Etiket: dövizle askerlik

  • Military Service in Türkiye 2026: Fees, Exemptions & Citizenship

    Military Service in Türkiye 2026: Fees, Exemptions & Citizenship

    DOLĞUN AKADEMİ | MILITARY SERVICE LAW | 2026

    Military Service in Türkiye 2026: Types of Military Service, Paid Military Service Fees, Foreign Currency Military Service, Exemptions, and the Rights of Newly Naturalized Turkish Citizens

    Author: Attorney Murat Can Dolğun
    Publication: Dolğun Akademi – TD Law Firm
    Practice Areas: Administrative Law, Constitutional Law, Military Service Law, Turkish Citizenship Law, Immigration Law, and Human Rights Law
    Last Updated: October 23, 2026

    ABSTRACT

    Military service in Türkiye is a constitutional public obligation governed primarily by Article 72 of the Constitution of the Republic of Türkiye and Military Recruitment Law No. 7179. However, the obligation to perform military service does not apply identically to every Turkish citizen. A person’s age, medical condition, educational background, nationality status, residence abroad, previous military service, and the legal method through which Turkish citizenship was acquired may substantially affect the existence, duration, and manner of fulfilling this obligation.

    The year 2026 has been particularly significant for the Turkish military service system because of legislative amendments affecting paid military service fees. Through Law No. 7577, published in the Official Gazette on April 17, 2026, the statutory coefficient used to calculate the paid military service fee was increased from 240,000 to 300,000. Following the adjustment of the civil servant monthly salary coefficient in July 2026, the paid military service fee for the second half of the year was established at TRY 472,653.60.

    Nevertheless, Turkish military service law encompasses far more than the payment of a fee. The existing legal framework provides for six months of compulsory service as a private or non-commissioned enlisted soldier, twelve months of service as a reserve officer or reserve non-commissioned officer, paid military service, foreign currency military service, educational and overseas deferments, medical exemptions, and various circumstances in which military service is legally considered to have been completed.

    One of the most important subjects examined in this article concerns foreign nationals who subsequently acquire Turkish citizenship. In particular, male individuals who become Turkish citizens through real estate investment, exceptional naturalization, or ordinary naturalization procedures may benefit from specific exemptions or deferments under Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179.

    This study also addresses the legal position of dual nationals, recognition of military service performed in foreign countries, the consequences of annulment or loss of Turkish citizenship, military service obligations following reacquisition of citizenship, failure to undergo military registration, failure to report for military service, administrative fines, medical assessments, administrative appeals, judicial review, and the protection of fundamental rights.

    The purpose of this article is not merely to explain military service procedures. It is to provide a comprehensive legal analysis of how military service obligations arise, how they may be postponed or discharged, and which legal remedies are available when administrative authorities incorrectly determine an individual’s military status.

    I. CONSTITUTIONAL AND LEGAL FOUNDATIONS OF MILITARY SERVICE IN TÜRKİYE

    Article 72 of the Constitution of the Republic of Türkiye establishes national service as both a right and a duty of every Turkish citizen. The same constitutional provision states that the manner in which national service shall be performed, or deemed to have been performed, either within the Armed Forces or in the public sector, shall be regulated by law.

    This constitutional provision establishes three fundamental principles governing military service obligations.

    First, military service is a public law obligation. Administrative decisions concerning military registration, classification, deferment, exemption, and deployment derive their legal authority from legislation rather than from private contractual relationships.

    Second, the scope and conditions of military service must be determined by legislation. Although the Constitution establishes national service as a general constitutional duty, it does not directly identify every category of persons required to perform military service or every individual entitled to exemption.

    Third, administrative decisions concerning military service remain subject to the rule of law and judicial review. Article 125 of the Constitution establishes the principle that administrative acts and decisions are subject to judicial review, subject to constitutionally recognized exceptions.

    Under Article 2 of Military Recruitment Law No. 7179, the legislation applies to male citizens of the Republic of Türkiye. Therefore, the general constitutional concept of national service must be distinguished from the personal scope of compulsory military service under existing statutory law.

    Women are not subject to the same general compulsory military service obligation applicable to men. However, women may serve in the Turkish Armed Forces as professional military personnel under the applicable recruitment and employment regulations.

    The general statutory military service age also requires clarification. Under Law No. 7179, military age begins on January 1 of the calendar year in which a male citizen turns 20 and ends on January 1 of the year in which he turns 41.

    Nevertheless, reaching the end of the statutory military service age does not necessarily eliminate every legal consequence arising from previous administrative violations or criminal proceedings.

    II. WHAT TYPES OF MILITARY SERVICE EXIST IN TÜRKİYE IN 2026?

    The modern Turkish military service framework was substantially reorganized through Military Recruitment Law No. 7179, which entered into force in 2019.

    The duration and legal characteristics of military service depend on the individual’s classification and applicable statutory conditions.

    Type of Service Duration Financial Conditions in 2026
    Regular enlisted military service 6 months No paid military service fee
    Reserve officer service 12 months Remuneration and benefits under applicable law
    Reserve non-commissioned officer service 12 months Remuneration and benefits under applicable law
    Paid military service 1 month TRY 472,653.60
    Foreign currency military service Distance education; no compulsory in-person basic training Foreign currency equivalent of TRY 472,653.60
    Voluntary additional six-month service Additional 6 months Allowance of at least the net minimum wage

    The table identifies the principal methods of performing military service. Other legal mechanisms include exemptions based on medical conditions, military service deemed completed following naturalization, and special exemptions prescribed by law.

    Such exemptions must not be confused with independent categories of military service. They concern circumstances in which the obligation does not arise, is discharged by operation of law, or is legally regarded as satisfied.

    Professional military careers, including commissioned officers, non-commissioned officers, specialist enlisted personnel, and contracted military personnel, are subject to separate rules concerning recruitment, employment, contractual obligations, and service benefits.

    III. HOW MUCH IS THE PAID MILITARY SERVICE FEE IN TÜRKİYE IN 2026?

    The paid military service fee applicable between July 1 and December 31, 2026, is TRY 472,653.60.

    This amount was officially announced by the Turkish Ministry of National Defence on July 7, 2026.

    3.1. How is the paid military service fee calculated?

    Under Article 9 of Military Recruitment Law No. 7179, the fee is calculated by multiplying the statutory indicator by the civil servant monthly salary coefficient applicable on the date of payment.

    For the second half of 2026, the calculation is as follows:

    300,000 × 1.575512 = TRY 472,653.60

    The Ministry of Treasury and Finance established the relevant monthly coefficient as 1.575512 through its circular dated July 3, 2026.

    3.2. What changed in April 2026?

    Law No. 7577, adopted on April 2, 2026, and published in Official Gazette No. 33227 on April 17, 2026, amended the statutory calculation method.

    Article 12 of that legislation increased the indicator used to determine the paid military service fee from 240,000 to 300,000.

    This constituted a 25% increase in the statutory indicator.

    Following the amendment, the Ministry of National Defence announced the April 2026 fee as TRY 416,361.30. The amount subsequently increased to TRY 472,653.60 in July following the adjustment of the civil servant salary coefficient.

    The legislative amendment also addressed the allocation of revenues collected through paid military service, including arrangements concerning the central budget and the Defence Industry Support Fund.

    Accordingly, the increase in paid military service fees during 2026 should not be attributed exclusively to ordinary salary coefficient adjustments. It resulted from the combination of a statutory legislative amendment and a subsequent coefficient adjustment.

    3.3. How much will paid military service cost in 2027?

    As of October 23, 2026, this study does not adopt any definitive paid military service amount for 2027.

    Under the existing legal framework, the amount is linked to the applicable civil servant monthly salary coefficient and is therefore subject to further adjustment.

    Any exact prediction concerning future fees must be distinguished from an officially determined amount.

    Applicants should also understand that the amount payable is linked to the legally applicable rate on the date of payment, rather than merely the date of submitting an application.

    IV. WHO CAN APPLY FOR PAID MILITARY SERVICE?

    Paid military service, commonly referred to in Turkish as bedelli askerlik, is available to eligible male Turkish citizens who satisfy the requirements established by Law No. 7179 and the Military Recruitment Regulation.

    Applicants must generally have entered military service age, must not have commenced actual military service, and must meet the applicable administrative and medical conditions.

    There is no general upper age limit for paid military service. However, the individual’s status as a person legally subject to military service must first be established.

    Applicants who have not completed their military registration and medical examination procedures must complete the necessary formalities before their applications can be properly processed.

    Individuals legally determined to be medically unfit for military service should not be required to pay a fee merely to obtain an exemption to which they are already entitled.

    4.1. Where can an application be submitted?

    Depending on the applicant’s circumstances, applications may be submitted through the Turkish e-Government system or at a military recruitment office.

    However, persons classified as draft evaders, unregistered military-age persons, or individuals who have failed to report for military service may be subject to a different procedure and may be required to apply directly to a military recruitment office.

    4.2. What is the payment deadline?

    As a general rule, the applicable paid military service fee must be paid within two months following the application date.

    Payment is made in a single installment. The statutory paid military service system does not provide an ordinary installment payment arrangement.

    Particular caution is required where an applicant has previously been classified as a draft evader or has failed to report for service.

    Failure to pay within the prescribed period may affect the person’s ability to benefit from paid military service in the future, depending on the relevant statutory restrictions and the applicant’s history.

    4.3. Is attendance at a military training facility compulsory?

    Yes. Payment of the fee alone does not ordinarily complete paid military service.

    Applicants must generally participate in one month of basic military training.

    Therefore, payment of the fee and the legal completion of military service are distinct stages.

    4.4. Can an applicant withdraw from paid military service?

    Withdrawal may be possible at certain stages of the application process.

    However, withdrawal after obtaining a place through classification or selection procedures may have consequences for the individual’s ability to apply again.

    For this reason, applicants should assess the refund rules, classification timetable, training dates, and possible consequences of withdrawal before making a final decision.

    V. FOREIGN CURRENCY MILITARY SERVICE: REQUIREMENTS, FEES, AND THE 1,095-DAY RULE

    Foreign currency military service, known in Turkish as dövizle askerlik, is a special mechanism available to certain Turkish citizens residing abroad.

    Although the financial calculation is connected to paid military service, the two systems are legally distinct.

    They differ in eligibility requirements, residence and employment conditions, and obligations concerning military training.

    5.1. Foreign currency military service fee in 2026

    For the second half of 2026, the underlying Turkish lira amount is TRY 472,653.60.

    The foreign currency equivalent is calculated using the applicable foreign exchange buying rate of the Central Bank of the Republic of Türkiye on the payment date.

    Consequently, there is no single fixed euro amount applicable throughout the entire year.

    For illustration only, if the applicable buying rate were TRY 50 per euro, the corresponding amount would be approximately EUR 9,453.07.

    This figure is an illustrative calculation and must not be interpreted as the actual exchange rate or an officially announced euro-denominated fee.

    5.2. The 1,095-day residence or employment requirement

    Eligible applicants generally must demonstrate at least three years, equivalent to 1,095 days, of qualifying residence or employment abroad under the statutory conditions.

    For individuals working abroad as employees, employers, or members of a profession or trade, employment and residence authorizations, contracts, and actual periods of work may be relevant.

    Different provisions may apply to persons working as seafarers aboard foreign-flagged vessels.

    For certain multiple nationals and individuals born and residing abroad who hold indefinite residence permits, the legislation may permit the relevant period of residence to be assessed without the ordinary employment requirement.

    Periods physically spent in Türkiye may have to be deducted from the qualifying period.

    In suitable circumstances, periods of employment in different countries may be combined, provided that the applicable legal conditions are satisfied and the relevant documentation is submitted.

    5.3. Must applicants travel to Türkiye for military training?

    No. Under the current foreign currency military service framework, eligible applicants are not generally required to travel to Türkiye to complete one month of physical basic military training.

    Instead, they must complete the distance education program established by the Ministry of National Defence.

    The official distance education portal is available at:

    https://dovizle.msb.gov.tr/

    It is important to distinguish completion of the online training program from final approval of the foreign currency military service application.

    Consular procedures, examination of supporting documents, confirmation of eligibility, and completion of payment obligations remain separate administrative stages.

    5.4. Is there an age limit?

    The former age limit of 38 for foreign currency military service has been abolished.

    Nevertheless, removal of that restriction does not create an unconditional right to complete military service through payment alone.

    Applicants must continue to satisfy the relevant statutory conditions.

    5.5. Important considerations for Turkish citizens living abroad

    Living outside Türkiye does not automatically establish eligibility for foreign currency military service.

    Applicants must examine the legal basis of their residence, employment status, actual time spent abroad, travel history, and consular records.

    Special restrictions may also apply to individuals who receive remuneration from Türkiye, work abroad in certain official capacities, or lack the relevant qualifying employment status.

    VI. REGULAR MILITARY SERVICE, RESERVE OFFICERS, AND RESERVE NON-COMMISSIONED OFFICERS

    6.1. Six-month military service

    Under the present legal system, the standard period of compulsory military service for enlisted personnel is six months.

    Not every individual subject to military service must choose the paid military service option.

    Where the statutory requirements are satisfied, the military obligation may be discharged by completing ordinary military service.

    6.2. Reserve officer service

    Reserve officer service lasts twelve months.

    Eligibility and classification depend on factors such as educational qualifications, personnel requirements of the Turkish Armed Forces, and the relevant military classification procedures.

    An applicant’s personal preference to serve as a reserve officer does not automatically entitle the applicant to that classification.

    6.3. Reserve non-commissioned officer service

    Reserve non-commissioned officer service also lasts twelve months.

    This category is particularly relevant to individuals holding qualifying higher education degrees.

    However, the applicant’s degree alone does not conclusively determine military classification.

    6.4. Comparing different military service categories

    The legal and financial consequences of regular enlisted service, reserve officer service, and reserve non-commissioned officer service are not identical.

    They differ in duration, duties, responsibilities, remuneration, and service conditions.

    Accordingly, the choice or preference expressed by an eligible applicant should be assessed in light of educational qualifications, professional circumstances, and individual requirements.

    VII. VOLUNTARY ADDITIONAL SIX-MONTH MILITARY SERVICE

    Individuals who complete their initial six-month military service as enlisted personnel may, subject to the applicable conditions, apply to continue their service for an additional six months.

    Approval depends on matters including the evaluation of the applicant by military superiors and the relevant personnel requirements.

    When approved, the total military service period becomes twelve months.

    Individuals serving during the voluntary additional period receive an allowance that must not be lower than the applicable net minimum wage, subject to the statutory framework.

    Participation is not compulsory and must not be confused with an automatic entitlement to continued military employment.

    The relevant legislation also provides certain benefits concerning subsequent military personnel recruitment and social security arrangements.

    The scope and application of these benefits depend on the special rules governing each procedure.

    VIII. MUST NEWLY NATURALIZED TURKISH CITIZENS PERFORM MILITARY SERVICE?

    One of the most important questions in Turkish citizenship law is whether foreign men who acquire Turkish citizenship later in life become subject to compulsory military service.

    The answer requires particular attention to Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179.

    The legislation does not subject all newly naturalized citizens to exactly the same military service obligations.

    Instead, the individual’s age at naturalization, previous military service, and the legal method through which citizenship was acquired are decisive.

    8.1. Naturalized citizens aged 22 or older

    Under Article 43, persons who acquire Turkish citizenship in the calendar year in which they are 22 years of age or older are generally considered to have fulfilled their military service obligation.

    This rule is subject to the statutory exception concerning persons who acquire Turkish citizenship through descent.

    Importantly, the exemption does not necessarily require the individual to have completed military service in another country.

    The statutory age requirement constitutes an independent legal basis for treating the military service obligation as fulfilled.

    For example, a foreign man who acquires Turkish citizenship at the age of 30 and has never performed military service in any country may nevertheless be legally considered to have fulfilled his Turkish military service obligation, provided that the conditions of Article 43 are satisfied.

    In such circumstances, the individual does not obtain exemption by paying the paid military service fee.

