DOLĞUN AKADEMİ | SPOR HUKUKU ARAŞTIRMALARI

BAT 2026 Ödeme Emri Usulü: 25.000 Euroya Kadar Basketbolcu Alacakları Nasıl Tahsil Edilir?

Av. Murat Can Dolğun
Dolğun Akademi – TD Hukuk ve Danışmanlık
29 Ekim 2026

Basketball Arbitral Tribunal (BAT) tarafından 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe konulan tahkim kuralları, profesyonel basketbolcuların, antrenörlerin, menajerlerin ve kulüplerin sözleşmeden doğan alacaklarının tahsili bakımından önemli değişiklikler içermektedir.

Özellikle Payment Order Procedure (POP) olarak adlandırılan ödeme emri usulünde asıl alacak bakımından öngörülen parasal sınırın 15.000 eurodan 25.000 euroya yükseltilmesi, bu usulün uygulama alanını genişletmiştir. Ayrıca gerçek kişilere karşı da ödeme emri talebinde bulunulabilmesi mümkün hale gelmiştir.

Bu incelemede BAT’ın hukuki niteliği, 2026 yılı değişiklikleri, tahkim anlaşmasının önemi, ödeme emri başvurusunun şartları, borçlunun itiraz hakkı, yargılama giderleri, olağan tahkim yargılamasına geçiş ve yabancı hakem kararlarının Türkiye’de tenfizi ele alınmaktadır.

1. Basketbol Tahkim Mahkemesi (BAT) Nedir?

Basketball Arbitral Tribunal, basketbol faaliyetlerinden kaynaklanan sözleşmesel uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümlenmesi amacıyla kurulmuş, FIBA tarafından tanınan bağımsız bir tahkim kurumudur. İlk olarak 2006 yılında FIBA Arbitral Tribunal adıyla faaliyet göstermeye başlamıştır.

BAT’ın tahkim yeri Cenevre, İsviçre’dir. Olağan tahkim yargılamasında uyuşmazlık, BAT Başkanı tarafından görevlendirilen tek hakem tarafından karara bağlanır.

BAT Tahkim Kuralları’nın 15. maddesi uyarınca taraflar aksini açıkça kararlaştırmadıkça uyuşmazlık ex aequo et bono esasına göre, yani hakkaniyet ve adalet değerlendirmeleri çerçevesinde çözümlenir.

BAT’ın yetkisi kural olarak taraflar arasında yapılmış yazılı bir tahkim anlaşmasına dayanır. Basketbolcu ile kulüp arasındaki sözleşmenin yabancılık unsuru taşıması tek başına BAT’ın yetkisini doğurmaz. Tahkim şartının geçerliliği, kapsamı ve uyuşmazlığın tahkime elverişliliği ayrıca incelenir.

Türkiye Basketbol Federasyonunun görev ve yetkileri ile BAT’ın tahkim yetkisi farklı hukuki düzenlemelerden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığın hangi merci önünde ileri sürülebileceği, sözleşme ve uygulanabilir düzenlemeler esas alınarak belirlenir.

2. BAT 2026 Tahkim Kurallarıyla Neler Değişti?

1 Ocak 2026 tarihli kuralların 19. maddesi, ödeme emri usulüne ilişkin temel düzenlemeleri içermektedir. Öne çıkan değişiklikler şöyledir:

25.000 euroluk üst sınır, asıl alacak üzerinden hesaplanmaktadır. Faiz ve geç ödeme cezaları bu sınırın hesabına dahil edilmez. Örneğin 24.000 euro asıl alacak ile sözleşmeden kaynaklanan faiz birlikte talep edilebilir. Faizin hukuki dayanağı ve hesaplanması ayrıca denetlenir.

Asıl alacağın farklı bir para birimi üzerinden kararlaştırıldığı durumlarda ödeme emri talebinin yapıldığı tarihteki döviz kuru esas alınır.

2026 düzenlemesinin önemli sonuçlarından biri, kulüplerin sporculara karşı ileri sürdüğü uygun nitelikteki para alacaklarının da ödeme emri usulüne konu edilebilmesidir. Bunun için taraflar arasında geçerli bir ödeme emri usulü anlaşması bulunmalıdır.

