2026 Tarifesi)

    Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında uygulanan güncel cezalar şöyledir:

    • İzinsiz Yabancı Çalıştıran İşveren: Her bir yabancı işçi için 102.503 TL.

    • İzinsiz Çalışan Yabancı (Bağımlı): Yabancının şahsına 40.977 TL.

    • İzinsiz Çalışan Yabancı (Bağımsız): Kendi namına çalışan yabancıya 82.010 TL.

    • Bildirim Yükümlülüğüne Aykırılık: Bildirimleri süresinde yapmayan işveren veya bağımsız çalışana 6.805 TL.

    B. Konaklama ve Barınma Maliyeti

    Yönetmeliğin 7/5 maddesi uyarınca; Geri Gönderme Merkezlerinde barındırmanın günlük maliyeti, Göç İdaresi Başkanlığı tarafından her mali yılbaşında maktu bir tutar olarak belirlenir.

    • Bu tutar, idari para cezası gibi sabit bir tarife olarak Resmî Gazete’de ilan edilmez; ancak idarenin iç genelgeleriyle belirlenir ve işverene gönderilecek ödeme emrinde (tebligatta) günlük birim maliyet üzerinden hesaplanarak bildirilir.

    3. Tahsilat Süreci ve Hukuki Prosedür

    Sürecin işleyişi idari ve icrai olmak üzere iki aşamalıdır:

    1. İdari Tebligat: İl Göç İdaresi Müdürlüğü, hesaplanan toplam masrafı (uçak bileti + konaklama bedeli + sağlık gideri) işverene tebliğ eder. İşverenin bu borcu ödemesi için 1 ay süresi vardır.

    2. Cebri İcra (Amme Alacağı): Bir aylık süre içinde ödeme yapılmazsa dosya Vergi Dairesi’ne devredilir. Alacak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre, gecikme zammı ile birlikte ve gerekirse haciz yoluyla tahsil edilir.

    Hukuki Değerlendirme ve Tavsiye

    2026 yılı itibarıyla tek bir kaçak yabancı işçi çalıştırmanın maliyeti; 102.503 TL idari para cezasına ek olarak, kişi başı ortalama uçak bileti maliyetleri ve potansiyel 3 aylık barınma giderleri ile birlikte 200.000 TL bandını aşabilecek bir risk oluşturmaktadır.

    Hukuki Destek ve Risk Yönetimi

    2026 yılı itibarıyla ağırlaşan bu mali tabloda, işletmenizin sürdürülebilirliği için insan kaynakları süreçlerinizin hukuki denetimi (audit) hayati önem taşımaktadır. Özellikle “İşveren Vekili” sıfatını taşıyan yöneticilerin şahsi sorumlulukları da göz önüne alındığında, yabancı personel çalıştırma süreçlerinin mevzuata tam uyumlu yürütülmesi gerekmektedir.

    TD Hukuk Bürosu olarak; çalışma izinlerinin alınması, muafiyet süreçlerinin yönetimi ve olası idari para cezalarına karşı itiraz süreçlerinde müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sağlamaktayız.

    Av. Murat Can Dolğun

    Dolgun Hukuk ve Danışmanlık

    📍 İstanbul Dünya Ticaret Merkezi, Bakırköy

  • Ç-114 Tahdit Kodu ve Giriş Yasağının İptali: Emsal Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Kararı

    Ç-114 Tahdit Kodu ve Giriş Yasağının İptali: Emsal Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Kararı

    Yabancılar hukuku uygulamasında, yabancı uyruklu şahıslar hakkında yürütülen adli soruşturmalar, genellikle Ç-114 (Adli İşlem Yapılan Yabancılar) tahdit kodu konulmasına ve buna bağlı olarak Türkiye’ye iki yıl ile beş yıl arasında giriş yasağı tesis edilmesine neden olmaktadır. Ancak, bu idari işlemlerin her zaman hukuka uygun olduğunu söylemek mümkün değildir.

    Birçok yabancı, “2 yıl / 5yıl beklersem yasak kalkar ve vize alabilirim” yanılgısına düşmektedir. Ancak gerçekte, mahkeme kararıyla iptal edilmeyen tahdit kodları, konsolosluklar nezdinde vize başvurularının otomatik reddine yol açan kalıcı bir engele dönüşmekte, yabancıyı kamu düzeni ve güvenliği açısından tehdit eden birine dönüştürmektedir.