    Instead, the relevant legislation treats the obligation itself as having been fulfilled.

    8.2. Why does the legal method of acquiring citizenship matter?

    Turkish citizenship may be acquired through birth, descent, ordinary naturalization, exceptional naturalization, or other procedures established by Turkish Citizenship Law No. 5901.

    The legal basis of citizenship acquisition may directly affect whether the military service exemption under Article 43 is applicable.

    In particular, individuals whose Turkish citizenship is established or registered through descent must not automatically be treated in the same manner as foreign nationals who subsequently acquire Turkish citizenship by a decision of the competent authorities.

    Failure to distinguish these categories may lead to serious legal errors in military registration and exemption decisions.

    IX. HOW IS THE AGE OF 22 CALCULATED FOR NEWLY NATURALIZED CITIZENS?

    The calculation of age is a particularly important issue under Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179 and Article 90 of the Military Recruitment Regulation.

    According to the administrative rules explained by the Ministry of National Defence, the year of birth is taken into account rather than the precise day and month of birth.

    In practical terms, the relevant age is calculated by subtracting the person’s year of birth from the calendar year in which Turkish citizenship was acquired.

    Year of Birth Naturalization Year Calculated Age General Legal Result
    1990 2026 36 Military service deemed completed
    2000 2026 26 Military service deemed completed
    2004 2026 22 Military service deemed completed
    2005 2026 21 Military obligation and deferment must be examined
    2007 2026 19 Military service age and deferment rules must be examined

    These examples concern individuals acquiring Turkish citizenship for the first time, outside the statutory exception applicable to citizenship through descent.

    Different rules may apply to persons who lose and subsequently reacquire Turkish citizenship or who fall within the scope of special international agreements.

    Consider an individual born on December 31, 2004, who acquires Turkish citizenship on January 1, 2026.

    Although the individual has not yet reached his twenty-second birthday in the ordinary chronological sense, the difference between the naturalization year and birth year is 22.

    Accordingly, the statutory age requirement may be satisfied.

    This distinction may become particularly important when naturalization procedures are completed near the beginning or end of a calendar year.

    X. WHAT OPTIONS ARE AVAILABLE TO NATURALIZED CITIZENS AGED 21 OR YOUNGER?

    Men who acquire Turkish citizenship at an age that does not satisfy the statutory exemption under Article 43 may become subject to military service unless another legally recognized exemption or completed-service provision applies.

    However, Article 43 also provides an important deferment mechanism.

    Eligible individuals may request deferment of military service for two years from the date on which Turkish citizenship was acquired.

    This deferment should not be assumed to have been automatically entered into every individual’s military records.

    The applicant should verify the administrative status of the deferment and obtain confirmation from the relevant military recruitment office.

    10.1. What happens when the two-year deferment expires?

    Following expiry of the deferment period, the person may become subject to the applicable military registration and classification procedures.

    If the individual remains entitled to educational deferment or another statutory postponement, those possibilities must be separately examined.

    10.2. Newly naturalized university students

    University enrollment may provide an additional statutory basis for military service deferment.

    However, the two-year deferment associated with naturalization and a deferment based on educational status arise from different legal provisions.

    It should not be assumed that separate deferment periods can always be automatically added together.

    The date of university enrollment, age limits, earlier military registration history, and any draft evasion or failure-to-report status must be examined.

    XI. DOES MILITARY SERVICE COMPLETED IN ANOTHER COUNTRY COUNT IN TÜRKİYE?

    Article 43 of Law No. 7179 recognizes certain circumstances in which a person who subsequently acquires Turkish citizenship may be deemed to have fulfilled military service because of previous military service in the country of origin.

    Individuals who properly document that they completed military service, or were legally considered to have completed it, before acquiring Turkish citizenship may qualify under this provision.

    This rule is especially relevant to persons naturalized before reaching the age of 22.

    For example, a foreign national who acquires Turkish citizenship at the age of 21, having previously completed compulsory military service in his country of origin, should not automatically be classified as required to perform military service in Türkiye merely because he does not satisfy the age-based exemption.

    The recognition of previous military service must be assessed separately.

    11.1. What documents are required?

    According to the Ministry of National Defence’s explanations concerning naturalized citizens, documents establishing previous military service must be submitted in their original form, accompanied by Turkish translations prepared by a sworn translator and notarized as required.

    Depending on the country issuing the documents and the relevant international agreements, an apostille certificate or consular legalization may also be required.

    For persons whose previous foreign military service was legally regarded as completed without ordinary active duty, the relevant foreign authority’s decision and its legal basis should be examined.

    11.2. Foreign medical exemptions

    Some individuals may have commenced military service abroad but subsequently been discharged or exempted because of medical conditions.

    Under the relevant rules, such circumstances may qualify for recognition in Türkiye where the prescribed requirements are met.

    However, a foreign medical exemption certificate does not necessarily produce an identical exemption in Türkiye in every case.

    The previous military service history, the nature of the foreign decision, and the statutory recognition conditions remain important.

    XII. DUAL CITIZENSHIP, CITIZENSHIP BY DESCENT, AND TURKISH CYPRIOT NATIONALS

    12.1. Are all dual nationals exempt from Turkish military service?

    No. Dual nationality alone does not create an automatic exemption from compulsory military service in Türkiye.

    The decisive considerations include when Turkish citizenship was acquired, how it was acquired, when the other nationality was obtained, and whether an applicable bilateral agreement exists.

    12.2. Turkish citizens by birth

    A male individual who has been a Turkish citizen since birth and also possesses a foreign nationality generally remains subject to the ordinary Turkish military service rules.

    The age-based exemption under Article 43 cannot be applied merely because the individual holds more than one nationality.

    12.3. Citizenship acquired through descent

    Article 43 contains a specific exception regarding individuals who subsequently acquire Turkish citizenship through descent.

    Consequently, delayed registration of Turkish citizenship acquired through family lineage must be distinguished from naturalization by a decision of the competent Turkish authorities.

    The date on which citizenship was entered into the population register does not necessarily establish that citizenship was first acquired on that date.

    12.4. Dual nationals who completed military service abroad

    Following the entry into force of the new military recruitment framework in June 2019, military service performed in a foreign state by dual nationals is no longer recognized under an unrestricted general rule.

    Nevertheless, applicable bilateral agreements concerning mutual recognition of military service and legally protected transitional arrangements may remain relevant.

    The Ministry of National Defence has referred to arrangements involving Tunisia in its official explanations.

    Therefore, a man who has held both Turkish and German nationality since birth cannot necessarily rely solely on military service completed in another country as proof that his Turkish military service obligation has been discharged.

    12.5. Citizens of the Turkish Republic of Northern Cyprus

    The legal situation of persons who acquire Turkish citizenship while holding citizenship of the Turkish Republic of Northern Cyprus requires separate analysis.

    Article 42 of Turkish Citizenship Law No. 5901 and the applicable military service provisions must be considered together.

    Any special rules relating to the recognition of military service or the acquisition of Turkish citizenship must be assessed in the context of the particular individual’s circumstances.

    XIII. MILITARY SERVICE OBLIGATIONS OF TURKISH CITIZENS NATURALIZED THROUGH REAL ESTATE INVESTMENT

    Foreign nationals may acquire Turkish citizenship through qualifying investment under the exceptional naturalization provisions of Article 12 of Turkish Citizenship Law No. 5901 and the relevant implementing legislation.

    However, obtaining Turkish citizenship through real estate investment does not itself constitute a special military service exemption.

    The applicant’s age and legal method of citizenship acquisition must be assessed under Article 43 of Law No. 7179.

    For example, a male investor who acquires Turkish citizenship through a qualifying real estate investment at the age of 40 in 2026 will generally be regarded as having fulfilled his military service obligation, provided that the relevant statutory conditions apply.

    The legal position of the investor’s family members may be different.

    Suppose the same investor has a 19-year-old son who also acquires Turkish citizenship.

    The son’s military status cannot automatically be assumed to be identical to that of his father.

    The relevant questions include the son’s citizenship acquisition procedure, the date of the naturalization decision, his age, previous military service, and any applicable deferment or exemption.

    For this reason, citizenship-by-investment applications should address the military service status of male family members as part of the overall legal planning process.

    The conditions and legal risks associated with Turkish citizenship by investment are examined in our related publication:

    Turkish Citizenship by Investment in 2026: Requirements and Legal Risks.

    XIV. HOW DO ANNULMENT, LOSS, OR REACQUISITION OF TURKISH CITIZENSHIP AFFECT MILITARY SERVICE?

    The annulment, loss, withdrawal, and reacquisition of Turkish citizenship may create substantial legal consequences concerning military service.

    However, these legal concepts must be distinguished carefully.

    Annulment of a citizenship acquisition decision, deprivation of citizenship, permitted renunciation, and the various statutory mechanisms for loss of nationality do not necessarily have identical legal grounds or effects.

    14.1. What happens to military records when citizenship is annulled?

    When a person’s Turkish citizenship status changes, the relevant population and citizenship records may need to be reflected in the military recruitment system.

    The Ministry of National Defence’s administrative explanations refer to the electronic transfer of relevant citizenship information from the Directorate General of Population and Citizenship Affairs to the Directorate General of Recruitment.

    Nevertheless, it would be legally unsafe to conclude that the entire issue has been conclusively resolved merely because a particular status appears in an e-Government record.

    The legal basis of the citizenship decision, its effective date, any pending judicial challenge, population records, and military recruitment records should be examined together.

    14.2. Does loss of citizenship eliminate previous military liabilities?

    There is no universally applicable answer.

    The legal consequences depend on the statutory basis for loss of citizenship, the temporal effect of the relevant decision, and the previous military history of the individual.

    For example, determining whether an obligation to perform future military service continues after loss of citizenship is legally distinct from determining the validity of an administrative fine imposed during an earlier period.

    It should therefore not be assumed that every previously issued administrative decision or penalty automatically disappears when citizenship is lost.

    14.3. Reacquisition of Turkish citizenship

    Article 43(2) of Military Recruitment Law No. 7179 provides a special rule concerning persons who lose Turkish citizenship and subsequently reacquire it.

    Their military recruitment procedures are carried out by taking their previous military service history into account.

    This rule is particularly important for individuals whose citizenship previously ended through renunciation or another legally recognized mechanism and who later become Turkish citizens again.

    Consider a person who was subject to military service during an earlier period of Turkish citizenship, subsequently lost Turkish citizenship, and reacquired it many years later.

    The fact that the individual is older than 22 when citizenship is reacquired does not necessarily create a new exemption under the first paragraph of Article 43.

    Instead, the individual’s previous military record must be examined under the provision governing reacquisition.

    14.4. Judicial protection in citizenship and military service disputes

    Where a citizenship annulment or withdrawal decision is challenged before an administrative court, military registration and classification issues may also arise.

    The outcome of the citizenship proceedings may have consequences for the individual’s underlying military status.

    However, filing a citizenship lawsuit does not automatically suspend every related military service decision.

    Separate administrative applications, annulment proceedings, and requests for suspension of execution may be necessary depending on the nature of the contested military decision.

    Further analysis concerning citizenship withdrawal, investment valuation disputes, and judicial remedies can be found in our related article:

    Annulment and Withdrawal of Turkish Citizenship Acquired Through Investment.

    XV. MILITARY SERVICE DEFERMENT FOR STUDENTS

    Military service deferment is legally distinct from exemption.

    An exemption generally removes or discharges the relevant obligation under applicable law, whereas deferment postpones the date on which the obligation must be fulfilled.

    Article 20 of Military Recruitment Law No. 7179 and the relevant regulations provide deferment mechanisms for qualifying educational circumstances.

    Educational Category General Maximum Age
    High school or equivalent education 22
    University or higher education 28
    Master’s degree and qualifying postgraduate education 32
    Doctoral studies, qualifying specialization, or proficiency in arts 35

    These ages represent general upper limits. The existence of educational enrollment does not necessarily establish an unconditional right to deferment until the relevant age.

    The actual legal assessment must also take into account enrollment dates, previous educational qualifications, graduation, termination of studies, and any earlier military registration violations.

    Additional deferment opportunities may be available following graduation or termination of certain educational programs.

    For example, graduates of university programs lasting four years or longer may qualify for a two-year post-graduation deferment, subject to the applicable age limits and other statutory conditions.

    For newly naturalized citizens, the interaction between the naturalization-related deferment and education-based deferment requires careful examination.

    XVI. MEDICAL EXEMPTIONS FROM MILITARY SERVICE

    Individuals who are medically unfit for military service may qualify for exemption under the relevant legislation.

    However, an individual cannot obtain a final military exemption merely by declaring himself medically unfit or submitting an ordinary medical opinion from an unauthorized healthcare institution.

    The relevant statutory provisions include Articles 15, 16, and 17 of Military Recruitment Law No. 7179 and the Regulation on the Health Competence of the Turkish Armed Forces, Gendarmerie General Command, and Coast Guard Command.

    16.1. How does the medical examination process work?

    The initial medical assessment may be carried out by a family physician or another authorized healthcare institution as part of the military registration process.

    Where necessary, the individual is referred to an authorized medical board.

    A final medical determination that a person is unfit for military service is subject to the procedures governing the relevant medical board report and its official approval.

    16.2. Can a medical decision be challenged?

    Yes. The relevant legislation provides a procedure for challenging military medical determinations.

    According to the Ministry of National Defence’s published guidance, an objection to an approved medical report may be submitted through the military recruitment office within 30 days following notification or delivery of the report.

    The administrative medical objection procedure must be distinguished from possible judicial review of an administrative decision based on the medical findings.

    16.3. Psychiatric conditions and chronic illnesses

    Chronic diseases, physical disabilities, psychiatric disorders, and other medical conditions may be relevant to determining eligibility for military service.

    Nevertheless, the mere existence of a medical diagnosis does not automatically establish an exemption.

    The relevant legal assessment depends on the nature and severity of the condition, its functional consequences, and the applicable medical classification rules.

    Obtaining or submitting fraudulent medical documentation may also give rise to separate legal and criminal liability.

    XVII. DRAFT EVASION, FAILURE TO REPORT FOR SERVICE, AND ADMINISTRATIVE FINES IN 2026

    Turkish military service law distinguishes among several forms of non-compliance, including failure to undergo military registration, remaining unregistered, and failure to report for service after being called up.

    The Turkish legal terms yoklama kaçağı, saklı, and bakaya refer to different administrative situations.

    A person classified as yoklama kaçağı has failed to complete the required military registration procedures within the applicable period.

    A person classified as bakaya has failed to report for military service despite being subject to a call-up or deployment obligation.

    These classifications may result in administrative penalties and, under the conditions prescribed by law, criminal consequences.

    17.1. Administrative fines in 2026

    The Ministry of National Defence has published the following daily administrative fine amounts for 2026:

    Circumstance Daily Administrative Fine
    Voluntary reporting TRY 58.13
    Apprehension by the authorities TRY 116.27

    These administrative fines must not be confused with the additional fee imposed on certain applicants seeking paid military service after periods of draft evasion or failure to report.

    The two financial obligations arise from different statutory provisions.

    17.2. Additional paid military service fee

    For the second half of 2026, the applicable additional monthly fee is TRY 5,514.29.

    The amount is calculated by reference to qualifying periods during which the person remained a draft evader, unregistered, or absent after call-up, subject to legally recognized excuses.

    Under the relevant calculation method, a period of between one and thirty days may count as one calculation month.

    For example, four applicable calculation months would produce an additional fee of TRY 22,057.16 at the second-half 2026 rate.

    Combined with the standard paid military service fee, the illustrative total would be TRY 494,710.76.

    This is an example only. The actual calculation must take into account the individual’s complete record, relevant periods, legal excuses, and the rate applicable when payment is made.

    17.3. Does payment of an administrative fine complete military service?

    No.

    Payment of an administrative fine does not constitute performance of compulsory military service.

    The individual’s substantive military obligation must still be resolved under the relevant legislation.

    Likewise, payment of an additional fee required for paid military service does not necessarily cancel a previously imposed administrative fine.