3. BAT Ödeme Emri Usulüne Başvurmanın Şartları

BAT Tahkim Kuralları m. 19.2.1 kapsamında başvurunun kabul edilebilirliği bakımından aşağıdaki şartlar birlikte değerlendirilir.

3.1. Taraflar arasında özel bir tahkim anlaşması bulunmalıdır

Taraflar, BAT’ın ödeme emri usulünü uyuşmazlıklarına uygulanabilir kılan bir anlaşma yapmış olmalıdır.

Genel BAT tahkim şartının varlığı, ödeme emri usulünü kendiliğinden uygulanabilir hale getirmez. Sözleşmede BAT Tahkim Kuralları’nın 19. maddesinde düzenlenen usulün kabul edildiği açıkça belirtilmelidir.

BAT’ın 2026 tarihli resmî model tahkim şartı, olağan tahkim ile ödeme emri usulünü birlikte düzenlemektedir. Bu nedenle sözleşmenin imzalanması aşamasında tahkim şartının kapsamının dikkatle belirlenmesi gerekir.

3.2. Talep para alacağına ilişkin olmalıdır

Ödenmemiş ücret, sözleşmesel prim, muaccel komisyon ve belirli geri ödeme borçları usulün kapsamına girebilir.

Transfer izninin verilmesi, sporcu lisansının düzenlenmesi veya sözleşmenin geçerli olduğunun tespiti gibi parasal edim dışındaki talepler bu usulün kapsamı dışında kalır.

3.3. Asıl alacak 25.000 euroyu aşmamalıdır

Başvuru tarihi itibarıyla asıl alacağın 25.000 euro sınırını karşılaması gerekir. BAT Başkanı, başvurunun kötüye kullanma oluşturup oluşturmadığını da değerlendirir.

Örneğin 35.000 euro tutarındaki bir alacağın yalnızca ödeme emri prosedüründen yararlanmak amacıyla kısımlara ayrılması hukuki risk doğurabilir. Böyle bir durumda talep hakkının kapsamı, olası feragat sonuçları ve olağan BAT tahkiminin uygulanabilirliği ayrıca incelenmelidir.

3.4. Tek başvurucu ve tek karşı taraf bulunmalıdır

Ödeme emri talebi tek bir başvurucu tarafından tek bir karşı tarafa yöneltilir. Birden fazla oyuncunun ayrı sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklarını aynı ödeme emri dosyasında ileri sürmesi bu usulün şartlarına uygun olmayabilir.

3.5. Farklı hukuki ilişkilerden doğan talepler birleştirilmemelidir

Aynı oyuncu sözleşmesinden doğan birden fazla ücret taksiti birlikte talep edilebilir. Buna karşılık sporcu sözleşmesinden kaynaklanan ücret ile ayrı bir menajerlik sözleşmesine dayanan komisyon alacağı farklı hukuki ilişkiler kapsamında değerlendirilir.

4. Basketbolcu Alacaklarında Hangi Belgeler Gereklidir?

Ödeme emri başvurusunun hazırlanmasında alacağın varlığı, tutarı, muacceliyeti ve borçlu kişinin kimliği açık biçimde ortaya konulmalıdır.

Özellikle profesyonel sporcu sözleşmesi ve ekleri, imzalı sözleşme değişiklikleri, ödeme takvimi, banka hesap hareketleri, ödeme ihtarları, kulüple yazışmalar ve varsa borç ikrarı niteliğindeki belgeler incelenmelidir.

Sözleşmede net veya brüt ücret belirlenmiş olması, vergisel yükümlülüklerin dağılımı, imza parası, performans primi, konaklama giderleri ve benzeri edimlerin hukuki niteliği alacak miktarını etkileyebilir.

BAT Kuralları’nın 4. maddesi uyarınca çalışma dili İngilizcedir. İngilizce dışındaki belgeler bakımından usulün gerektirdiği tasdikli tercümeler hazırlanmalıdır.