    Avukatlık ofisimiz tarafından takip edilen ve Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi tarafından verilen güncel bir karar, bu durumdaki hak ihlallerinin giderilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

    Dava Süreci ve Karar Bilgileri

    Irak uyruklu müvekkilimiz hakkında, asılsız bir suç isnadı nedeniyle başlatılan soruşturma sonucunda Ç-114 kodu konulmuş ve 2 yıl süreyle Türkiye’ye girişi yasaklanmıştır. Yerel mahkemenin davayı reddetmesi üzerine tarafımızca istinaf yoluna başvurulmuş ve nihai olarak idari işlemin iptali sağlanmıştır. Meslektaşlarımız ve okurlarımızın faydalanabilmesi açısından davaya ilişkin bilgiler şöyledir:

    • Mahkeme: Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi  

    • Esas No: 2024/1758  

    • Karar No: 2025/2703  

    • Karar Tarihi: 30/12/2025  

    Kararın Gerekçesi ve Hukuki Analiz

    Mahkeme, iptal kararında temel olarak “sebep” unsuruna odaklanmıştır. Müvekkil hakkında yürütülen ceza soruşturmasının “Kovuşturmaya Yer Olmadığı” (Takipsizlik) kararı ile sonuçlanması ve bu işleme dayanak teşkil eden sınır dışı kararının daha önce iptal edilmiş olması, giriş yasağını dayanaksız bırakmıştır.  

    Kararda şu önemli ifadeler yer almaktadır:

    …davacı hakkında alınan sınır dışı etme kararının yukarıda yer verilen gerekçelerle geriye yönelik hüküm ve sonuç doğuracak şekilde iptal edildiği aynı zamanda davacı hakkında yürütülen ceza soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen Ç-114 tahdit kodu konulmasına ve (2) yıl ülkeye giriş yasağı alınmasına ilişkin işlemde ‘sebep’ unsuru yönünden hukuka ve mevzuata uygunluk… bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”  

    Tüm Sürecin Anatomisi

    Paylaştığınız emsal karar üzerinden ilerleyen bu üç aşamalı hukuk mücadelesi, yabancılar hukukunda “sebep” ve “sonuç” ilişkisinin nasıl kurulması gerektiğini gösteren başarılı bir süreç yönetimidir. Belgeye dayalı olarak sürecin aşamaları şu şekildedir:

    1. Aşama: Ceza Soruşturması ve Takipsizlik (Adli Süreç)

    Sürecin temelini oluşturan iddialara karşı ilk başarı adli makamlar nezdinde kazanılmıştır.

    • İşlem: “Çocuğa karşı cinsel taciz” iddiasıyla başlatılan soruşturma.  

    • Karar: Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı, 08/11/2022 tarihinde “delil yetersizliği” nedeniyle Kamu Adına Kovuşturmaya Yer Olmadığına (Takipsizlik) karar vermiştir.  

    • Önemi: Bu karar, idarenin tahdit kodu koyarken dayandığı “suç işleme şüphesi” gerekçesini sarsan ilk adımdır.  

    2. Aşama: Sınır Dışı Etme Kararının İptali (İdari Süreç – I)

    Yabancı hakkında tesis edilen en ağır idari yaptırımlardan biri olan sınır dışı kararı ortadan kaldırılmıştır.

    • İşlem: İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nün 14/10/2022 tarihli sınır dışı kararı.  

    • Karar: İstanbul 1. İdare Mahkemesi, 12/04/2023 tarihinde (E:2022/5692, K:2023/2162) sınır dışı etme işlemini kesin olarak iptal etmiştir.  

    • Önemi: Bu iptal kararıyla, kişinin Türkiye’de bulunmasının kamu düzeni için bir tehdit oluşturmadığı mahkemece tescillenmiştir.  

    3. Aşama: Tahdit Kodunun ve Giriş Yasağının İptali (İdari Süreç – II)

    Sizin de belirttiğiniz gibi, vize yolunu tamamen kapatan sistemdeki engelin kaldırıldığı final aşamasıdır.

    • İşlem: 07/12/2022 tarihinde tesis edilen Ç-114 (Adli İşlem Yapılan Yabancı) tahdit kodu ve 2 yıllık giriş yasağı.  

    • Karar: Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, 30/12/2025 tarihinde (E:2024/1758, K:2025/2703) yerel mahkemenin ret kararını kaldırarak işlemi iptal etmiştir.  

    • Mahkemenin Gerekçesi: Sınır dışı etme kararının iptal edilmesi ve ceza soruşturmasının takipsizlikle sonuçlanması nedeniyle, tahdit kodu konulması işleminin “sebep” unsuru yönünden hukuka aykırı hale geldiği vurgulanmıştır.  

    Sonuç ve Kazanım

    Bu stratejik sıralama ile:

    1. Kişinin masumiyeti adli makamca onaylanmış,  

    2. Türkiye’den gönderilme riski durdurulmuş,  

    3. En önemlisi, konsoloslukların vize vermesini engelleyen ve sistemde “risk” olarak görünen Ç-114 kodu mahkeme kararıyla silinerek vize yolundaki hukuki engel tamamen temizlenmiştir.  