    17.4. Administrative penalties incorrectly imposed on naturalized citizens

    Incorrect military records may create particularly serious difficulties for newly naturalized Turkish citizens.

    For example, a male individual who acquires Turkish citizenship at the age of 30 may incorrectly appear in the military recruitment system as having failed to complete registration.

    Before determining whether the individual has violated military service legislation, it is necessary to establish whether he was legally subject to the relevant obligation at all.

    If Article 43 applies and the person should be considered to have fulfilled military service, the administrative and legal basis of any penalty must be reconsidered.

    The Ministry of National Defence’s guidance also addresses circumstances in which administrative fines may be cancelled following the determination that a person was legally exempt or entitled to a relevant deferment.

    XVIII. LEGAL REMEDIES AGAINST TURKISH MILITARY SERVICE DECISIONS

    Disputes concerning military service may involve administrative registration, exemption refusals, medical decisions, classification, deployment, administrative fines, or criminal proceedings.

    These matters are not necessarily subject to the same appeal procedure or judicial deadline.

    18.1. Administrative application to the military recruitment office

    Where a military record contains incorrect citizenship information, an incorrect birth year, missing exemption information, or another administrative error, the individual may submit a written application to the competent military recruitment office.

    The application should identify the relevant legal basis and include supporting documents such as:

    • Turkish identification and civil registry records;
    • Naturalization decisions and supporting citizenship records;
    • Documents establishing the date and method of citizenship acquisition;
    • Previous military service certificates;
    • Medical decisions or educational records where relevant;
    • Copies of disputed administrative decisions.

    18.2. Objections to administrative fines

    Under Article 27 of Misdemeanours Law No. 5326, an administrative fine may generally be challenged before the competent Criminal Judgeship of Peace within fifteen days following notification or pronouncement of the decision.

    Depending on the facts, the objection may address the absence of a legal military service obligation, an applicable exemption, a valid deferment, procedural irregularities, or the absence of the alleged violation.

    The deadline for challenging an administrative fine must not be confused with the ordinary deadline for bringing an administrative annulment action against a different military service decision.

    18.3. Annulment proceedings before administrative courts

    Where an administrative authority unlawfully refuses an exemption, incorrectly determines military service status, or adopts an unlawful deployment decision, judicial review before an administrative court may be available.

    Under Article 7 of Administrative Judicial Procedure Law No. 2577, the ordinary period for filing an annulment action before an administrative court is sixty days.

    However, the legal nature of the administrative decision, notification requirements, and any special statutory deadline must be examined in each case.

    The effect of an administrative application on the limitation period must also be assessed under the relevant provisions of Law No. 2577.

    18.4. Suspension of execution

    An unlawful military service decision may expose the affected individual to consequences that are difficult or impossible to remedy.

    For example, a person who is legally entitled to exemption but is nevertheless ordered to report for military service may require urgent judicial protection.

    Under Article 27 of Law No. 2577, the court may order suspension of execution where the applicable statutory conditions are satisfied, including manifest unlawfulness and the risk of irreparable or difficult-to-compensate harm.

    However, filing an administrative lawsuit or an application to the authorities does not automatically suspend the challenged decision.

    The existence and effect of an actual suspension order are decisive.

    18.5. Criminal investigations concerning military service violations

    In certain circumstances, violations involving draft evasion or failure to report may give rise to criminal proceedings following the administrative sanction process or under special statutory provisions.

    Different rules may also apply during mobilization or wartime.

    Criminal liability must be distinguished from the legality of the underlying administrative military service decision.

    The existence of a criminal investigation does not, by itself, establish that the administrative determination of military status was lawful.

    XIX. CONSCIENTIOUS OBJECTION, CONSTITUTIONAL RIGHTS, AND THE EUROPEAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTS

    Compulsory military service is not merely a matter of administrative regulation. It also raises significant constitutional and international human rights questions.

    Conscientious objection refers to an individual’s refusal to perform military service because of genuinely held religious, ethical, moral, or philosophical convictions.

    As of October 23, 2026, Turkish legislation does not establish a general and independent statutory exemption from compulsory military service based exclusively on conscientious objection.

    Nevertheless, the European Court of Human Rights has addressed conscientious objection under Article 9 of the European Convention on Human Rights, which protects freedom of thought, conscience, and religion.

    The Court’s judgment in Bayatyan v. Armenia is particularly important because it recognized that opposition to military service arising from sufficiently serious and compelling convictions may fall within the protection of Article 9.

    Other judgments, including Ülke v. Türkiye, demonstrate the importance of assessing repeated penalties and the wider legal consequences experienced by conscientious objectors.

    The judgment in Kanatlı v. Türkiye also raises significant questions concerning conscientious objection in the context of reserve military obligations.

    However, developments in international human rights jurisprudence must not be confused with the existence of an unconditional administrative exemption under current Turkish domestic legislation.

    An individual who refuses to comply with military service requirements solely on the basis of conscientious objection may still face administrative or criminal consequences under domestic law.

    The fundamental legal question concerns the balance between the state’s authority to regulate national service and the individual’s protected freedom of conscience.

    XX. LATEST DEVELOPMENTS IN TURKISH MILITARY SERVICE LAW IN 2026

    20.1. April 17, 2026: Legislative increase in paid military service fees

    Following publication of Law No. 7577 in the Official Gazette, the statutory indicator used to calculate the paid military service fee increased.

    The Ministry of National Defence subsequently announced a fee of TRY 416,361.30 for the relevant April 2026 period.

    20.2. June 5, 2026: Warning concerning the July fee adjustment

    The Ministry of National Defence announced that the paid military service amount would change on July 1, 2026, following adjustment of the civil servant monthly salary coefficient.

    Applicants wishing to benefit from the earlier fee were advised to complete the necessary application and payment procedures before the adjustment.

    20.3. July 7, 2026: New paid military service amount announced

    The paid military service fee for the second half of 2026 was announced as TRY 472,653.60.

    The additional monthly fee applicable to certain applicants with previous periods of draft evasion or failure to report was announced as TRY 5,514.29.

    Application procedures were resumed in accordance with the official announcement.

    20.4. July 27, 2026: November 2026 military classification period

    The Ministry of National Defence published an announcement concerning the November 2026 classification period.

    According to that announcement, relevant registration and service preference procedures were required to be completed by August 31, 2026.

    As of the publication date of this article, classification results were scheduled to be announced on October 27, 2026.

    20.5. Upcoming deployment dates

    Military Service Category Scheduled Deployment Date
    Reserve officer and reserve NCO candidates; enlisted personnel Group 1 November 5, 2026
    Enlisted personnel Group 2 December 3, 2026
    Enlisted personnel Group 3 January 7, 2027

    According to the relevant official announcement, deployment documents may be obtained through the e-Government system or military recruitment offices starting ten days before the relevant deployment date.

    Individual classification and deployment information should always be checked through official records.

    Official source: Ministry of National Defence – November 2026 Classification Period Announcement.

    XXI. PRACTICAL LEGAL CASES AND POSSIBLE SOLUTIONS

    Case 1: Foreign investor naturalized at the age of 35

    A foreign national born in 1988 acquires Turkish citizenship through qualifying real estate investment in 2026.

    He has never performed military service in any country. Nevertheless, the authorities indicate that he may be required to perform military service in Türkiye.

    Legal assessment: If this is the individual’s first acquisition of Turkish citizenship and the statutory exception concerning citizenship through descent does not apply, Article 43 of Law No. 7179 should be considered.

    Because the individual was older than 22 in the year of naturalization, he may be legally deemed to have fulfilled his military service obligation.

    Proposed legal solution: Submit the naturalization decision and supporting citizenship records to the competent military recruitment office and request correction of the military service record. If an unlawful refusal or penalty exists, consider the applicable administrative or judicial remedies.

    Case 2: A 21-year-old newly naturalized university student

    A male foreign national born in 2005 acquires Turkish citizenship in 2026 and is enrolled at a Turkish university.

    Legal assessment: The individual does not satisfy the age-based exemption under Article 43. However, the two-year naturalization-related deferment and the education-based deferment rules may be relevant.

    Proposed legal solution: Examine the naturalization decision, student enrollment records, and military registration data. Determine which deferment provisions may apply and ensure that the administrative record accurately reflects the individual’s legal status.

    Case 3: An Afghan national who completed military service before naturalization

    A 21-year-old Afghan national acquires Turkish citizenship after having completed military service in his country of origin.

    Legal assessment: Although the individual does not satisfy the age-based exemption, previous military service may qualify for recognition under Article 43.

    Proposed legal solution: Obtain the original foreign military service documents, arrange the required authentication and Turkish translations, and submit the application to the competent military recruitment authority.

    Case 4: A dual Turkish-German citizen residing in Germany

    A male individual has held Turkish citizenship since birth and also possesses German nationality.

    He resides in Germany and has never completed military service in Türkiye.

    Legal assessment: Dual nationality does not automatically activate the naturalization exemption under Article 43.

    However, the individual may qualify for overseas deferment or foreign currency military service, depending on residence, employment, and other statutory requirements.

    Proposed legal solution: Examine residence permits, employment records, entry and exit history, and the 1,095-day requirement. Determine the appropriate consular and military recruitment procedures.

    Case 5: Reacquisition of Turkish citizenship following previous loss

    An individual who was previously a Turkish citizen and subject to military service later loses Turkish citizenship. Several years afterward, he reacquires Turkish nationality.

    Legal assessment: The individual cannot automatically be treated as someone acquiring Turkish citizenship for the first time.

    His previous military service history must be taken into consideration under Article 43(2).

    Proposed legal solution: Examine the earlier citizenship records, the military service status at the time citizenship was lost, and the subsequent reacquisition decision.

    Case 6: An administrative fine imposed despite an existing exemption

    A man acquires Turkish citizenship for the first time at the age of 28 in 2026.

    His military records do not reflect an exemption, and an administrative fine for failure to complete military registration is imposed.

    Legal assessment: Before assessing any alleged violation, it must be determined whether the individual was legally subject to military service.

    If Article 43 applies, the legal basis of the administrative fine may be contested.

    Proposed legal solution: Request correction of the military registration record and consider an objection against the administrative fine within the applicable fifteen-day period.

    XXII. LEGAL ACTION PLAN FOR NEWLY NATURALIZED TURKISH CITIZENS

    Before concluding whether a newly naturalized Turkish citizen is subject to compulsory military service, the following questions should be examined systematically:

    1. Was Turkish citizenship acquired for the first time, or was it reacquired?
    2. What is the precise date and legal basis of citizenship acquisition?
    3. Was citizenship acquired by descent or through a decision of the competent authorities?
    4. How old was the individual in the calendar year of naturalization?
    5. Did the individual complete military service in the country of origin?
    6. Can previous foreign military service be established through legally acceptable documents?
    7. What military service status currently appears in Turkish official records?
    8. Does the person qualify for exemption, deferment, or recognition of completed military service?
    9. Are there any draft evasion records, deployment decisions, or administrative fines?
    10. Is an administrative application, objection, or judicial proceeding necessary?

    Only after these questions have been resolved should the individual determine whether payment for military service or actual military attendance is required.

    This is particularly important for individuals who may already be considered to have fulfilled their military service obligation under Article 43.

    Unnecessary payment made because of an incorrect administrative record may create subsequent disputes concerning reimbursement and the correction of military records.

    The appropriate legal approach is therefore to establish the individual’s legal military status first and to evaluate financial or physical military service obligations only afterward.

    XXIII. FREQUENTLY ASKED QUESTIONS ABOUT MILITARY SERVICE IN TÜRKİYE

    1. What is the paid military service fee in Türkiye in 2026?

    The fee for July 1–December 31, 2026, is TRY 472,653.60.

    2. What is the additional fee for draft evaders applying for paid military service?

    The additional calculation amount is TRY 5,514.29 per applicable month during the second half of 2026. The actual amount depends on the relevant period and legal circumstances.

    3. How long is ordinary compulsory military service?

    The standard enlisted military service period is six months.

    4. How long is reserve officer service?

    Twelve months.

    5. Must applicants for foreign currency military service travel to Türkiye?

    Qualifying applicants generally do not need to complete in-person basic military training in Türkiye. Completion of the prescribed distance education and other administrative requirements is necessary.

    6. I acquired Turkish citizenship at the age of 30. Must I perform military service?

    If you acquired Turkish citizenship for the first time through a qualifying procedure other than the excluded descent category, you may be considered to have fulfilled military service under Article 43.

    7. Does my exact birthday matter for the 22-year rule?

    Under the applicable administrative calculation, the relevant calendar years are used rather than the precise day and month of birth.

    8. Are Turkish citizens naturalized through investment exempt from military service?

    Investment alone does not create an exemption. Age at naturalization and the applicable statutory conditions must be examined.

    9. Will an 18-year-old child who acquires Turkish citizenship later have to serve?

    Potentially. The individual may not qualify for the age-based exemption, but the method of acquiring citizenship, previous military service, deferment opportunities, and other exemptions must be examined.

    10. I already completed military service abroad. Must I serve again in Türkiye?

    The answer depends on whether you acquired Turkish citizenship later in life or were a Turkish citizen from birth, as well as on the relevant legislation and any applicable international agreements.

    11. Does dual nationality automatically exempt me?

    No.

    12. Can a newly naturalized 20-year-old obtain a military service deferment?

    A two-year deferment may be requested under Article 43, subject to the statutory conditions. Other deferment possibilities should be considered separately.

    13. Can paid military service fees be paid in installments?

    The current ordinary system requires payment in full.

    14. Is one month of military training compulsory for paid military service?

    Generally, yes.

    15. How long do I have to challenge a military administrative fine?

    Generally, fifteen days following the legally effective notification or pronouncement of the decision.

    16. Can I bring a lawsuit if my exemption application is rejected?

    An administrative annulment action may be available depending on the nature of the decision. The ordinary period is sixty days, subject to applicable special rules.

    17. Does the annulment of Turkish citizenship automatically cancel previous military fines?

    Not necessarily. The legal basis and temporal effect of the citizenship decision, together with the relevant military and penalty records, must be examined.

    18. If I reacquire Turkish citizenship after the age of 22, am I automatically exempt?

    No. Previous military service history must be considered under the special rules governing reacquisition of citizenship.

    19. Can a family doctor issue a final military service exemption?

    A family physician may perform initial medical assessments and refer the individual to the appropriate institution. A final unfitness determination is subject to the authorized medical board and official procedures.

    20. What is the exact foreign currency military service fee in euros?

    The euro amount is not fixed throughout the year. It is calculated using the applicable exchange rate on the payment date.

    XXIV. CONCLUSION AND COMPREHENSIVE LEGAL ASSESSMENT

    Compulsory military service in Türkiye constitutes an important public law obligation rooted in the Constitution and implemented through a detailed statutory and administrative framework.

    The system established by Military Recruitment Law No. 7179 provides several legally distinct methods of fulfilling military service, including six-month enlisted service, twelve-month reserve officer or reserve non-commissioned officer service, paid military service, and foreign currency military service.

    It also recognizes exemptions, deferments, and legal circumstances in which military service is deemed to have been completed.

    The most significant financial development of 2026 has been the increase in the statutory indicator used to calculate paid military service fees through Law No. 7577.

    As a result, the paid military service fee reached TRY 472,653.60 for the second half of the year.

    However, the most challenging legal issues in military service law are not necessarily financial.

    For individuals acquiring Turkish citizenship later in life, the existence of any military obligation depends on the legal basis and date of naturalization, age, previous military service, earlier citizenship history, and the accuracy of administrative records.

    Article 43 of Military Recruitment Law No. 7179 establishes an important legal safeguard for qualifying naturalized citizens who are at least 22 years old in the calendar year in which citizenship is acquired.

    Yet this provision must be interpreted together with the statutory exceptions concerning citizenship by descent and the reacquisition of Turkish citizenship.

    Incorrect military classification can result in consequences extending beyond an administrative error.