Ayrıca sözleşmede gösterilen elektronik posta adresleri ve bildirim hükümleri incelenmelidir. Usulüne uygun bildirim ve hukuki dinlenilme hakkı, özellikle ileride Türkiye’de tenfiz talep edilmesi halinde önem taşır.

5. BAT Ödeme Emri Başvurusu Nasıl Yapılır?

Birinci aşama – Yetki ve talep incelemesi: Tahkim anlaşması, POP’a ilişkin özel kabul, alacağın muacceliyeti, asıl alacak tutarı ve tarafların hukuki statüsü değerlendirilir.

İkinci aşama – Başvurunun hazırlanması: Payment Order Request (POR), BAT’ın resmî çevrim içi başvuru sistemi üzerinden sunulur. Başvuru formunda istenen bilgiler ve belgeler eklenir.

Üçüncü aşama – Başvuru ücretinin yatırılması: Başvurucu, 1.000 euro tutarındaki iadesiz işlem ücretini öder. BAT Sekreteryasının belirlediği kesin süre içinde ödeme yapılmaması halinde başvuru geri çekilmiş sayılır.

Dördüncü aşama – BAT Başkanının incelemesi: BAT Başkanı, 19.2. maddede düzenlenen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini, kamu düzenine uygunluğu ve başvuru hakkının kötüye kullanılıp kullanılmadığını değerlendirir.

Beşinci aşama – Geçici ödeme emri: Şartların gerçekleşmesi halinde Provisional Payment Order düzenlenir. Başkan, gerekli gördüğü hallerde taraflardan ek bilgi isteyebilir.

Altıncı aşama – Borçlunun itirazı: Borçlu, geçici ödeme emrinin kendisine ulaşmasından itibaren 14 günlük süre içinde itirazda bulunabilir. Aynı süre içinde öngörülen 1.000 euro tutarındaki itiraz işlem ücretini ödemesi gerekir.

6. Borçlu İtiraz Etmezse Kesin Ödeme Emri Nasıl Düzenlenir?

BAT Tahkim Kuralları’nın 19.4.1. maddesi, kesin ödeme emrinin düzenlenmesini özel olarak hükme bağlamıştır.

Borçlunun süresinde itiraz etmemesi veya itiraz için öngörülen 1.000 euro tutarındaki ücreti yatırmaması halinde, alacaklının talebi üzerine BAT Başkanı tarafından kesin ödeme emri düzenlenebilir.

Kesin ödeme emri verilmesi alacaklının talebine bağlıdır. BAT Başkanı, gerekli şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini ayrıca değerlendirir.

Borçlu geçici ödeme emrinden sonra kısmi ödeme yapmışsa kesin ödeme emrinin kalan alacak üzerinden düzenlenmesi talep edilebilir.

Alacaklının kesin ödeme emri talep etmemesi veya Sekreterya tarafından belirlenen kesin süreyi geçirmesi halinde başvuru geri çekilmiş sayılır ve geçici ödeme emri hüküm ifade etmez.

BAT Tahkim Kuralları m. 19.4.4 uyarınca kesin ödeme emri, taraflar arasında kesin ve bağlayıcı hakem kararı etkisi doğurur.

7. Borçlunun İtirazı ve Olağan Tahkim Yargılamasına Geçiş

Borçlunun 14 günlük süre içinde itiraz ederek 1.000 euro işlem ücretini yatırması halinde BAT Sekreteryası tahkim masraf avansını belirler.

Bu aşamada tarafların masraf avansına ilişkin yükümlülüklerini süresinde yerine getirmesi uyuşmazlığın sonraki aşamasını belirler.

BAT Tahkim Kuralları m. 19.5.5 gereğince olağan tahkim yargılamasına geçilmesi halinde tahkimin başlangıç tarihi, ilk ödeme emri talebinin BAT Sekreteryasına ulaştığı tarih olarak kabul edilir.

Bu düzenleme özellikle sürelerin korunması bakımından önem taşıyabilir. Bununla birlikte zamanaşımı ve hak düşürücü süreler üzerindeki etkiler, somut olaya uygulanacak hukuk çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.