    Dava Ne Kadar Sürdü?

    Adalet arayışı sabır gerektiren bir süreçtir. Bu dava özelinde süreç şu şekilde ilerlemiştir:

    • Haziran 2024: Yerel mahkemenin (Gaziantep 1. İdare Mahkemesi) ret kararı.  

    • Aralık 2025: Bölge İdare Mahkemesi’nin kesin nitelikteki iptal kararı.  

    Toplamda istinaf süreciyle birlikte yaklaşık 2 yıllık titiz bir hukuki mücadelenin ardından müvekkilimizin hakları iade edilmiştir.

    Neden Sadece Beklemek Yeterli Değildir?
    Ç-114 kodu sistemde kayıtlı olduğu sürece, 2 yıllık süre dolsa dahi konsolosluklar vize vermeyi reddetmektedir. Çünkü idari kayıtlarda kişinin “kamu düzeni ve güvenliği açısından tehdit” oluşturduğuna dair ibare durmaktadır. Bu yolun tek anahtarı, kodun dayanağını mahkeme kararıyla iptal ettirmektir.

    Tahdit Kodu Davalarında Avukatla Çalışmanın Önemi

    Yabancılar hukuku, oldukça teknik detaylar içeren ve idarenin geniş takdir yetkisinin olduğu bir alandır. Ç-114 gibi kodlar, kişinin seyahat özgürlüğünü ve aile bütünlüğünü doğrudan etkiler. Bu süreçte uzman bir avukatla çalışmak şu avantajları sağlar:

    1. Stratejik Analiz: Adli soruşturma dosyası ile idari tahdit kodu arasındaki bağın doğru kurulması.

    2. Emsal Karar Takibi: Benzer dosyalarda verilen üst mahkeme kararlarının dosyaya sunularak yerel mahkemenin ikna edilmesi.

    3. Usul Ekonomisi: Dava dilekçelerinin hukuki terminolojiye uygun hazırlanması sayesinde sürecin gereksiz yere uzamasının engellenmesi.

    4. Maddi Hakların Korunması: Hukuka aykırı işlem nedeniyle doğan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin idareden tahsilinin sağlanması.  

    Eğer siz de benzer bir tahdit kodu veya giriş yasağı ile karşı karşıyaysanız, hak kaybına uğramamak için profesyonel hukuki destek almanızı tavsiye ederiz.

  • Türkiye’de İkamet İzni Başvurusu: 2026 Yılı Güncel Gerekli Belgeler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

    Türkiye’de İkamet İzni Başvurusu: 2026 Yılı Güncel Gerekli Belgeler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

    Türkiye’de yasal olarak kalmak isteyen yabancı ülke vatandaşları için ikamet izni (oturma izni) süreci, hem idari hem de hukuki titizlik gerektiren bir süreçtir. Göç İdaresi Başkanlığı’nın güncel düzenlemeleri çerçevesinde, başvuru türüne göre istenen belgeler değişiklik gösterebilmektedir.

    Bu yazımızda, e-ikamet sistemi üzerinden yapılan başvurularda dosyanızda mutlaka bulunması gereken temel belgeleri detaylandıracağız. Bununla birlikte, unutulmamalıdır ki, her başvuru kendi içinde özeldir ve temel belgelere ek olarak birçok özel belgeye ihtiyaç duyulabilmektedir.

    1. Tüm İkamet İzni Türleri İçin Ortak Zorunlu Belgeler

    Hangi ikamet türüne (Kısa dönem, aile, öğrenci veya uzun dönem) başvurursanız vurun, aşağıdaki belgeler dosyanızın temelini oluşturur:

    • İkamet İzni Kayıt Formu: e-ikamet sistemi üzerinden başvuru tamamlandığında sistem tarafından oluşturulan, başvuran kişi tarafından imzalanmış form.

    • Pasaport veya Pasaport Yerine Geçen Belge: Pasaportun aslı ve kimlik bilgilerini, geçerlilik süresini ve son giriş damgasını gösteren sayfaların fotokopisi. (Pasaportun, talep edilen ikamet süresinden en az 6 ay daha uzun geçerliliği olması kritiktir).

    • Biyometrik Fotoğraf: Son 6 ay içinde çekilmiş, fonu beyaz ve ICAO standartlarına uygun 4 adet fotoğraf.

    • Geçerli Sağlık Sigortası: İkamet süresini kapsayan, Türkiye’de geçerli özel sağlık sigortası veya genel sağlık sigortası (SGK) belgesi.

    • Adres Bilgilerini Gösteren Belge: Türkiye’de nerede ikamet ettiğinizi kanıtlayan belgeler (Noter onaylı kira sözleşmesi, tapu fotokopisi veya otel konaklama belgesi gibi).