    It may lead to deployment orders, draft evasion records, administrative fines, and potentially criminal proceedings.

    Accordingly, the fundamental legal question should always be whether the individual was subject to the relevant military service obligation in the first place.

    Only after that determination has been made should the authorities assess the duration, manner, and financial consequences of military service.

    An individual who is legally deemed to have fulfilled military service should not be required to make an unnecessary payment or complete military training merely because of an incorrect administrative record.

    Similarly, an individual who remains subject to compulsory military service should not assume that residence abroad, possession of another nationality, or participation in a naturalization procedure automatically eliminates the obligation.

    The rule of law requires military obligations to be imposed and administered in accordance with clear statutory provisions, individual legal circumstances, and effective judicial safeguards.

    From this perspective, military service law is not merely concerned with the question of how many months an individual must serve or how much money must be paid.

    Its central legal question is the authority of the state to establish, modify, defer, enforce, and terminate compulsory military service obligations within the limits imposed by constitutional law, statutory legislation, and fundamental rights.

    XXV. LEGISLATION, OFFICIAL SOURCES, AND ACADEMIC BIBLIOGRAPHY

    A. Constitutional and Legislative Sources

    1. Constitution of the Republic of Türkiye, particularly Articles 10, 24, 72, and 125. Constitutional Court – Official Constitutional Text.
    2. Military Recruitment Law No. 7179, Official Gazette dated June 26, 2019, No. 30813; particularly Articles 2–9, 14–24, and 38–45.
    3. Military Recruitment Regulation (Askeralma Yönetmeliği), July 22, 2020, including provisions concerning paid military service, foreign currency military service, deferments, exemptions, and naturalized citizens.
    4. Law No. 7577 Amending Certain Laws, adopted April 2, 2026, Official Gazette dated April 17, 2026, No. 33227. Grand National Assembly of Türkiye – Legislative Record.
    5. Turkish Citizenship Law No. 5901, particularly Articles 12, 29, 31, 32, 40, and 42.
    6. Administrative Judicial Procedure Law No. 2577, particularly Articles 7, 11, and 27.
    7. Misdemeanours Law No. 5326, particularly Articles 17 and 27.
    8. Regulation on the Health Competence of the Turkish Armed Forces, Gendarmerie General Command, and Coast Guard Command.
    9. Notification Law No. 7201.

    B. Official Ministry of National Defence Sources

    1. Ministry of National Defence, July 7, 2026, Paid Military Service Application Announcement for July 1–December 31, 2026.
    2. Ministry of National Defence, Citizenship Procedures and Military Service Obligations of Naturalized Turkish Citizens.
    3. Ministry of National Defence, Paid Military Service: Eligibility and Procedures.
    4. Ministry of National Defence, Foreign Currency Military Service Procedures.
    5. Ministry of National Defence, Student Military Service Deferment Procedures.
    6. Ministry of National Defence, Administrative Procedures and Penalties for Draft Evasion and Failure to Report.
    7. Ministry of National Defence, November 2026 Military Classification Announcement, July 27, 2026.
    8. Ministry of National Defence, Military Service and Discharge Procedures.
    9. Ministry of National Defence, Frequently Asked Questions.
    10. Ministry of National Defence, Foreign Currency Military Service Distance Education Portal.

    C. Academic Publications and International Human Rights Sources

    1. Pala, Gülşah, “Osmanlı Asker Alma Sisteminde Bedel-i Şahsî: Askerlik Yükümlülüğüne Alternatif Bir Uygulama” [An Alternative to Military Service Obligations in the Ottoman Recruitment System], Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Vol. 13, No. 1, 2026. DergiPark.
    2. Fidan, Merve; Hasta, Derya, “Vicdani Redde Yönelik Tutumların Yordanması: Erkek Rolleri ve İnsan Haklarına Yönelik Tutumların Aracı Rolü Üzerine Bir Çalışma” [Predicting Attitudes Toward Conscientious Objection], Türk Psikoloji Dergisi, Vol. 41, No. 97, 2026. DergiPark.
    3. “Vicdanın Yedeği Olabilir mi: Güncel Bir Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararının İncelemesi – Kanatlı/Türkiye” [Can Conscience Have a Reserve? An Analysis of Kanatlı v. Türkiye], Yaşar Hukuk Dergisi. DergiPark.
    4. “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Vicdani Ret” [Conscientious Objection in the Case Law of the European Court of Human Rights], Istanbul Medipol University Faculty of Law Journal. DergiPark.
    5. Batıgün, Elif Selen, “5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’na Göre Vatandaşlığın Kaybettirilmesi” [Deprivation of Citizenship under Turkish Citizenship Law No. 5901], İnönü University Faculty of Law Journal, Vol. 17, No. 1, 2026. DergiPark.
    6. European Court of Human Rights, Bayatyan v. Armenia, Application No. 23459/03, July 7, 2011.
    7. European Court of Human Rights, Ülke v. Türkiye, Application No. 39437/98, January 24, 2006.
    8. European Court of Human Rights, Kanatlı v. Türkiye, Application No. 18382/15, March 12, 2024.

    Statutory provisions, official administrative guidance, historical legal scholarship, and international human rights jurisprudence have been considered separately throughout this study.

    Academic publications are cited as scholarly contributions to legal analysis rather than as substitutes for binding legislation or judicial decisions.

    XXVI. RELATED LEGAL PUBLICATIONS BY DOLĞUN AKADEMİ

    Readers interested in the relationship between military service, Turkish nationality, citizenship by investment, and administrative litigation may consult the following related publications:

    1. Turkish Citizenship by Investment in 2026: Current Requirements, Investment Amounts, and Legal Risks. Examines investment requirements, the acquisition of Turkish citizenship, and the legal status of naturalized citizens.
    2. Annulment and Withdrawal of Turkish Citizenship Acquired Through Investment. Examines administrative annulment, withdrawal, and judicial remedies.
    3. Turkish Citizenship Annulment and Withdrawal in 2026: Valuation Reports, Insufficient Investments, Family Members, Children, Military Service, and Investigated Construction Companies. Addresses citizenship-related legal risks affecting individuals and their families.
    4. Can Turkish Citizenship Be Annulled Despite a Genuine Investment?. Examines administrative procedures, evidence preservation, valuation issues, and legal protection.

    ABOUT THE AUTHOR AND LEGAL CONTACT INFORMATION

    Attorney Murat Can Dolğun
    Member of the Istanbul Bar Association
    Law Lecturer at Istanbul University-Cerrahpaşa
    TD Law Firm
    Dolğun Akademi

    Areas of Practice: Turkish Citizenship Law, Immigration and Foreigners Law, Administrative Law, Criminal Law, Constitutional Law, and Private International Law.

    Office Address:
    Istanbul World Trade Center
    Block A2, Office 206
    Yeşilköy, Bakırköy, Istanbul, Türkiye

    Telephone: +90 212 299 44 22
    Website: www.dolgun.av.tr

    Legal Disclaimer: This publication has been prepared for general legal and academic information purposes and reflects the legislative framework, official announcements, and academic materials considered as of October 23, 2026. Military service fees, administrative practices, exchange rates, classification schedules, and statutory provisions may change. Individual cases involving naturalization, military service exemptions, administrative penalties, or loss of citizenship require separate examination of the relevant legal documents and official records. This article does not constitute individualized legal advice or a guarantee of any particular legal outcome.

    DOLĞUN AKADEMİ | ATTORNEY MURAT CAN DOLĞUN | 2026

  • Askerlik 2026: Bedelli Ücreti, Muafiyet ve Vatandaşlık

    Askerlik 2026: Bedelli Ücreti, Muafiyet ve Vatandaşlık

    DOLĞUN AKADEMİ | ASKERLİK HUKUKU | 2026

    Türkiye’de Askerlik Hukuku 2026: Askerlik Türleri, Bedelli Askerlik Ücreti, Dövizle Askerlik, Muafiyetler ve Sonradan Türk Vatandaşı Olanların Hukuki Durumu

    Yazar: Av. Murat Can Dolğun
    Yayın: Dolğun Akademi – TD Hukuk ve Danışmanlık
    Hukuk alanları: İdare Hukuku, Anayasa Hukuku, Askerlik Hukuku, Türk Vatandaşlığı Hukuku ve İnsan Hakları Hukuku
    Güncelleme tarihi: 23 Ekim 2026

    ÖZET

    Türkiye’de askerlik yükümlülüğü, Anayasa’nın 72. maddesi ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu çerçevesinde düzenlenen kamusal bir yükümlülüktür. Bununla birlikte askerlik hizmetinin bütün vatandaşlar bakımından aynı biçimde yerine getirildiği söylenemez. Yükümlünün yaşı, sağlık durumu, öğrenimi, vatandaşlığı kazanma şekli, yurt dışında yaşaması, askerlik geçmişi ve kanunda düzenlenen özel statüler, askerlik yükümlülüğünün kapsamını ve yerine getirilme biçimini değiştirebilir.

    2026 yılı, özellikle bedelli askerlik ücretlerinde yaşanan kanuni değişiklik bakımından önemlidir. 17 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle bedelli askerlik ücretinin hesabında kullanılan gösterge 240.000’den 300.000’e yükseltilmiştir. Temmuz ayında memur aylık katsayısının yeniden belirlenmesi üzerine 2026 yılının ikinci yarısındaki bedelli askerlik ücreti 472.653,60 TL olmuştur.

    Askerlik hukukunun yalnızca bedelli askerlikten ibaret olmadığı özellikle belirtilmelidir. Er ve erbaş olarak altı aylık temel askerlik, on iki aylık yedek subaylık ve yedek astsubaylık, dövizle askerlik, öğrenci veya yurt dışı ertelemeleri, sağlık nedeniyle muafiyet ve kanuni olarak askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma halleri birbirinden farklı hukuki sonuçlar meydana getirir.

    Çalışmanın en önemli inceleme alanlarından biri, Türk vatandaşlığını sonradan kazanan yabancıların askerlik yükümlülüğüdür. Özellikle taşınmaz yatırımıyla, istisnai vatandaşlık yoluyla veya genel vatandaşlık kazanma usulüyle Türk vatandaşı olan erkeklerin askerlik durumlarının 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekir.

    Bu çalışmada ayrıca çifte vatandaşların askerlik yükümlülüğü, yabancı ülkede tamamlanan askerlik hizmetinin Türkiye’deki etkisi, vatandaşlığın iptal veya geri alınmasının askerlik kayıtlarına yansıması, yoklama kaçağı ve bakaya işlemleri, idari para cezaları, sağlık raporları, idari başvurular, sulh ceza hakimliğine itiraz ve idari yargıda iptal davası konuları ayrıntılı olarak incelenmektedir.

    I. ASKERLİK YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN ANAYASAL VE HUKUKİ TEMELLERİ

    Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 72. maddesi, vatan hizmetini her Türkün hakkı ve ödevi olarak kabul etmektedir. Aynı madde, vatan hizmetinin silahlı kuvvetlerde veya kamu kesiminde hangi esaslara göre yerine getirileceğinin yahut yerine getirilmiş sayılacağının kanunla düzenleneceğini öngörmektedir.

    Bu hükümden hareketle askerlik yükümlülüğünün üç temel niteliği bulunmaktadır.

    Birincisi, askerlik yükümlülüğü kamu hukuku alanına aittir. İdare tarafından tek taraflı olarak gerçekleştirilen yoklama, sınıflandırma, erteleme, sevk ve muafiyet işlemleri özel hukuk sözleşmelerinden değil, kanuni düzenlemelerden kaynaklanmaktadır.

    İkincisi, yükümlülüğün kapsamının kanunla belirlenmesi gerekir. Anayasa vatan hizmetini genel bir hak ve ödev olarak düzenlemekle birlikte, hangi kişilerin fiilen askerlik yapacağını ve kimlerin hangi sebeple bu hizmetten muaf tutulacağını doğrudan belirlememektedir.

    Üçüncüsü, askerlik işlemleri idarenin hukukla bağlılığı ve yargısal denetim ilkelerine tabidir. Anayasa’nın 125. maddesi gereğince, kanunda öngörülen istisnalar dışında idari işlemlere karşı yargı yolu açıktır.

    7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca kanun, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan erkekler hakkında uygulanmaktadır. Bu nedenle Anayasa’daki genel vatan hizmeti ilkesi ile mevcut kanuni askerlik yükümlülüğünün kişisel kapsamı birbirinden ayrılmalıdır.

    Türkiye’de kadınlar için erkeklerle aynı nitelikte genel ve zorunlu askerlik yükümlülüğü bulunmamaktadır. Kadınların profesyonel askeri personel olarak görev yapmaları ise ayrı hukuki şartlara tabidir.

    Askerlik çağının genel sınırları da 7179 sayılı Kanun’da belirlenmiştir. Kanuni tanıma göre askerlik çağı, nüfus kayıtlarına göre 20 yaşına girilen yılın 1 Ocak tarihinde başlar ve 41 yaşına girilen yılın 1 Ocak tarihinde sona erer. Bununla birlikte askerlik çağının sona ermesi, önceden doğmuş bütün idari veya cezai sonuçların ortadan kalktığı anlamına gelmez.

    II. 2026 YILINDA TÜRKİYE’DE HANGİ ASKERLİK TÜRLERİ BULUNMAKTADIR?

    Türkiye’de askerlik sisteminin temel hukuki çerçevesi 2019 yılında yürürlüğe giren 7179 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenmiştir. Bu sistemde askerlik hizmetinin süresi ve biçimi, yükümlünün hukuki statüsüne göre değişmektedir.

    Askerlik türü Süre 2026 mali durum
    Er ve erbaş 6 ay Bedelli ücreti ödenmez
    Yedek subay 12 ay Mevzuata göre mali haklar
    Yedek astsubay 12 ay Mevzuata göre mali haklar
    Bedelli askerlik 1 ay 472.653,60 TL
    Dövizle askerlik Uzaktan eğitim, fiili kışla hizmeti yok 472.653,60 TL’nin günlük kur karşılığı
    İsteğe bağlı ikinci altı ay İlave 6 ay En az net asgari ücret düzeyinde harçlık

    Bu tabloda askerlik hizmetinin fiilen yerine getirilme yolları gösterilmektedir. Bunların dışında sağlık nedeniyle muafiyet, vatandaşlığa sonradan alınma nedeniyle askerlik yapmış sayılma ve özel kanuni muafiyetler de bulunmaktadır. Ancak bu durumlar ayrı bir askerlik hizmeti türü değil, askerlik yükümlülüğünün kanunen ortadan kalktığı veya yerine getirilmiş sayıldığı hallerdir.

    Profesyonel subaylık, astsubaylık, uzman erbaşlık ve sözleşmeli askerlik ise personel temini, istihdam, sözleşme ve özlük hakları bakımından farklı düzenlemelere tabidir. Bu statüler zorunlu askerlik türleriyle karıştırılmamalıdır.

    III. 2026 YILINDA BEDELLİ ASKERLİK ÜCRETİ NE KADARDIR?

    2026 yılının ikinci yarısında geçerli bedelli askerlik ücreti 472.653,60 TL‘dir. Bu tutar Millî Savunma Bakanlığının 7 Temmuz 2026 tarihli resmî duyurusunda ilan edilmiştir.

    3.1. Bedelli askerlik tutarı nasıl hesaplanmaktadır?

    7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 9. maddesi kapsamında bedelli askerlik tutarı, kanunda belirlenen gösterge rakamının ödeme tarihinde geçerli memur aylık katsayısıyla çarpılması suretiyle hesaplanmaktadır.

    2026 yılının ikinci yarısında hesaplama şu şekildedir:

    300.000 × 1,575512 = 472.653,60 TL

    Hazine ve Maliye Bakanlığının 3 Temmuz 2026 tarihli genelgesinde ikinci altı aylık dönemin memur aylık katsayısı 1,575512 olarak belirlenmiştir.