8. BAT Tahkiminde Başvuru Ücreti ve Yargılama Giderleri

Ödeme emri talebinde 1.000 euro tutarında iadesiz işlem ücreti öngörülmüştür. Borçlunun itirazında da 1.000 euro tutarında işlem ücreti uygulanır.

Geçici ödeme emri kapsamında alacaklının avukatlık ücreti ve diğer giderlerine ilişkin katkı tutarı, başvuru işlem ücreti hariç olmak üzere, 1.000 euro ile sınırlandırılmıştır.

Örneğin 4.000 euro tutarındaki alacak için 1.000 euro işlem ücreti önemli bir maliyet oluşturabilir. 24.000 euro tutarındaki alacakta ise başvuru giderinin alacak miktarına oranı daha düşüktür.

Hukuki yol belirlenirken borçlunun malvarlığı, tahsil ihtimali, itiraz olasılığı ve tenfiz giderleri de dikkate alınmalıdır.

İtiraz üzerine olağan tahkim yargılamasına geçildiğinde ayrıca masraf avansı ve uygulanabilir diğer tahkim giderleri ortaya çıkabilir.

9. Basketbolcu, Menajer ve Kulüpler Bakımından Örnek Uyuşmazlıklar

Örnek 1 – Türk kulübünden ücret alacağı

Yabancı basketbolcunun Türk kulübünden 21.000 euro tutarında ödenmemiş ücreti bulunmaktadır. Tarafların sözleşmesinde BAT ödeme emri usulüne ilişkin geçerli tahkim şartı yer almaktadır. Alacağın aynı sözleşmeden kaynaklanması ve diğer şartların gerçekleşmesi halinde POP başvurusu yapılabilir.

Örnek 2 – Menajer komisyonunun ödenmemesi

Basketbol menajerinin bir oyuncudan 22.000 euro tutarında muaccel komisyon alacağı bulunmaktadır. 2026 düzenlemesi gerçek kişilere karşı başvuruyu da kapsamaktadır. Bu sebeple yazılı POP anlaşmasının ve diğer şartların varlığı halinde menajerin ödeme emri usulüne başvurması mümkün olabilir.

Örnek 3 – Asıl alacak ve faiz

18.000 euro tutarındaki asıl alacağa 5.000 euro faiz eklenmiştir. Asıl alacak 25.000 euro sınırı içerisinde kalmaktadır. Faiz talebinin hukuki dayanağı, hesabı ve muacceliyet koşulları ayrıca incelenir.

Örnek 4 – 33.000 euro tutarında alacak

Basketbolcunun 33.000 euro ücret alacağı bulunmaktadır. POP bakımından asıl alacak sınırı aşılmaktadır. Alacağın niteliğine ve sözleşmedeki yetki şartına göre olağan BAT tahkimi veya uygulanabilir diğer hukuki yollar değerlendirilmelidir.

Örnek 5 – Genel BAT tahkim şartı

Sözleşmede genel BAT tahkim şartı bulunmasına rağmen ödeme emri usulüne özgü anlaşma yer almamaktadır. Bu durumda POP bakımından özel rıza şartının gerçekleşip gerçekleşmediği incelenir. Sonradan yapılmış geçerli bir anlaşmanın bulunması da araştırılabilir.

Örnek 6 – Kulübün sporcuya karşı alacağı

Kulüp, oyuncunun sözleşmeden doğan 12.000 euro tutarındaki geri ödeme borcunu talep etmektedir. 2026 kuralları gerçek kişi borçlulara karşı başvuruyu mümkün kıldığından, tahkim anlaşması ve diğer usuli şartlar gerçekleşmişse ödeme emri talebinde bulunulabilir.

10. BAT Kesin Ödeme Emrinin Hukuki Niteliği ve İcra Edilebilirliği

BAT Tahkim Kuralları m. 19.4.4 uyarınca kesin ödeme emri taraflar arasında kesin ve bağlayıcı hakem kararı etkisine sahiptir.

Bu nitelendirme, kararın uygulanmasına ilişkin olarak farklı ülkelerde yürütülecek tanıma ve tenfiz süreçleri bakımından önem taşımaktadır.