    2. Başvuru Türüne Göre İstenen Özel Belgeler

    Kısa Dönem İkamet İzni (Turistik, Ticari vb.)

    • Turistik Amaçlı: Ülkede kalınacak süreyi ve planı açıklayan seyahat planı.

    • Taşınmazı Bulunanlar: Konutun şahsa ait olduğunu gösteren güncel tapu belgesi ve “Numarataj Belgesi”.

    • Ticari Bağlantı/İş Kuranlar: Şirketten alınacak davet mektubu veya şirket kuruluş belgeleri.

    Aile İkamet İzni

    • Destekleyiciye Ait Belgeler: Destekleyicinin (Türk vatandaşı veya ikametli yabancı) gelir belgesi, adli sicil kaydı ve nüfus kayıt örneği.

    • Evlilik Belgesi: Uluslararası Evlenme Kayıt Örneği (Formül B) veya apostilli noter onaylı tercümeli fotokopisi.

    • Çocuklar İçin: Doğum belgesi ve velayet durumunu gösteren onaylı belgeler.

    Öğrenci İkamet İzni

    • Öğrenci Belgesi: Kayıtlı olunan üniversite veya kurumdan alınan, aktif öğrencilik durumunu gösteren güncel ve barkodlu belge.

    3. İkamet İzni Başvurusunda “Altın Kurallar”

    Başvurunuzun reddedilmemesi için şu hususlara dikkat etmelisiniz:

    1. Yasal Süre İçinde Başvuru: Vize veya vize muafiyet süresi dolmadan önce mutlaka randevu alınmalıdır.

    2. Tebligat Adresi: Adres kayıt sistemine (UAVT) kayıtlı, doğru ve ulaşılabilir bir adres beyan edilmelidir.

    3. Gelir Beyanı: Türkiye’de kalacağınız süre boyunca geçiminizi sağlayacak yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olduğunuzu (banka hesap dökümü vb. ile) kanıtlamanız istenebilir.

    4. Apostil ve Tercüme: Yabancı ülkelerden getirilen doğum belgesi, evlilik cüzdanı gibi belgelerin Türkiye’de geçerli sayılması için Apostil şerhi taşıması veya ilgili ülkenin konsolosluk onayından geçmesi gerekir. Bu belgelerin yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilip noter tarafından onaylanması şarttır. Eksik veya onaysız belgeler, başvurunun doğrudan reddedilmesine sebep olabilmektedir.

    5. Vize ihlali: Türkiye’de vize veya muafiyet süresi dolduktan sonra yapılan başvurular, “vize ihlali” kapsamına girebilir. Bu durumda olan yabancıların, randevu öncesinde vize ihlal cezası ödemeleri ve hukuki durumlarını netleştirmeleri, sınır dışı (deport) riskini ortadan kaldırmak için hayati önem taşır.

    6. Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) Başvuru Formu: Türkiye’de ikamet eden yabancılar uzatma başvuruları için tebligatların dijital ortamda yapılabilmesi amacıyla UETS adresi alma zorunluluğu getirilmiştir.

    7. Tarihçeli Yerleşim Yeri Belgesi: Sıradan bir ikametgah belgesi çoğu zaman yeterli değildir. İdare, yabancının adres geçmişini ve beyan edilen adreste fiilen oturup oturmadığını denetlemek için Tarihçeli Yerleşim Yeri Belgesi talep etmektedir.

    8. Adli Sicil Kaydı: Kendi ülkesinden veya son 5 yıldır Türkiye’de yaşıyorsa Türkiye’den alınmış, sabıka durumunu gösteren güncel belge başvurularda kritik rol oynar.

    9. Öğrenci yurtta kalıyorsa: Yurt yönetiminden imzalı/mühürlü belge; evde kalıyorsa UAVT uyumlu yerleşim yeri belgesi şarttır.

    Neden Bir Avukat ile Çalışmalısınız?

    İkamet izni süreçleri sadece bir “evrak toplama” işi değildir; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde yürütülen hukuki bir prosedürdür. Hatalı bir beyan veya eksik/gereksiz bir belge, sadece başvurunuzun reddine değil, hakkınızda sınır dışı (deport) kararı alınmasına veya giriş yasağı konulmasına yol açabilir.

    Dolgun Hukuk ve Danışmanlık olarak;

    • Dosyanızın Göç İdaresi kriterlerine uyumlu hazırlanmasını sağlıyor,

    • Mevzuattaki anlık değişiklikleri takip ederek başvurunuzu güncel prosedürlere göre yönetiyor,

    • Olası bir ret durumunda idare mahkemelerinde iptal davası süreçlerinizi takip ederek yasal haklarınızı koruyoruz.

    Türkiye’deki yasal statünüzü riske atmamak ve profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.