    3.2. Nisan 2026’da hangi kanuni değişiklik yapıldı?

    2 Nisan 2026 tarihinde kabul edilen ve 17 Nisan 2026 tarihli, 33227 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7577 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle bedelli askerlik hesabında kullanılan gösterge rakamı 240.000’den 300.000’e yükseltilmiştir.

    Bu değişiklik, gösterge tutarında yüzde 25 oranında artış anlamına gelmektedir. Düzenleme sonrasında Nisan 2026 döneminde bedelli askerlik ücreti 416.361,30 TL olarak açıklanmış; Temmuz ayında memur aylık katsayısının artmasıyla 472.653,60 TL’ye ulaşmıştır.

    Kanun değişikliğinin gerekçesinde bedelli askerlik gelirlerinin bütçeye kaydedilmesi ve bir bölümünün Savunma Sanayii Destekleme Fonuna aktarılması hedefi de yer almaktadır.

    Dolayısıyla 2026 yılındaki ücret değişimi yalnızca olağan memur maaş katsayısı artışından ibaret değildir. Kanuni hesaplama katsayısındaki artış ile yılın ikinci yarısındaki memur aylık katsayısı değişikliği birlikte değerlendirilmelidir.

    3.3. 2027 yılında bedelli askerlik ne kadar olacaktır?

    23 Ekim 2026 itibarıyla 2027 yılı için kesinleşmiş bir bedelli askerlik tutarı bu çalışmada esas alınmamıştır. Mevcut sistemde ücretin memur aylık katsayısına bağlı olarak yeniden belirlenmesi öngörülmektedir. Gelecek dönemin tutarını bugünden kesin bir rakamla açıklamak hukuken ve mali bakımdan isabetli değildir.

    Başvuru tarihinin değil, ödeme tarihinde geçerli tutarın önem taşıdığı özellikle dikkate alınmalıdır.

    IV. BEDELLİ ASKERLİĞE KİMLER BAŞVURABİLİR?

    7179 sayılı Kanun ve Askeralma Yönetmeliği kapsamında bedelli askerlikten yararlanılabilmesi için yükümlünün askerlik çağına girmiş olması, fiili askerlik hizmetine başlamamış bulunması ve diğer kanuni şartları sağlaması gerekir.

    Bedelli askerlikten yararlanmak için üst yaş sınırı öngörülmemiştir. Bununla birlikte kişinin askerlik yükümlüsü olup olmadığı ve askerlik çağındaki statüsü ayrıca incelenmelidir.

    Yoklaması bulunmayan kişinin gerekli sağlık işlemlerini tamamlayarak askerliğe elverişli olduğunun belirlenmesi gerekir. Askerliğe elverişli olmadığı kanunen tespit edilen kişinin bedelli askerlik ücreti ödeyerek muafiyet elde etmesine ihtiyaç bulunmaz.

    4.1. Başvuru nereye yapılır?

    Başvuru, şartlara göre e-Devlet üzerinden veya askerlik şubesinden gerçekleştirilebilir. Yoklama kaçağı, saklı ya da bakaya statüsünde bulunanların başvuru usulü diğer yükümlülerden farklıdır. Bu kişiler bakımından askerlik şubesine başvuru gerekmektedir.

    4.2. Ödeme süresi kaç aydır?

    Bedelli askerlik için öngörülen ödeme süresi, kural olarak başvuru tarihinden itibaren iki aydır. Ödeme peşin yapılır; bedelli askerlik kapsamında taksitlendirme imkanı bulunmamaktadır.

    Ancak önceki dönemlerde yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalmış yükümlülerin iki aylık ödeme süresini kaçırmasının, yeniden başvuru imkanı bakımından ağır sonuçları olabilir. Bu kişiler yönünden özel şartlar ve başvuru hakkının kaybedilmesi ihtimali dikkate alınmalıdır.

    4.3. Bedelli askerlikte kışlaya gidilir mi?

    Evet. Bedelli askerlik, yalnızca para ödenerek tamamlanan bir uygulama değildir. Yükümlüler kural olarak bir aylık temel askerlik eğitimine katılmak zorundadır.

    Bedelli askerlik için ödeme yapılmasıyla askerlik hizmetinin tamamlanması birbirinden farklı aşamalardır. Hizmetin fiilen tamamlanmasına ilişkin kanuni şartların da gerçekleştirilmesi gerekir.

    4.4. Bedelli askerlikten vazgeçilebilir mi?

    Bedelli askerlikten vazgeçilmesinin mümkün olduğu aşamalar bulunmaktadır. Bununla birlikte sınıflandırma veya kura sonucunda bedelli askerlik hakkını elde ettikten sonra vazgeçilmesi, yeniden bedelli askerlik başvurusu yapılamaması sonucunu doğurabilir.

    Bu nedenle ödeme iadesi, sınıflandırma, celp dönemi ve vazgeçme işlemleri önceden değerlendirilmelidir.

    V. DÖVİZLE ASKERLİK NEDİR? 2026 YILINDA KAÇ AVRODUR?

    Dövizle askerlik, yurt dışında yaşayan ve kanunda belirtilen koşulları sağlayan Türk vatandaşları için öngörülmüş özel bir askerlik hizmetini yerine getirme yöntemidir.

    Bu uygulama bedelli askerlikle aynı hukuki kurum değildir. Her ikisi bakımından bedel hesabında bağlantı bulunmakla birlikte başvuru koşulları ve fiili hizmet yükümlülüğü farklıdır.

    5.1. Dövizle askerlikte ödeme tutarı

    2026 yılının ikinci yarısı için dövizle askerlikte esas alınan Türk Lirası tutarı 472.653,60 TL’dir.

    Ödenecek döviz miktarı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ödeme gününde belirlediği döviz alış kuruna göre hesaplanır. Bu nedenle 2026 yılının tamamı için sabit bir avro bedeli ifade edilmesi doğru değildir.

    Örnek olarak, yalnızca hesaplama yöntemini göstermek amacıyla, ödeme tarihinde 1 avronun döviz alış kurunun 50 TL olduğu varsayılsın. Bu durumda yaklaşık 9.453,07 avro hesaplanır. Bu rakam gerçek ödeme gününe ait kur veya resmî tahsilat tutarı değildir.

    5.2. Yurt dışında 1095 gün şartı

    Dövizle askerlikten yararlanabilmek için yükümlülerin kural olarak yurt dışında en az üç yıl, yani 1095 gün süren çalışma veya mevzuatta kabul edilen bulunma şartını sağlaması gerekir.

    İşçi, işveren, meslek veya sanat mensubu olarak çalışanlarla yabancı bayraklı gemilerde gemi adamı statüsünde çalışanlar açısından yabancı ülkedeki çalışma ve oturma izinleri, iş sözleşmeleri ve fiili çalışma süreleri önem taşır.

    Çok vatandaşlık hakkına sahip olanlarla yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet izni bulunan belirli vatandaşlar açısından ise mevzuatta öngörülen koşullarla çalışma şartı yerine fiili bulunma süresi esas alınabilir.

    Türkiye’de geçirilen sürelerin ilgili toplamdan düşülmesi gerekir. Birden fazla ülkedeki çalışmaların birleştirilmesi mümkün olabilmekle birlikte sürelerin ve statülerin resmî belgelerle kanıtlanması zorunludur.

    5.3. Dövizle askerlikte Türkiye’ye gelmek gerekir mi?

    Mevcut düzenlemeye göre dövizle askerlik kapsamındaki kişilerin Türkiye’ye gelerek bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları gerekmemektedir. Bunun yerine Millî Savunma Bakanlığının uzaktan eğitim programının tamamlanması gerekir.

    Uzaktan eğitim portalı: https://dovizle.msb.gov.tr/

    Uzaktan eğitimin tamamlanması, konsolosluk başvurusunun kabulü, gerekli belgelerin incelenmesi ve ödeme işlemleri ayrı aşamalardır. Sisteme giriş yapmış olmak tek başına askerlik yükümlülüğünün tamamlandığını göstermez.

    5.4. Dövizle askerlikte yaş sınırı var mı?

    Dövizle askerlik uygulamasındaki eski 38 yaş sınırı kaldırılmıştır. Bununla birlikte yaş sınırının kaldırılması, askerlik statüsü veya diğer başvuru koşullarından bağımsız ve sınırsız bir ödeme hakkı bulunduğu anlamına gelmez.

    5.5. Yurt dışındaki Türk vatandaşlarının dikkat etmesi gerekenler

    Yurt dışında yaşadığını söyleyen bir kişinin otomatik olarak dövizle askerlik hakkı kazandığı kabul edilemez. Yurt dışı ikametinin ve çalışmasının hukuki niteliği, bulunma süresi, Türkiye’ye giriş çıkış kayıtları, gelir veya iş ilişkileri ve konsolosluk kayıtları birlikte incelenmelidir.

    Özellikle Türkiye’den ücret alan, yurt dışında resmi görevle bulunan veya mevzuatta aranan çalışma statüsünü taşımayan kişilerin dövizle askerlik başvurularında özel sınırlamalar söz konusu olabilir.

    VI. NORMAL ASKERLİK, YEDEK SUBAYLIK VE YEDEK ASTSUBAYLIK

    6.1. Altı aylık temel askerlik

    Mevcut sistemde er ve erbaş statüsündeki yükümlüler için askerlik hizmeti altı aydır. Askerlik yükümlüsü olan herkesin bedelli askerlik seçmesi zorunlu değildir. Kanuni koşulların bulunması halinde altı aylık askerlik hizmetinin yerine getirilmesi mümkündür.

    6.2. Yedek subaylık

    Yedek subaylık on iki aylık askerlik hizmetidir. Eğitim durumu, Türk Silahlı Kuvvetlerinin personel ihtiyacı, sınıflandırma değerlendirmesi ve kanuni şartlar belirleyicidir.

    Yükümlünün yedek subay olmak istemesi, mutlaka yedek subay olarak sınıflandırılacağı anlamına gelmemektedir.

    6.3. Yedek astsubaylık

    Yedek astsubaylık da on iki aylık askerlik hizmetidir. Özellikle ilgili yükseköğretim mezunları bakımından değerlendirilir. Ancak öğrenim derecesi tek başına statünün kesin olarak belirleneceği anlamına gelmez.

    6.4. Hangi statü daha avantajlıdır?

    Burada tek bir hukuki veya ekonomik üstünlük değerlendirmesi yapmak mümkün değildir. Altı aylık askerlik ile on iki aylık yedek subaylık veya yedek astsubaylık farklı süre, sorumluluk, görev ve mali haklara tabidir.

    Dolayısıyla değerlendirme yalnızca askerlik süresi üzerinden değil, kişinin mesleği, eğitim durumu ve hayat planlaması üzerinden yapılmalıdır.

    VII. İSTEĞE BAĞLI İKİNCİ ALTI AY ASKERLİK

    Altı aylık temel askerlik hizmetini tamamlayan er ve erbaşlardan isteyenler, sıralı disiplin amirlerinin olumlu değerlendirmesi ve ilgili diğer şartların karşılanması halinde ikinci altı ay askerlik hizmetine devam edebilir.

    Bu durumda toplam askerlik süresi on iki aya ulaşır. İkinci altı aylık hizmete devam edenlere net asgari ücretten az olmamak üzere harçlık ödenmesi öngörülmüştür.

    İkinci altı aylık askerlik, kendiliğinden kazanılan bir hak veya zorunlu ek hizmet değildir. Kanuni koşulların ve idarenin belirlediği personel ihtiyacının bulunması gerekir.

    Bu statüden yararlanarak askerlik hizmetini tamamlayanlar bakımından belirli askeri personel temini süreçlerinde ilave puan ve sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında belirli avantajlar da öngörülmektedir. Bunların uygulanması ilgili özel mevzuata bağlıdır.

    VIII. SONRADAN TÜRK VATANDAŞI OLANLAR ASKERLİK YAPMAK ZORUNDA MI?

    Çalışmanın en önemli hukuki meselesi, Türk vatandaşlığını sonradan kazanan erkeklerin askerlik yükümlülüğüdür.

    7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 43. maddesi, vatandaşlığı sonradan kazanan kişiler bakımından özel bir düzenleme içermektedir.

    Kanunun temel yaklaşımı, sonradan Türk vatandaşı olan herkesin aynı askerlik yükümlülüğüne tabi tutulması değil, vatandaşlığın kazanıldığı yıldaki yaş, öğrenim ve askerlik geçmişine göre hukuki değerlendirme yapılmasıdır.

    8.1. 22 yaşında veya daha büyükken vatandaşlık kazananlar

    Kanunun 43. maddesine göre Türk vatandaşlığına alındıkları yıl 22 veya daha büyük yaşta olanlar, soybağına bağlı olarak sonradan vatandaşlığa alınanlara ilişkin istisna saklı olmak üzere, askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

    Bu kişiler yönünden daha önce başka bir ülkede fiilen askerlik yapılmış olması zorunlu değildir. Kanunun yaşa dayalı düzenlemesi bağımsız bir hukuki dayanak oluşturur.

    Örneğin 30 yaşında Türk vatandaşlığına alınan ve daha önce hiçbir ülkede askerlik yapmamış yabancı bir erkek, 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesindeki koşulları sağlıyorsa Türkiye’de yeniden askerlik yapmakla yükümlü tutulamaz.

    Burada önemli nokta, askerlik bedelinin ödenmesi yoluyla muafiyet kazanılmamasıdır. Kanun, kişinin zaten askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmasını düzenlemektedir.

    8.2. Vatandaşlık türü neden önemlidir?

    Türk vatandaşlığı doğumla, soybağına bağlı olarak, genel yolla, istisnai yolla veya kanunda düzenlenen diğer usullerle kazanılabilir.

    Vatandaşlığın hukuki kazanım sebebi, 43. madde kapsamındaki özel muafiyetin uygulanıp uygulanmayacağını doğrudan etkiler.

    Özellikle soybağı nedeniyle sonradan nüfusa kaydedilen kişiler ile yabancıyken yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığına alınan kişilerin aynı statüde değerlendirilmesi ciddi hukuki hatalara neden olabilir.

    IX. SONRADAN VATANDAŞ OLANLARDA 22 YAŞ NASIL HESAPLANIR?

    Askeralma Yönetmeliği’nin 90. maddesi ve Millî Savunma Bakanlığının açıklamaları gereğince 22 yaş şartının hesabında doğum ayı ve günü değil, doğum yılı esas alınmaktadır.

    Başka bir ifadeyle hesaplama, vatandaşlığa alındığı yıl ile doğum yılı arasındaki fark üzerinden yapılır.

    Doğum yılı Vatandaşlık yılı Hesaplanan yaş Sonuç
    1990 2026 36 Askerlik yapmış sayılır
    2000 2026 26 Askerlik yapmış sayılır
    2004 2026 22 Askerlik yapmış sayılır
    2005 2026 21 Genel yükümlülük ve erteleme incelenir
    2007 2026 19 Askerlik çağı ve erteleme kuralları incelenir

    Tablodaki sonuçlar, soybağı istisnasına girmeyen ve ilk kez Türk vatandaşlığını kazanan kişiler bakımından hazırlanmıştır. Vatandaşlığı kaybedip yeniden kazananlar ve özel anlaşma kapsamındaki yükümlüler ayrıca değerlendirilmelidir.

    Örneğin 31 Aralık 2004 doğumlu bir erkek 1 Ocak 2026 tarihinde Türk vatandaşlığına alınmış olsun. Kişi henüz gerçek doğum gününe göre 22 yaşını doldurmamış olsa dahi kanuni hesaplamada vatandaşlık yılı ile doğum yılı arasındaki fark 22 olduğundan ilgili muafiyet uygulanabilir.

    Bu ayrım, özellikle vatandaşlık başvurusunun yıl sonunda veya yıl başında sonuçlandığı dosyalar bakımından belirleyici olabilir.

    X. 21 YAŞINDA VEYA DAHA KÜÇÜK YAŞTA VATANDAŞLIK KAZANANLAR NE YAPABİLİR?

    Sonradan Türk vatandaşlığını kazanan ve yaş nedeniyle askerlik yapmış sayılma koşulunu taşımayan kişiler, diğer muafiyet veya yerine getirmiş sayılma şartlarını sağlamıyorlarsa askerlik yükümlülüğüne tabi olabilirler.

