Akademik kariyer hedefleyen pek çok adayın korkulu rüyası olan “keyfi mülakat” uygulamalarına karşı yargıdan çok önemli bir fren geldi. Ofisimiz tarafından takip edilen bir davada, İdare Mahkemesi; mülakat sorularının ve adayın verdiği cevapların kayıt altına alınmamasını hukuka aykırı bularak yürütmeyi durdurma kararı verdi.
Bu karar, lisansüstü eğitim mülakatlarının şeffaflığı ve denetlenebilirliği açısından emsal niteliğindedir.
⚖️ Karar Bilgileri (Künye)
Konunun ciddiyeti ve hukuki dayanağının net olması adına, ilgili kararın detayları aşağıdadır:
• Mahkeme: İstanbul 12. İdare Mahkemesi
• Esas No: 2023/1657
• Karar Tarihi: 15.11.2023
• Konu: Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yürütmesinin durdurulması istemi.
Cevaplar Neden Kayıt Altına Alınmadı?
Müvekkilimiz, İstanbul Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyatı Doktora Programı mülakatında başarısız sayılmıştır. Tarafımızca açılan davada, mülakatta sorulan soruların adayın çalışma alanı dışında olduğu, ancak daha da önemlisi; adayın sorulara verdiği yanıtların tutanağa geçirilmediği ve sürecin şeffaf yürütülmediği vurgulanmıştır.
Üniversite yönetimi ise jürinin yetkin olduğunu ve puanlama tutanaklarının mevcut olduğunu savunarak işlemin hukuka uygun olduğunu iddia etmiştir.
Mahkeme Ne Karar Verdi? “Denetlenebilirlik Şart”
İstanbul 12. İdare Mahkemesi, savunmamızı haklı bularak hukuk devleti ilkesinin altını çizmiştir. Mahkeme, idari işlemlerin (mülakatların) yargısal denetime açık olması gerektiğini belirtmiştir.
Kararın gerekçesinde şu hayati kriterler sıralanmıştır:
1. Sorular Önceden Hazırlanmalı: Sınav komisyonu, sorulacak soruları sınav öncesinde hazırlamalıdır.
2. Cevaplar Yazılmalı: Her adaya sorulan sorular ve adayın bu sorulara verdiği yanıtlar tutanağa ayrı ayrı geçirilmelidir.
3. Puanlama Gerekçelendirilmeli: Komisyon üyelerinin takdir ettiği notların hangi cevaba istinaden verildiği tutanakta görülmelidir.
Somut olayda, davacıya sorulan sorular belli olsa da, verdiği cevaplar kayıt altına alınmadığı için mahkeme, verilen düşük puanın haklı olup olmadığını denetleyememiş ve işlemi açıkça hukuka aykırı bularak yürütmesini durdurmuştur.
Sonuç: Keyfi Mülakat Dönemi Bitiyor mu?
Bu karar, üniversitelerin mülakat süreçlerinde “Ben puanı verdim, oldu” anlayışıyla hareket edemeyeceğini göstermiştir. Bir mülakatın hukuka uygun sayılabilmesi için, adayın performansının (verdiği cevapların) sonradan incelenebilir şekilde (yazılı tutanak veya ses/görüntü kaydı ile) somutlaştırılması zorunludur.
Sonraki Süreç: Yargı Kararları ve Kesinleşme
Dava sürecimiz; Yerel Mahkeme, İstinaf (Bölge İdare Mahkemesi) ve Danıştay aşamalarından geçerek müvekkilimiz lehine kesin olarak sonuçlanmıştır. İlgili yargı kararları ve gerekçeleri kronolojik olarak aşağıda özetlenmiştir:
1. Yerel Mahkeme: İşlemin İptali
Mahkeme: İstanbul 12. İdare Mahkemesi
Dosya: E: 2023/1657, K: 2024/470
Duruşmalı bir idari dava süreci yürütülmüştür.
Yerel mahkeme, idarenin mülakat işlemini hukuka aykırı bularak iptal etmiştir.
• Gerekçe (Denetlenebilirlik İlkesi): Mahkeme, mülakatta adaylara sorulan soruların ve verilen cevapların kayıt altına alınmadığını, jüri üyelerinin not takdirlerinin gerekçelendirilmediğini tespit etmiştir. İdarenin bu eksikliği nedeniyle sınavın nesnel olup olmadığının yargısal denetiminin yapılamayacağına hükmedilmiştir.
2. İstinaf Aşaması: İdare’nin Başvurusunun Reddi
Mahkeme: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdare Dava Dairesi
Dosya No: E: 2024/1207, K: 2024/2856
Karar Tarihi: 27/11/2024
Davalı idare (İstanbul Üniversitesi), yerel mahkemenin iptal kararına karşı İstinaf yoluna başvurmuştur. Ancak Bölge İdare Mahkemesi, yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bularak idarenin başvurusunu reddetmiş ve müvekkilimiz lehine verilen iptal kararını onamıştır. (Not: Mahkeme daha önce Yürütmeyi Durdurma aşamasında da idarenin itirazını 2023/930 sayılı dosyasıyla kesin olarak reddetmişti).
3. Danıştay Aşaması: Kararın Kesinleşmesi
Mahkeme: Danıştay 8. Daire
Dosya No: E: 2025/879, K: 2025/683
İdare, İstinaf mahkemesinin kararına karşı son kanun yolu olan Danıştay’a temyiz başvurusunda bulunmuştur.
• Karar: Danıştay, temyiz istemini incelenmeksizin reddetmiştir.
• Gerekçe: İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, doktora giriş mülakatı gibi konularda Bölge İdare Mahkemesi (İstinaf) tarafından verilen kararlar kesindir. Danıştay, bu kararın temyiz yoluyla kendisine gelemeyeceğini belirterek dosyanın kapandığını tescil etmiştir.
Bu karar zinciriyle birlikte, idarenin mülakatı kayıt altına almadan keyfi bir şekilde yürütmesinin hukuka aykırı olduğu kesinleşmiş yargı kararıyla sabitlenmiştir.
🛡️ İdari Davalarda Neden Uzman Bir Avukatla Çalışmalısınız?
İdare hukuku, vatandaşın devlete karşı hak aradığı, usul kurallarının çok sıkı olduğu hassas bir alandır. Bu emsal kararda da görüldüğü üzere, haklılığınızın ispatı ancak doğru hukuki damarın yakalanmasıyla mümkündür.
Bir idare hukuku avukatı ile çalışmak size şunları kazandırır:
• Usul Hatalarını Yakalama: İdarenin yaptığı işlemlerdeki, sıradan bir gözün göremeyeceği şekil ve usul eksikliklerini (bu davadaki tutanak eksikliği gibi) tespit eder.
• Güçlü Gerekçelendirme: Yürütmeyi durdurma kararı alabilmek için “telafisi güç zarar” ve “açık hukuka aykırılık” şartlarının nasıl ispatlanacağını bilir.
• Süreç Yönetimi: İdari yargıda süreler kesindir ve kaçırılması hak kaybına yol açar. Profesyonel destek, davanızın zamanında ve eksiksiz yürütülmesini sağlar.
Akademik kadro, disiplin cezaları ve lisansüstü eğitim davalarındaki hak kayıplarınız için Dolgun Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.