Borçlunun kesin ödeme emrine uymaması durumunda başvurucu, uygulanabilir FIBA düzenlemeleri çerçevesinde sportif yaptırımların uygulanmasını talep etme imkanını değerlendirebilir.

FIBA iç düzenlemeleri kapsamında gerekli şartların gerçekleşmesi halinde kulüpler bakımından yeni oyuncu tesciline ilişkin yaptırımlar gündeme gelebilir. Bu yaptırımlar ayrı başvuru ve değerlendirme süreçlerine tabidir.

Alacaklının borçlunun Türkiye’deki malvarlığına yönelmesi bakımından ise yabancı hakem kararının tenfizine ilişkin kurallar ayrıca uygulanır.

11. BAT Hakem Kararlarının Türkiye’de Tenfizi

BAT tahkim yeri Cenevre olduğundan, bu tahkim yargılaması sonucunda verilen kararların Türkiye’de icra edilebilirliği bakımından yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin hukuk kuralları önem taşır.

Başlıca hukuki kaynaklar, 10 Haziran 1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkındaki New York Sözleşmesi ile 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 60 ila 63. maddeleridir.

MÖHUK m. 60/1 uyarınca kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir.

New York Sözleşmesi kapsamında Türkiye’nin karşılıklılık ve ticari uyuşmazlıklara ilişkin çekinceleri bulunmaktadır. Sporcu sözleşmesinin hukuki niteliği ve uyuşmazlığa uygulanacak tenfiz rejimi, bu çekinceler de dikkate alınarak belirlenmelidir.

Tenfiz yargılamasında tahkim anlaşmasının geçerliliği, savunma hakkına riayet edilip edilmediği, kararın bağlayıcılığı, tahkime elverişlilik ve kamu düzeni ile ilgili ret sebepleri gündeme gelebilir.

Özellikle ödeme emri usulünde borçluya yapılan bildirimin geçerliliği, itiraz hakkını kullanabilmesi için tanınan süre ve POP’a yönelik sözleşmesel rıza önemlidir.

Türk mahkemesinin yabancı hakem kararını denetleme yetkisi, uygulanabilir tenfiz rejiminde öngörülen sınırlar çerçevesinde kullanılır. Kamu düzeni ve tahkime elverişlilik yönünden resen inceleme yapılması da gündeme gelebilir.

12. Türkiye’de Tenfiz Davası Hangi Mahkemede Açılır?

MÖHUK m. 60/2 uyarınca yabancı hakem kararının tenfizi, tarafların yazılı olarak kararlaştırdıkları yer asliye mahkemesinden dilekçeyle istenir.

Taraflar arasında böyle bir anlaşma bulunmuyorsa aleyhine tenfiz talep edilen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, bulunmaması halinde sakin olduğu yer, bu da mevcut değilse icraya konu edilebilecek malvarlığının bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.

Somut uyuşmazlıkta asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasındaki görev ilişkisi, hukuki ilişkinin niteliği ve uygulanabilir usul hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.

MÖHUK m. 61 kapsamında tenfiz talebinde tahkim anlaşması, hakem kararı ve bunların usulüne uygun onaylanmış tercümeleri gibi belgelerin sunulması gerekir.

New York Sözleşmesi m. IV ve V hükümleri ile MÖHUK m. 60-62 birlikte incelenmelidir. Kararın Türkiye’de tenfizinden sonra cebri icra işlemleri, ilgili mevzuatın öngördüğü usul çerçevesinde yürütülür.

13. Basketbolcu Sözleşmelerinde Tahkim Şartı Nasıl Düzenlenmelidir?

Profesyonel basketbolcu sözleşmesinin hazırlanması sırasında uyuşmazlık çözüm kaydına özel önem verilmelidir.

BAT’ın olağan tahkim yetkisi ile ödeme emri usulüne ilişkin kabulün açık biçimde düzenlenmesi, tarafların tam hukuki unvanlarının gösterilmesi, geçerli bildirim adreslerinin belirlenmesi ve ücretin muacceliyet koşullarının yazılması ileride doğabilecek uyuşmazlıkları azaltabilir.