    Ancak 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi, bu kişiler bakımından talep halinde vatandaşlığa alınma tarihinden itibaren iki yıllık erteleme imkanı öngörmektedir.

    Bu erteleme otomatik olarak bütün kişiler hakkında uygulanmış kabul edilmemelidir. Yükümlünün askerlik durumunun ve erteleme işleminin resmi kayıtlardan doğrulanması gerekir.

    10.1. İki yıllık erteleme sonunda ne olur?

    Erteleme süresi sona eren yükümlüler, ilgili yıldaki yoklama ve sınıflandırma işlemlerine tabi tutulurlar. Öğrenim nedeniyle başka bir erteleme imkanı mevcutsa bu husus ayrıca değerlendirilebilir.

    10.2. Öğrenci olan yeni vatandaşlar

    Yeni vatandaşın üniversite öğrencisi olması, öğrenimine bağlı askerlik erteleme hakkının incelenmesini gerektirir. Ancak vatandaşlık nedeniyle tanınan iki yıllık erteleme ile öğrencilikten kaynaklanan erteleme farklı hukuki dayanaklara sahiptir.

    Erteleme sürelerinin her durumda otomatik olarak birbirine eklendiği varsayılamaz. Özellikle önceki yoklama kaçağı veya bakaya durumları, öğrenime başlama tarihi ve yaş sınırları kontrol edilmelidir.

    XI. YABANCI ÜLKEDE ASKERLİK YAPMIŞ OLANLAR TÜRKİYE’DE TEKRAR ASKERLİK YAPAR MI?

    7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, Türk vatandaşlığını kazanmadan önce geldikleri ülkede askerlik yaptıklarını veya askerlik hizmetini yerine getirmiş sayıldıklarını usulüne uygun biçimde belgeleyenler, ilgili koşullarla askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılabilir.

    Bu kural, daha önce yabancı bir devlet vatandaşı olup sonradan Türk vatandaşlığına alınan kişiler açısından önemlidir.

    Örneğin 2026 yılında 21 yaşında Türk vatandaşlığı kazanan ve daha önce geldiği ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlayan kişi bakımından, yalnızca yaş şartına bakılarak Türkiye’de askerlik yapmak zorunda olduğu sonucuna ulaşılamaz.

    11.1. Hangi belgeler gerekir?

    MSB’nin vatandaşlık işlemlerine ilişkin açıklamaları uyarınca yabancı ülkedeki askerlik hizmetini kanıtlayan belgelerin asıllarının ibraz edilmesi, yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi ve noter tarafından onaylanması gerekmektedir.

    Yabancı kamu belgelerinin Türkiye’de kullanılabilmesi için ayrıca belgenin düzenlendiği ülkeye ve uygulanabilir uluslararası düzenlemelere göre apostil veya konsolosluk tasdiki gerekip gerekmediği incelenmelidir.

    Özellikle askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmaya ilişkin yabancı makam kararlarının içeriği, kararın hangi tarihte verildiği ve hangi hukuki statüye dayandığı belirlenmelidir.

    11.2. Yabancı ülkede sağlık nedeniyle muaf olanlar

    Geldiği ülkede askerlik hizmetine başladıktan sonra ilgili ülkenin sağlık mevzuatı gereğince askerliğe elverişsiz bulunarak terhis edilen veya muaf tutulan kişiler bakımından MSB’nin belirlediği özel şartlar altında askerlik yapmış sayılma işlemi gerçekleştirilebilir.

    Bununla birlikte yabancı ülkeden alınan her sağlık raporunun Türkiye’de aynı sonucu doğuracağı düşünülmemelidir. Hizmete başlama, terhis ve yabancı kararın hukuki niteliği önem taşır.

    XII. ÇİFTE VATANDAŞLAR VE SOYBAĞIYLA TÜRK VATANDAŞI OLANLAR

    12.1. İki vatandaşlığı olan herkes muaf mıdır?

    Hayır. Çifte vatandaşlık, tek başına Türk askerlik yükümlülüğünden muafiyet sebebi değildir.

    Önemli olan, Türk vatandaşlığının ne zaman ve hangi usulle kazanıldığı, kişinin diğer vatandaşlığının ne zaman doğduğu ve uygulanabilir bir uluslararası anlaşma bulunup bulunmadığıdır.

    12.2. Doğumdan itibaren Türk vatandaşı olanlar

    Türk vatandaşlığını doğumla kazanan ve ayrıca yabancı ülke vatandaşlığı da bulunan kişiler, kural olarak Türk askerlik hukukunun genel hükümlerine tabidir.

    7179 sayılı Kanun’un 43. maddesindeki 22 yaş düzenlemesinin bu kişilere yalnızca iki vatandaşlıkları bulunduğu için uygulanması mümkün değildir.

    12.3. Soybağına bağlı olarak sonradan vatandaşlığa alınma

    Kanunun 43. maddesinin üçüncü fıkrası, soybağına bağlı olarak Türk vatandaşlığına sonradan alınanları özel düzenlemenin dışında bırakmıştır.

    Bu nedenle vatandaşlığın geç tescil edilmesi ile vatandaşlığın yetkili makam kararıyla sonradan kazanılması arasındaki farklılık mutlaka incelenmelidir.

    12.4. Başka ülkede askerlik yapmış çifte vatandaşlar

    26 Haziran 2019 tarihinde yürürlüğe giren yeni askerlik sistemiyle, çifte vatandaşların başka ülkede tamamladıkları askerlik hizmetinin Türkiye’de genel ve otomatik biçimde sayılması uygulamasına son verilmiştir.

    Ancak iki ülkeden birinde yapılan askerlik hizmetinin karşılıklı tanınmasına ilişkin yürürlükteki ikili anlaşmalar ile kanunda korunan geçiş hükümleri saklıdır. MSB, bu konuda Tunus’la yapılan düzenlemeye de açıklamalarında yer vermektedir.

    Dolayısıyla örneğin doğumdan itibaren hem Türk hem Alman vatandaşı olan bir kişinin başka ülkede askerlik yapmış olması, hiçbir ilave hukuki inceleme yapılmaksızın Türkiye’de askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacağı anlamına gelmez.

    12.5. KKTC vatandaşları

    KKTC vatandaşı iken 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında Türk vatandaşlığını kazanan kişilerin durumu ayrıca düzenlenmiştir. MSB bu kişileri sonradan vatandaşlığa alınan yükümlüler kapsamında değerlendirmektedir.

    Bununla birlikte askerlik hizmetinin karşılıklı tanınması, ilgili mevzuat ve özel düzenlemeler yönünden her somut olayın ayrıca incelenmesi gerekir.

    XIII. GAYRİMENKUL YATIRIMIYLA TÜRK VATANDAŞI OLANLARIN ASKERLİK DURUMU

    Türkiye’de taşınmaz satın alarak Türk vatandaşlığını kazanan yabancılar bakımından vatandaşlık işlemleri 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesi çerçevesinde yürütülmektedir.

    Yatırım yoluyla vatandaşlık kazanılması, başlı başına askerlik muafiyeti sebebi değildir. Ancak vatandaşlığın bu şekilde kazanılması ve vatandaşın yaşı, 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesinin uygulanmasını mümkün kılabilir.

    Örneğin 2026 yılında 40 yaşında taşınmaz yatırımı nedeniyle istisnai Türk vatandaşlığını kazanan bir erkek, soybağı istisnası veya özel bir durum bulunmadığı takdirde yaş şartı nedeniyle askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır.

    Aynı yatırımcıyla birlikte vatandaşlık kazanan 19 yaşındaki erkek çocuk açısından ise sonuç farklı olabilir. Çocuğun vatandaşlığı kazanma usulü, kararın tarihi, 43. maddenin uygulanma şartları ve diğer muafiyet veya erteleme imkanları araştırılmalıdır.

    Bu nedenle vatandaşlık başvurularında aile bireylerinin askerlik statüsünün de ayrıca planlanması önemlidir.

    Yatırım yoluyla vatandaşlık kazanılmasına ilişkin güncel koşullar ve riskler, Dolğun Akademi’deki 2026 Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: Şartlar ve Riskler başlıklı çalışmamızda ayrıntılı olarak incelenmiştir.

    XIV. TÜRK VATANDAŞLIĞININ İPTALİ VE GERİ ALINMASI ASKERLİĞİ NASIL ETKİLER?

    Türk vatandaşlığının kaybı, iptali, geri alınması ve yeniden kazanılması, askerlik yükümlülüğü bakımından oldukça önemli sonuçlar doğurabilir.

    Öncelikle 5901 sayılı Kanun’daki vatandaşlık kazanma kararının iptali, vatandaşlığın kaybettirilmesi, vatandaşlıktan izinle çıkma ve vatandaşlık kararının geri alınması kavramları birbirinden ayrılmalıdır.

    Bu işlemler aynı hukuki sebeplere ve aynı sonuçlara tabi değildir.

    14.1. Vatandaşlık iptal edildiğinde askerlik kaydı ne olur?

    Türk vatandaşlığının kaybına ilişkin kararların askerlik kayıtlarına yansıtılması için nüfus ve vatandaşlık kayıtları ile askerlik kayıtları arasında gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekir.

    MSB’nin açıklamaları, vatandaşlık kaybına ilişkin bilgilerin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden Askeralma Genel Müdürlüğüne elektronik ortamda ulaştırılması esasına dayanmaktadır.

    Bu nedenle vatandaşlık statüsünde bir değişiklik olduğu iddia edilen kişinin yalnızca e-Devlet ekranına bakılarak hukuki durumunun kesin şekilde belirlendiği kabul edilmemelidir. İşlemin dayanağı, kesinleşme durumu, nüfus kayıtları ve askerlik kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.

    14.2. Vatandaşlığın geri alınması geçmiş askerlik işlemlerini ortadan kaldırır mı?

    Bu sorunun tek bir genel cevabı bulunmamaktadır. Vatandaşlık kararının hangi hükme dayanılarak sona erdirildiği, işlemin zaman bakımından etkisi ve daha önce gerçekleşmiş askerlik işlemleri birlikte değerlendirilmelidir.

    Örneğin vatandaşlığın sona ermesiyle yeni bir askerlik yükümlülüğünün devam edip etmeyeceği ile geçmişte verilmiş idari para cezasının hukuki geçerliliği farklı sorunlardır.

    Herhangi bir vatandaşlık kaybı kararı üzerine önceki bütün idari işlemlerin veya cezaların kendiliğinden ortadan kalkacağı ileri sürülemez.

    14.3. Yeniden Türk vatandaşlığına alınanlar

    7179 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra yeniden kazananların askerlik işlemlerinin önceki askerlik geçmişleri dikkate alınarak yürütüleceğini düzenlemektedir.

    Bu hüküm, özellikle daha önce Türk vatandaşlığından çıkan veya vatandaşlığı sona erdirilen kişilerin yeniden vatandaşlığa alınmaları bakımından önemlidir.

    Örneğin ilk vatandaşlık döneminde askerlik yükümlülüğü bulunan, daha sonra vatandaşlığı kaybeden ve yıllar sonra yeniden Türk vatandaşlığına alınan kişinin, yeniden vatandaş olduğu tarihte 22 yaşından büyük olması tek başına 43. maddenin birinci fıkrası kapsamında yeni bir muafiyet yaratmaz.

    Çünkü bu kişi hukuken ilk kez Türk vatandaşlığı kazanan biri gibi değil, önceki askerlik safahatı dikkate alınarak değerlendirilir.

    14.4. Vatandaşlık davalarında askerlik bakımından yargısal koruma

    Vatandaşlık kararının iptali veya geri alınmasına ilişkin dava devam ederken kişinin askerlik kayıtlarıyla ilgili de idari işlemler söz konusu olabilir. Bu durumda vatandaşlık davasının sonucu ile askerlik işlemlerinin dayandığı hukuki statü arasında bağlantı bulunabilir.

    Ancak vatandaşlık hakkında dava açılması, askerlikle ilgili bütün işlemlerin kendiliğinden durduğu anlamına gelmez. Gerekirse her işlem bakımından ayrı idari başvuru, iptal davası ve yürütmenin durdurulması talebi değerlendirilmelidir.

    Bu konunun vatandaşlığın kazanılması sırasında kullanılan değerleme raporları, usulsüzlük iddiaları ve yargısal koruma ile ilişkisi, Yatırım Yoluyla Kazanılan Türk Vatandaşlığının İptali ve Geri Alınması başlıklı önceki çalışmamızda incelenmiştir.

    XV. ÖĞRENCİLİK NEDENİYLE ASKERLİK ERTELEMESİ

    Askerlik yükümlülüğünün ertelenmesi, muafiyetle aynı hukuki sonuçları meydana getirmez. Erteleme, yükümlülüğün belirli şartlarla ileri bir tarihe bırakılmasıdır.

    7179 sayılı Kanun’un 20. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri kapsamında eğitim nedeniyle askerlik ertelemesi yapılabilmektedir.

    Öğrenim türü Genel üst yaş sınırı
    Lise veya dengi okul 22 yaş
    Fakülte veya yüksekokul 28 yaş
    Yüksek lisans ve ilgili lisansüstü öğrenim 32 yaş
    Doktora, ihtisas veya sanatta yeterlik 35 yaş

    Bu yaş sınırları azami sınırları ifade etmektedir. Öğrenciliğin devam etmesi, öğrenim seviyesinin niteliği, kayıt tarihi, önceki eğitim geçmişi ve yoklama veya bakaya durumu ayrıca incelenmelidir.

    Öğrenim kurumundan mezun olanlara veya ilişiği kesilenlere mevzuatta ayrıca belirli erteleme imkanları tanınmıştır. Örneğin dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim kurumu mezunlarına, ilgili üst yaş sınırı saklı kalmak üzere, mezuniyetten itibaren iki yıllık erteleme uygulanabilmektedir.

    Yeni vatandaş olan öğrenciler açısından en önemli sorun, vatandaşlık tarihindeki yaş ve öğrenim durumu ile sonraki öğrencilik ertelemesinin birlikte değerlendirilmesidir.

    XVI. SAĞLIK NEDENİYLE ASKERLİK MUAFİYETİ

    Askerlik hizmetini yerine getirmeye sağlık bakımından elverişli olmayan kişiler, kanunda belirtilen koşullarla askerlikten muaf tutulabilir.

    Ancak kişinin kendisini askerliğe elverişsiz görmesi veya özel bir sağlık kuruluşundan alınan herhangi bir rapor, tek başına kesin askerlik muafiyeti anlamına gelmez.

    7179 sayılı Kanun’un 15, 16 ve 17. maddeleri ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği uygulanır.

    16.1. Sağlık muayenesi nasıl yapılır?

    Yoklama kapsamında ilk sağlık değerlendirmesi aile hekiminde veya mevzuatta belirlenen sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilebilir. Gerektiğinde yükümlü yetkili sağlık kuruluna sevk edilir.

    Askerliğe elverişli değildir yönündeki nihai değerlendirme, yetkili sağlık kurulunun raporu ve mevzuatta öngörülen onay işlemlerine tabidir.

    16.2. Rapor kararına itiraz edilebilir mi?

    Evet. Askerlik sağlık kararlarına karşı mevzuatta itiraz imkanı bulunmaktadır. MSB’nin güncel açıklamaları uyarınca onaylı raporun tebliği veya tesliminden itibaren 30 gün içinde askerlik şubesi aracılığıyla itiraz yoluna başvurulabilir.

    İdari sağlık itirazı ile sağlık kararından doğan idari işleme karşı yargısal denetim birbirinden ayrı meselelerdir.

    16.3. Psikiyatrik ve kronik hastalıklar

    Kronik hastalıklar, bedensel engeller, psikiyatrik rahatsızlıklar ve diğer tıbbi durumlar askerlik elverişliliği bakımından önem taşıyabilir. Bununla birlikte belirli bir hastalık adının bulunması otomatik muafiyet sonucu doğurmaz.

    Hastalığın tanısı, derecesi, işlevsel etkisi ve ilgili sağlık mevzuatındaki ölçütler esas alınır. Yanlış veya gerçeğe aykırı sağlık belgesi temin edilmesi ise ayrıca hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

    XVII. YOKLAMA KAÇAĞI, BAKAYA VE 2026 YILI İDARİ PARA CEZALARI

    Askerlik yükümlülüğüne ilişkin yaptırımlar bakımından yoklama kaçağı, saklı ve bakaya kavramlarının birbirinden ayrılması gerekir.

    Yoklama kaçağı, tabi olduğu yoklama dönemi içinde yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiyi; bakaya ise sevke tabi olduğu halde sevk işlemini gerçekleştirmeyen veya birliğine katılmayan kişiyi ifade eder.

    Bu durumlara ilişkin yaptırımlar yalnızca parasal sonuçlar doğurmaz. İdari para cezasının kesinleşmesinden sonra tekrarlanan fiiller veya kanunda düzenlenen diğer koşullar çerçevesinde ceza soruşturması da gündeme gelebilir.

    17.1. 2026 idari para cezası ne kadar?

    MSB’nin 2026 yılı için açıkladığı tutarlar şöyledir:

    Durum Günlük idari para cezası
    Kendiliğinden başvuran 58,13 TL
    Yakalanan 116,27 TL

    Bu tutarlar bedelli askerlik için ödenen ek bedelle karıştırılmamalıdır. İdari para cezası ile bedelli askerlik ek bedeli farklı kanuni düzenlemelerden kaynaklanır.

    17.2. Yoklama kaçağı olanların bedelli askerlik ek bedeli

    2026 yılının ikinci yarısında bedelli askerlik ek bedelinin aylık hesaplama tutarı 5.514,29 TL’dir.

    Ek bedel, mevzuatta belirtilen mazeretler dışındaki yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalınan süreye göre hesaplanır. Hesaplamada 1 ila 30 gün bir ay kabul edilmekte, sonraki süreler de ilgili kurala göre değerlendirilmektedir.

    Örneğin dört hesaplama aylık ek bedel söz konusu olduğunda, bu dönemdeki katsayı üzerinden 22.057,16 TL ek bedel ortaya çıkabilir. Ana bedelle birlikte 494.710,76 TL hesaplanır. Bu hesap yalnızca örnektir; gerçek sürelerin, mazeretlerin ve ödeme günündeki tutarların askerlik şubesince değerlendirilmesi gerekir.

    17.3. İdari para cezası ödenirse sorun tamamen çözülür mü?

    Hayır. İdari para cezasının ödenmesi, kişinin askerlik yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmez. Askerlik durumunun ayrıca mevzuata uygun biçimde sonuçlandırılması gerekir.

    Benzer şekilde bedelli askerlik ek bedelinin ödenmesi de daha önceki idari para cezasının kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

    17.4. Sonradan vatandaş olan birine yanlışlıkla ceza uygulanması

    Özellikle sonradan Türk vatandaşlığı kazanan kişiler bakımından askerlik kaydı yanlış oluşturulmuş veya 43. madde dikkate alınmamış olabilir.

    Örneğin 30 yaşında vatandaşlığa alınan kişiye yoklama kaçağı işlemi tesis edilmesi halinde, öncelikle kişinin 43. madde kapsamında askerlik yapmış sayılıp sayılmadığı incelenmelidir.

    Muafiyet hakkı mevcutken uygulanan yaptırımın dayandığı hukuki ve maddi sebepler tartışılabilir. MSB’nin açıklamaları da kanunen muaf veya belirli erteleme hakkına sahip olduğu sonradan anlaşılan kişilere ilişkin idari para cezalarının kaldırılmasını öngören düzenlemelere işaret etmektedir.

    XVIII. ASKERLİK İŞLEMLERİNE KARŞI HANGİ HUKUKİ YOLLARA BAŞVURULABİLİR?

    Askerlik hukukundaki uyuşmazlıkların tamamı tek bir başvuru usulüne tabi değildir. İşlemin idari para cezası, sağlık kararı, askerlik statüsü, muafiyet reddi veya sevk işlemi olması uygulanacak hukuki yolu değiştirebilir.

    18.1. Askerlik şubesine idari başvuru

    Hatalı askerlik kaydı, eksik vatandaşlık bilgisi, yanlış doğum yılı veya mevcut muafiyetin kayda yansıtılmaması halinde ilk aşamada ilgili askerlik şubesine yazılı başvuru yapılabilir.

    Başvuruda kimlik ve vatandaşlık kayıtlarının yanı sıra karar tarihleri, önceki askerlik belgeleri ve muafiyetin kanuni dayanağı açıklanmalıdır.

    18.2. İdari para cezasına itiraz

    Yoklama kaçağı veya bakaya nedeniyle uygulanan idari para cezasına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesi kapsamında kural olarak tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde sulh ceza hakimliğine başvurulmalıdır.

    Başvuruda işlemin hukuka aykırılığı, kişinin muafiyet veya erteleme hakkı, fiilin oluşmadığı iddiası ve diğer savunma nedenleri ileri sürülebilir.

    İdari para cezasına karşı başvuru süresiyle askerlik muafiyeti reddine karşı açılacak iptal davasının süresi aynı değildir.

    18.3. Askerlik işleminin iptali için idari dava

    Muafiyet talebinin reddedilmesi, askerlik statüsünün hukuka aykırı belirlenmesi veya hukuka aykırı sevk işlemi gibi idari işlemler bakımından idari yargı yolu gündeme gelebilir.

    2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi kapsamında idare mahkemelerinde genel dava açma süresi 60 gündür. Ancak özel kanuni süreler, tebligat ve işlemin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

    İdareye yapılan başvuruların dava süresine etkisi de İYUK’un ilgili hükümleri çerçevesinde incelenmelidir.

    18.4. Yürütmenin durdurulması

    Askerlik yükümlülüğünün hukuka aykırı biçimde uygulanması kişiye telafisi güç zararlar verebilir. Örneğin mevcut muafiyet hakkına rağmen yakın tarihte askere sevk kararı verilen kişinin statüsü özel bir aciliyet taşıyabilir.

    Bu hallerde idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğabilecek olması şartları çerçevesinde yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

    Ancak dava açılması veya idareye başvuru yapılması tek başına sevk işlemini durdurmaz. Yürütmenin durdurulmasına ilişkin bir yargı kararının bulunup bulunmadığı ayrıca önemlidir.

    18.5. Ceza soruşturması bulunması

    Yoklama kaçağı veya bakaya fiilleri nedeniyle idari yaptırımın kesinleşmesinden sonraki fiiller ya da savaş ve seferberlik dönemindeki özel hükümler kapsamında ceza sorumluluğu gündeme gelebilir.

    Ceza soruşturmasıyla askerlik statüsüne ilişkin idari uyuşmazlıklar birbirinden ayrılmalıdır. Ceza soruşturması bulunması, idari işlemin mutlaka hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

    XIX. VİCDANİ RET, ANAYASAL HAKLAR VE AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ

    Askerlik yükümlülüğü, yalnızca idare hukuku açısından değil, temel haklar ve özgürlükler bakımından da önem taşımaktadır.

    Vicdani ret, kişinin dini, ahlaki veya felsefi kanaatleri nedeniyle askerlik hizmetini yerine getirmeyi reddetmesidir.

    Türk hukukunda, 23 Ekim 2026 itibarıyla zorunlu askerlik yükümlülüğüne karşı genel ve bağımsız bir vicdani ret muafiyeti düzenlenmiş değildir. Bununla birlikte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadında vicdani ret talepleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü düzenleyen 9. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.

    AİHM’in Bayatyan/Ermenistan ve Türkiye’ye ilişkin diğer kararları, vicdani ret meselesinin insan hakları hukukundaki gelişimi bakımından önemlidir.

    Kanatlı/Türkiye kararına ilişkin akademik incelemeler de yedek askerlik yükümlülüğü ile vicdan özgürlüğü arasındaki ilişkiye dikkat çekmektedir.

    Ancak uluslararası insan hakları hukukundaki bu gelişmelerin, Türkiye’deki her yükümlüye bireysel bir beyanla otomatik askerlik muafiyeti sağladığı söylenemez.

    Bu nedenle vicdani ret beyanına dayanarak askerlik işlemlerinin yerine getirilmemesi halinde ortaya çıkabilecek idari ve cezai sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.

    Bu tartışmanın anayasal özünde, devletin vatan hizmetini düzenleme yetkisi ile kişinin vicdan özgürlüğünün korunması arasında kurulacak hukuki denge bulunmaktadır.

    XX. 2026 YILININ EN GÜNCEL ASKERLİK HABERLERİ VE TAKVİMİ

    20.1. 17 Nisan 2026: Bedelli askerlik göstergesi artırıldı

    7577 sayılı Kanun’un Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla bedelli askerlik hesabında kullanılan gösterge yükseltilmiştir. MSB, Nisan 2026 dönemindeki yeni bedeli 416.361,30 TL olarak açıklamıştır.

    20.2. 5 Haziran 2026: MSB’den ücret güncellemesi uyarısı

    Millî Savunma Bakanlığı, 1 Temmuz 2026 tarihinde memur aylık katsayısına bağlı olarak bedelli askerlik tutarının değişeceğini duyurmuş ve eski bedelden yararlanmak isteyenlerin ilgili tarihten önce başvuru ve ödeme işlemlerini tamamlaması gerektiğini açıklamıştır.

    20.3. 7 Temmuz 2026: Yeni bedelli askerlik tutarı açıklandı

    Yılın ikinci altı aylık dönemi için bedelli askerlik ücreti 472.653,60 TL, aylık ek bedel 5.514,29 TL olarak belirlenmiş ve müracaat işlemleri yeniden başlatılmıştır.

    20.4. 27 Temmuz 2026: Kasım sınıflandırma dönemi açıklandı

    MSB’nin Kasım 2026 sınıflandırma dönemi duyurusuna göre bu dönem için yoklama ve tercih işlemlerinin 31 Ağustos 2026 tarihine kadar tamamlanması gerekiyordu.

    23 Ekim 2026 itibarıyla yayımlanmış resmî takvime göre sınıflandırma sonuçlarının 27 Ekim 2026 tarihinde duyurulması öngörülmektedir. Bu tarih, çalışmanın yayımlandığı gün bakımından henüz gelmemiştir.

    20.5. Yaklaşan sevk tarihleri

    Statü ve grup Sevk tarihi
    Yedek subay/astsubay adayları ve er 1. grup 5 Kasım 2026
    Er 2. grup 3 Aralık 2026
    Er 3. grup 7 Ocak 2027

    MSB açıklamasına göre sevk belgeleri, sevk tarihinden on gün önce e-Devlet veya askerlik şubesi üzerinden temin edilebilir. Kişisel sevk ve sınıflandırma bilgileri resmî sistemden doğrulanmalıdır.

    Kaynak: MSB Kasım 2026 Sınıflandırma Dönemi Duyurusu.

    XXI. SOMUT HUKUKİ OLAYLAR VE ÇÖZÜM ÖRNEKLERİ

    Olay 1: 35 yaşında Türk vatandaşlığı kazanan yabancı

    1988 doğumlu bir yabancı, 2026 yılında yatırım yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmıştır. Daha önce hiçbir ülkede askerlik yapmamıştır. Kendisine askerlik yapması gerektiği bildirilmiştir.

    Hukuki değerlendirme: Kişinin ilk kez Türk vatandaşlığı kazanması ve soybağı istisnasına girmemesi halinde, vatandaşlık yılındaki yaşı nedeniyle 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi uygulanmalıdır. Bu durumda askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma koşullarının bulunduğu ileri sürülebilir.

    Çözüm: Vatandaşlık kazanma tarihi ve hukuki sebebini gösteren belgelerle askerlik şubesinden kaydın düzeltilmesi talep edilmelidir. Ret veya yaptırım bulunması halinde uygun idari ve yargısal yollar değerlendirilmelidir.

    Olay 2: 21 yaşındaki yeni vatandaş ve üniversite öğrencisi

    2005 doğumlu yabancı erkek, 2026 yılında Türk vatandaşlığını kazanmıştır. Türkiye’de üniversite eğitimi görmektedir.

    Hukuki değerlendirme: Kişi vatandaşlık yılındaki yaş nedeniyle doğrudan askerlik yapmış sayılma koşulunu karşılamamaktadır. Ancak vatandaşlık nedeniyle iki yıllık erteleme ile üniversite öğrenciliğine bağlı erteleme imkanları incelenmelidir.

    Çözüm: Vatandaşlık kararı, öğrenci belgesi ve askerlik kayıtları birlikte değerlendirilerek erteleme işlemi yapılmalıdır.

    Olay 3: Önceden askerlik yapmış Afgan vatandaşının Türk vatandaşlığı kazanması

    21 yaşındaki bir Afgan erkek, ülkesinde askerlik hizmetini tamamlamış ve daha sonra Türk vatandaşlığı kazanmıştır.

    Hukuki değerlendirme: Kanunun 43. maddesi kapsamında önceki askerlik hizmetini belgeleyen kişinin, yaş şartını taşımamasına rağmen askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma imkanı bulunabilir.

    Çözüm: Yabancı ülkedeki askerlik belgesinin aslı, gerekli tasdikler ve usulüne uygun Türkçe tercümesi hazırlanarak idareye sunulmalıdır.

    Olay 4: Çifte vatandaş olan ve Almanya’da yaşayan Türk

    Doğumdan itibaren Türk vatandaşı olan kişi ayrıca Alman vatandaşlığına sahiptir. Almanya’da yaşamaktadır ve Türkiye’de askerlik yapmamıştır.

    Hukuki değerlendirme: Kişinin çifte vatandaş olması, 43. maddedeki sonradan vatandaşlığa alınma muafiyetini kendiliğinden doğurmaz. Ancak yurt dışı ertelemesi veya dövizle askerlik koşulları incelenebilir.

    Çözüm: İkamet, çalışma ve giriş-çıkış belgeleri ile 1095 gün koşulu ve ilgili konsolosluk işlemleri araştırılmalıdır.

    Olay 5: Vatandaşlığı iptal edilen kişinin yeniden vatandaşlık kazanması

    Türk vatandaşı iken askerlik yükümlülüğü bulunan bir kişinin vatandaşlığı daha sonra sona ermiş, yıllar sonra yeniden Türk vatandaşlığına alınmıştır.

    Hukuki değerlendirme: Bu kişi ilk kez vatandaşlığa alınan kişiler gibi değerlendirilemez. Önceki askerlik safahatı dikkate alınarak 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.

    Çözüm: Önceki vatandaşlık ve askerlik kayıtları, vatandaşlığın sona erdiği tarihteki durum ve yeniden vatandaşlığa alınma kararı incelenmelidir.

    Olay 6: Muafiyet hakkına rağmen yoklama kaçağı cezası

    2026 yılında 28 yaşında Türk vatandaşlığını kazanan kişinin askerlik kayıtlarında muafiyet görünmemekte ve hakkında yoklama kaçağı idari para cezası bulunmaktadır.

    Hukuki değerlendirme: Öncelikle gerçek askerlik yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. 43. madde kapsamında askerlik yapmış sayılma koşulları gerçekleşmişse idari para cezasının hukuki dayanağı ayrıca tartışılabilir.

    Çözüm: Kayıt düzeltme ve muafiyet başvurusunun yanı sıra idari para cezasına karşı 15 günlük sulh ceza hakimliği başvuru süresi dikkate alınmalıdır.