Tarafların tahkim anlaşmasının kapsamını, sözleşmenin tabi olduğu emredici hukuk kurallarını ve uluslararası tahkime elverişlilik koşullarını ayrıca değerlendirmesi gerekir.

BAT tarafından yayımlanan 2026 tarihli model tahkim şartı, sözleşme hazırlanırken esas alınabilecek resmî kaynaklar arasındadır.

14. Sıkça Sorulan Sorular

BAT’a başvurmak için basketbolcunun yabancı olması gerekir mi?
BAT’ın yetkisi ve POP şartları bakımından yazılı tahkim anlaşmasının kapsamı esas alınır. Sporcunun vatandaşlığı tek başına belirleyici değildir.

25.000 euro sınırına faiz dahil midir?
Asıl alacak sınırı hesaplanırken faiz ve geç ödeme cezaları hariç tutulur. Faiz talebinin dayanağı ayrıca değerlendirilir.

14 günlük itiraz süresi geçirilirse ne olur?
Kurallardaki diğer şartların gerçekleşmesi halinde alacaklının talebi üzerine kesin ödeme emri düzenlenmesi gündeme gelir.

Borçlu itiraz ücretini yatırmazsa hangi sonuç doğar?
BAT Tahkim Kuralları m. 19.3.4 uyarınca süresinde ödeme yapılmaması halinde itiraz geri çekilmiş sayılır.

İtiraz üzerine olağan tahkim yargılaması kendiliğinden başlar mı?
Masraf avansına ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve alacaklının belirlenen sürede olağan tahkim başvurusunu sunması gerekir.

BAT ödeme emri Türkiye’de doğrudan icra edilebilir mi?
Yabancı hakem kararının Türkiye’de cebri icraya konu edilmesi bakımından uygulanabilir tenfiz rejimi ve gerekli yargısal işlemler değerlendirilmelidir.

2026 kuralları daha önce imzalanmış sözleşmelere uygulanabilir mi?
BAT Tahkim Kuralları m. 20.1 uyarınca 1 Ocak 2026 ve sonrasında Sekreterya tarafından alınan başvurular bakımından 2026 kuralları uygulanır. Eski tarihli sözleşmelerde POP’a özgü geçerli anlaşmanın varlığı ayrıca araştırılır.

15. Sonuç ve Hukuki Değerlendirme

BAT’ın 2026 tarihli tahkim kuralları, basketbol sözleşmelerinden kaynaklanan belirli para alacaklarının tahsili bakımından yeni imkanlar sağlamaktadır.

Asıl alacak sınırının 25.000 euroya yükseltilmesi, gerçek kişilere karşı ödeme emri talebinin mümkün hale gelmesi ve 14 günlük itiraz süresi, ödeme emri usulünün temel özellikleridir.

Başvurunun başarıyla yürütülmesi, tahkim anlaşmasının kapsamına, alacağın hukuki niteliğine, belgelerin yeterliliğine, sürelerin korunmasına ve kararın icra edilebilirliğine bağlıdır.

Türkiye’deki basketbol kulüpleri, profesyonel basketbolcular, antrenörler ve menajerler bakımından sözleşme hazırlama aşamasından alacakların tahsiline ve yabancı hakem kararlarının tenfizine kadar uzanan süreçlerin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Kaynakça ve İleri Okumalar

[1] Basketball Arbitral Tribunal, BAT Arbitration Rules, 1 January 2026, özellikle m. 0.3, 1, 4, 9, 15, 17, 19 ve 20. Resmî kurallar.

[2] Basketball Arbitral Tribunal, Information Notice Regarding New BAT Rules 2026. 2026 değişikliklerine ilişkin açıklama.

[3] FIBA, Basketball Arbitral Tribunal – Official Process and Model Arbitration Clauses. BAT süreçleri ve örnek tahkim şartları.

[4] FIBA, BAT Sanctions. Resmî yaptırım bilgileri.

[5] UNCITRAL, Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, New York, 10 June 1958. New York Sözleşmesi.

[6] 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, özellikle m. 1 ve 60-63. Mevzuat Bilgi Sistemi.