    XXII. SONRADAN TÜRK VATANDAŞI OLANLAR İÇİN HUKUKİ İŞLEM PLANI

    Sonradan vatandaş olan kişinin askerlik yükümlülüğünün belirlenmesinde aşağıdaki soruların sırasıyla yanıtlanması gerekir:

    1. Türk vatandaşlığı ilk kez mi kazanılmıştır, yoksa yeniden mi kazanılmıştır?
    2. Vatandaşlık kazanma işleminin kesin tarihi ve hukuki sebebi nedir?
    3. Vatandaşlık soybağına mı, yetkili makam kararına mı dayanmaktadır?
    4. Kişi vatandaşlığa alındığı yıl kaç yaşındadır?
    5. Geldiği ülkede askerlik yapmış mıdır veya yapmış sayılmış mıdır?
    6. Yabancı askerlik belgeleri usulüne uygun biçimde temin edilmiş midir?
    7. Kişinin Türkiye’deki askerlik kaydında hangi statü bulunmaktadır?
    8. Erteleme, muafiyet veya askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma koşulları oluşmuş mudur?
    9. Yoklama kaçağı, bakaya, sevk veya idari para cezası işlemi mevcut mudur?
    10. Başvuru ya da dava açılması gereken bir idari karar bulunmakta mıdır?

    Bu inceleme yapılmadan kişinin bedelli askerlik ücretini yatırması veya askerlik hizmetine başlaması her zaman doğru yaklaşım olmayabilir.

    Özellikle aslında askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılan bir kişinin hatalı kayıt nedeniyle ödeme yapması, sonradan ödeme iadesi ve idari uyuşmazlık sorunlarını gündeme getirebilir.

    Bu nedenle önce hukuki statünün tespit edilmesi, ardından varsa ödeme veya fiili askerlik yükümlülüğünün değerlendirilmesi gerekir.

    XXIII. 2026 ASKERLİK HUKUKU HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

    1. 2026 bedelli askerlik ücreti kaç TL?

    1 Temmuz–31 Aralık 2026 döneminde 472.653,60 TL’dir.

    2. Bedelli askerlikte ek bedel ne kadar?

    2026’nın ikinci yarısında yoklama kaçağı, saklı veya bakaya sürelerinin ilgili hesaplama ayı için ek bedel 5.514,29 TL’dir. Gerçek ödeme yükümlülüğü süre ve mazeretlere göre hesaplanır.

    3. 2026 yılında normal askerlik kaç ay?

    Er ve erbaş statüsündeki temel askerlik altı aydır.

    4. Yedek subaylık kaç ay?

    On iki aydır.

    5. Dövizle askerlikte Türkiye’ye gelmek gerekir mi?

    Kanuni şartları sağlayan ve dövizle askerlik işlemlerini tamamlayan kişiler bakımından kışlada fiili temel eğitim yapılması şartı bulunmamaktadır. Uzaktan eğitim zorunludur.

    6. 30 yaşında Türk vatandaşlığı kazandım, askere gidecek miyim?

    İlk kez ve soybağı dışında bir usulle vatandaşlık kazanılmışsa 7179 sayılı Kanun’un 43. maddesi gereğince askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma koşulları bulunabilir.

    7. 22 yaş sınırında doğum günüm önemli mi?

    MSB uygulamasına göre doğum yılı esas alınır; doğum ayı ve günü belirleyici değildir.

    8. Yatırım yoluyla vatandaşlık kazananlar muaf mı?

    Yatırım yapmak tek başına muafiyet sebebi değildir. Vatandaşlığın kazanıldığı yılın yaşı ve diğer kanuni koşullar belirleyicidir.

    9. 18 yaşında vatandaşlık kazanan çocuk askerlik yapar mı?

    Yaşa dayalı askerlik yapmış sayılma koşulu bulunmadığından ileride askerlik yükümlülüğü gündeme gelebilir. Vatandaşlığı kazanma şekli, önceki askerlik durumu, erteleme ve diğer muafiyetler incelenmelidir.

    10. Yurt dışında askerlik yaptım; Türkiye’de tekrar yapar mıyım?

    İlk kez sonradan Türk vatandaşı olan kişi açısından 43. madde uygulanabilir. Doğumdan itibaren Türk vatandaşı olan çifte vatandaşlar için ise farklı kurallar ve varsa ikili anlaşmalar dikkate alınır.

    11. Çifte vatandaşlık otomatik muafiyet sağlar mı?

    Hayır.

    12. Sonradan vatandaşlığa alınan 20 yaşındaki kişi tecil yaptırabilir mi?

    43. maddede öngörülen iki yıllık erteleme talep edilebilir. Diğer erteleme haklarının varlığı ayrıca incelenir.

    13. Bedelli askerlik taksitlendirilir mi?

    Mevcut düzenlemeye göre peşin ödeme esastır; taksitlendirme bulunmamaktadır.

    14. Bedelli askerlikte bir ay kışlaya gitmek zorunlu mu?

    Kural olarak evet.

    15. Askerlik idari para cezasına kaç günde itiraz edilir?

    Kural olarak tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulur.

    16. Muafiyet başvurum reddedilirse dava açabilir miyim?

    İşlemin niteliğine göre idari yargıda iptal davası gündeme gelebilir. Genel dava açma süresi 60 gün olmakla birlikte özel düzenlemeler ve süre başlangıcı ayrıca değerlendirilmelidir.

    17. Vatandaşlığım iptal edilirse askerlik borcum silinir mi?

    Vatandaşlık kaybının hukuki sebebi ve zaman bakımından etkisi ile mevcut askerlik ve yaptırım kayıtları ayrı ayrı incelenmeden kesin bir sonuca ulaşılamaz.

    18. Yeniden Türk vatandaşı olursam 22 yaş muafiyetinden yararlanabilir miyim?

    Yeniden vatandaşlığı kazananların önceki askerlik safahatı dikkate alınır. İlk kez vatandaşlık kazananlara ilişkin 22 yaş kuralı otomatik olarak yeniden uygulanmaz.

    19. Askerliğe elverişsiz kararı aile hekiminden alınabilir mi?

    Aile hekimi ilgili sevk işlemlerini yapabilir ancak kesin askerliğe elverişsiz sağlık kararı yetkili sağlık kurulu ve mevzuatta öngörülen onay sürecine tabidir.

    20. Dövizle askerlikte 2026 yılında kesin avro tutarı nedir?

    Sabit avro tutarı yoktur. Ödeme tarihinde uygulanacak döviz alış kuru esas alınmaktadır.

    XXIV. SONUÇ VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

    Türkiye’de askerlik yükümlülüğü, genel bir anayasal ödevin çok sayıda özel kanuni düzenlemeyle somutlaştırıldığı karmaşık bir kamu hukuku alanıdır.

    7179 sayılı Askeralma Kanunu’yla oluşturulan mevcut sistem; altı aylık askerlik, on iki aylık yedek subaylık ve yedek astsubaylık, bedelli askerlik ve dövizle askerlik gibi farklı hizmet biçimlerini içermektedir. Ayrıca erteleme, muafiyet ve askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma halleri de sistemin ayrılmaz parçalarıdır.

    2026 yılındaki en önemli mali gelişme, 7577 sayılı Kanun ile bedelli askerlik bedeline esas göstergenin yükseltilmesidir. Bunun sonucunda yılın ikinci yarısı için bedelli askerlik tutarı 472.653,60 TL’ye ulaşmıştır.

    Bununla birlikte askerlik hukukunun en önemli sorunlarının yalnızca mali yükümlülüklerden ibaret olmadığı açıktır.

    Özellikle Türk vatandaşlığını sonradan kazanan kişiler bakımından vatandaşlığın hangi hukuki yolla kazanıldığı, kazanıldığı yılın yaşı, yabancı ülkedeki askerlik hizmeti, önceki vatandaşlık safahatı ve nüfus kayıtlarının doğruluğu belirleyici niteliktedir.

    Kanunun 43. maddesinde düzenlenen 22 yaş ölçütü, sonradan vatandaşlığa alınan kişiler bakımından önemli bir hukuki güvence oluşturmaktadır. Buna karşılık bu hükmün soybağına bağlı olarak vatandaşlığa alınan kişiler veya vatandaşlığını kaybettikten sonra yeniden kazananlar bakımından aynı biçimde uygulanabileceği ileri sürülemez.

    Askerlik yükümlülüğünün yanlış belirlenmesi yalnızca bir kayıt sorunu da değildir. Hatalı kayıtlar sebebiyle kişiler hakkında sevk işlemleri, yoklama kaçağı kayıtları, idari para cezaları ve belirli şartlarda ceza soruşturmaları gündeme gelebilir.

    Bu nedenle hukuken doğru yaklaşım, önce kişinin askerlik yükümlüsü olup olmadığını belirlemek; ardından yükümlülüğün hangi statüde, ne zaman ve nasıl yerine getirileceğini değerlendirmektir.

    Askerlik muafiyetinin bulunduğu bir durumda bedelli askerlik ödemesi yapılması veya hukuken erteleme hakkı olan kişinin doğrudan sevke tabi tutulması, hak kayıplarına yol açabilir.

    Diğer taraftan askerlik yükümlülüğünün varlığını görmezden gelerek yalnızca yurt dışında ikamet edilmesine veya çifte vatandaşlığa dayanılması da güvenilir bir hukuki çözüm değildir.

    Hukuk devletinin gereği, askerlik yükümlülüğünün açık, öngörülebilir, bireysel durumları dikkate alan ve etkili yargısal denetime açık kurallarla uygulanmasıdır.

    Bu kapsamda askerlik hukukunda temel mesele yalnızca kaç ay askerlik yapılacağı veya ne kadar bedel ödeneceği değil; devletin askerlik yükümlülüğünü hangi kanuni koşullarla doğurduğu, sınırladığı ve sona erdirdiğidir.

    XXV. MEVZUAT, RESMİ KAYNAKLAR VE AKADEMİK KAYNAKÇA

    A. Anayasal ve Kanuni Kaynaklar

    1. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, özellikle m.10, m.24, m.72 ve m.125. Anayasa Mahkemesi – Anayasa metni.
    2. 7179 sayılı Askeralma Kanunu, 26.06.2019 tarihli ve 30813 sayılı Resmi Gazete; özellikle m.2-9, m.14-24, m.38-45.
    3. Askeralma Yönetmeliği, 22.07.2020; özellikle bedelli askerlik, dövizle askerlik, erteleme, muafiyet ve vatandaşlığa sonradan alınanların işlemlerine ilişkin hükümler.
    4. 7577 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 02.04.2026; RG 17.04.2026, sayı 33227. TBMM kanun bilgileri.
    5. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, özellikle m.12, m.29, m.31, m.32, m.40 ve m.42.
    6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, özellikle m.7, m.11 ve m.27.
    7. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, özellikle m.17 ve m.27.
    8. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği.
    9. 7201 sayılı Tebligat Kanunu.

    B. Millî Savunma Bakanlığı Kaynakları

    1. MSB Askeralma Genel Müdürlüğü, 07.07.2026, 1 Temmuz–31 Aralık 2026 Bedelli Askerlik Müracaat Duyurusu.
    2. MSB, Vatandaşlık İşlemleri – Sonradan Türk Vatandaşlığına Alınanların Askerlik Durumu.
    3. MSB, Bedelli Askerlik Hizmetinden Yararlanma Şartları.
    4. MSB, Dövizle Askerlik İşlemleri.
    5. MSB, Öğrenci Erteleme İşlemleri.
    6. MSB, Yoklama Kaçağı, Saklı ve Bakayaların Takip ve Cezalandırma İşlemleri.
    7. MSB, Kasım 2026 Sınıflandırma Dönemi Duyurusu, 27.07.2026.
    8. MSB, Muvazzaflık ve Terhis İşlemleri.
    9. MSB, Askerlik İşlemleri Sıkça Sorulan Sorular.
    10. MSB, Dövizle Askerlik Uzaktan Eğitim Portalı.

    C. Akademik Yayınlar ve İnsan Hakları Kaynakları

    1. Pala, Gülşah, “Osmanlı Asker Alma Sisteminde Bedel-i Şahsî: Askerlik Yükümlülüğüne Alternatif Bir Uygulama”, Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, C.13, S.1, 2026. DergiPark.
    2. Fidan, Merve; Hasta, Derya, “Vicdani Redde Yönelik Tutumların Yordanması: Erkek Rolleri ve İnsan Haklarına Yönelik Tutumların Aracı Rolü Üzerine Bir Çalışma”, Türk Psikoloji Dergisi, C.41, S.97, 2026. DergiPark.
    3. “Vicdanın Yedeği Olabilir mi: Güncel Bir Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararının İncelemesi – Kanatlı/Türkiye”, Yaşar Hukuk Dergisi. DergiPark.
    4. “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Vicdani Ret”, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. DergiPark.
    5. Batıgün, Elif Selen, “5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’na Göre Vatandaşlığın Kaybettirilmesi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.17, S.1, 2026. DergiPark.
    6. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Bayatyan/Ermenistan, B. No. 23459/03, 07.07.2011.
    7. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Ülke/Türkiye, B. No. 39437/98, 24.01.2006.
    8. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Kanatlı/Türkiye, B. No. 18382/15, 12.03.2024.

    Kaynakların kullanımında mevzuat hükümleri, resmî uygulama açıklamaları, tarihsel araştırmalar ve insan hakları hukuku yorumları birbirinden ayrılmıştır. Akademik yayınlar kanuni düzenlemelerin yerine geçen bağlayıcı hukuk kaynakları olarak değil, hukuki tartışmayı zenginleştiren bilimsel çalışmalar olarak değerlendirilmiştir.

    XXVI. DOLĞUN AKADEMİ’DEKİ İLGİLİ HUKUKİ ÇALIŞMALARIMIZ

    Askerlik yükümlülüğünün vatandaşlığın kazanılması ve kaybıyla bağlantısının daha kapsamlı anlaşılabilmesi için daha önce yayımladığımız aşağıdaki çalışmalar da incelenebilir.

    1. 2026 Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: Şartlar, Güncel Yatırım Tutarları ve Riskler. Yatırımın hukuki niteliği, vatandaşlığın kazanılması ve yeni vatandaşların statüsü.
    2. Yatırım Yoluyla Kazanılan Türk Vatandaşlığının İptali ve Geri Alınması. İptal, geri alma ve idari yargısal koruma.
    3. Türk Vatandaşlığı İptali ve Geri Alınması 2026: Ekspertiz, Eksik Yatırım, Aile, Çocuklar, Askerlik ve Soruşturulan İnşaat Şirketleri. Vatandaşlık kaybının aile bireylerine ve askerlik statüsüne etkisi.
    4. Gerçek Yatırımcının Türk Vatandaşlığı İptal Edilir mi?. İdari işlemler, delil tespiti ve yargısal koruma.

    YAZAR VE HUKUKİ İLETİŞİM BİLGİLERİ

    Av. Murat Can Dolğun
    İstanbul Barosu
    İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa – Hukuk Dersleri
    TD Hukuk ve Danışmanlık – TD Law Firm
    Dolğun Akademi

    Çalışma alanları: Türk Vatandaşlığı Hukuku, Yabancılar Hukuku, İdare Hukuku, Ceza Hukuku, Anayasa Hukuku ve Milletlerarası Özel Hukuk.

    Ofis: İstanbul Dünya Ticaret Merkezi, A2 Blok, No: 206, Yeşilköy, Bakırköy / İstanbul
    Telefon: +90 212 299 44 22
    İnternet: www.dolgun.av.tr

    Hukuki bilgilendirme notu: Bu makale 23 Ekim 2026 itibarıyla erişilebilen mevzuat, resmî kurum duyuruları ve akademik çalışmalar temel alınarak hazırlanmıştır. Parasal tutarlar, celp tarihleri, katsayılar ve idari uygulamalar daha sonra değişebilir. Özellikle askerlik muafiyeti, erteleme, idari para cezası ve vatandaşlık kaybı konularında somut kişinin kayıtları ve uygulanabilir hukuk ayrıca incelenmelidir. Bu çalışma bireysel hukuki danışmanlık veya kesin sonuç garantisi niteliğinde değildir.

    DOLĞUN AKADEMİ | AV. MURAT CAN DOLĞUN | 2026